Theo báo cáo “Hiện trạng Khí hậu châu Âu” công bố ngày 29/4, trong năm 2025, châu Âu đã trải qua một đợt nắng nóng lịch sử lan rộng khắp khu vực Bắc Âu, khiến các sông băng tan chảy và nhiệt độ biển đạt mức kỷ lục. Cùng lúc đó, lục địa này cũng phải đối mặt với các hiện tượng khí hậu cực đoan ngày càng thường xuyên hơn.
“Các chỉ số khí hậu đang ở mức đáng lo ngại”, ông Mauro Facchini, quan chức Ủy ban châu Âu (EC), cho biết khi thôn
Báo cáo, do Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cấp bách để khu vực này thích ứng với tình trạng nóng lên toàn cầu và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.
Châu Âu ghi nhận nắng nóng kỷ lục ở 95% khu vực trong năm 2025. Ảnh: Euro News.
Nắng nóng kỷ lục lan rộng
Chỉ tính trong năm 2025, nhiệt độ trung bình tại ít nhất 95% khu vực châu Âu ghi nhận ở mức cao hơn bình thường. Trong khi đó, Anh, Na Uy và Iceland cũng báo năm 2025 là năm nóng nhất từng gh nhận.
“Kể từ năm 1980, tốc độ nóng lên của châu Âu cao gấp đôi mức trung bình toàn cầu và cũng là lục địa có độ nóng lên nhanh nhất Trái đất”, bà Celeste Saulo, Tổng Thư ký WMO, cho biết khi công bố báo cáo. “Các đợt nắng nóng đang trở nên thường xuyên và khắc nghiệt hơn. Trong năm 2025, chúng tôi ghi nhận những đợt sóng nhiệt kéo dài từ khu vực Địa Trung Hải tới tận Bắc Cực”.
Khu vực cận Bắc Cực, gồm Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển, ghi nhận đợt nắng nóng kéo dài ba tuần trong tháng 7, với mức nhiệt kỷ lục lên tới 30°C ngay trong Vòng Bắc Cực. Nhiều nơi trải qua gần hai tuần liên tiếp ở trạng thái “căng thẳng nhiệt nghiêm trọng”, khi nhiệt độ cảm nhận thường xuyên vượt 32°C - ngưỡng hiếm gặp tại khu vực này.
Tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhiệt độ lần đầu tiên chạm ngưỡng 50°C trong tháng 7/2025. Còn với Hy Lạp, khoảng 85% dân số bị ảnh hưởng bởi các đợt nắng nóng cực đoan, với nền nhiệt tiệm cận hoặc vượt 40°C.
Phần lớn khu vực Tây và Nam Âu hứng chịu hai đợt nắng nóng lớn trong tháng 6 cùng năm, bao trùm phần lớn lãnh thổ Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp và miền nam Vương quốc Anh. Đến tháng 8, một đợt nắng nóng quy mô lớn thứ ba tiếp tục diễn ra tại Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Pháp.
Châu Âu cùng nhiều khu vực khác trên thế giới có thể phải đối mặt với một mùa hè khắc nghiệt nữa, khi tiết El Niño dự báo quay trở lại vào giữa năm 2026.
Các dòng sông băng tan chảy
Các sông băng trên khắp châu Âu tiếp tục mất khối lượng ròng trong năm 2025, trong đó Iceland ghi nhận mức tan chảy lớn thứ hai trong lịch sử.
“Các sông băng tại châu Âu và trên toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục mất khối lượng trong suốt thế kỷ 21, bất kể kịch bản phát thải nào”, báo cáo nêu rõ.
Sông băng của châu Âu chủ yếu phân bố tại các khu vực núi cao như dãy Alps, Bắc Scandinavia, Iceland và vùng ven Greenland.
Trong đó, tảng băng Greenland đã mất khoảng 139 tỷ tấn băng - “tương đương 100 bể bơi đạt chuẩn Olympic mỗi giờ”, theo bà Samantha Burgess, trưởng bộ phận chiến lược khí hậu tại Trung tâm Dự báo Thời tiết Tầm trung Châu Âu, đơn vị vận hành chương trình C3S.
Lượng băng tan này khiến mực nước biển trung bình toàn cầu tăng thêm 0,4 mm. Trong khi đó, diện tích tuyết phủ tại châu Âu ghi nhận mức thấp thứ ba trong lịch sử.
Dù vậy, báo cáo cũng ghi nhận tín hiệu tích cực trong chuyển dịch năng lượng: Năm 2025 là năm thứ ba liên tiếp, sản lượng điện mới từ nguồn tái tạo vượt điện từ nhiên liệu hóa thạch tại châu Âu, chiếm 46,4% tổng sản lượng điện của khu vực. Trong đó, điện mặt trời đạt mức đóng góp kỷ lục 12,5%.
“Tuy nhiên, như vậy là chưa đủ. Chúng ta cần tăng tốc hơn trong tiến trình này”, ông Dusan Chrenek, cố vấn cấp cao tại Ủy ban châu Âu, nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi châu Âu đẩy nhanh hơn nữa việc rời bỏ nhiên liệu hóa thạch.
