Tiềm năng chưa được khai phá
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng, nhưng phân khúc bất động sản dưỡng lão gồm nhà ở, khu nghỉ dưỡng và mô hình chăm sóc kết hợp y tế vẫn ở giai đoạn sơ khai. Trong khi các quốc gia như Singapore hay Nhật Bản đã biến “senior living” (bất động sản dưỡng lão) thành ngành đầu tư tỷ đô, thị trường Việt Nam mới chỉ manh nha vài dự án thử nghiệm.
Bất động sản dưỡng lão ở Việt Nam đang có nhiều tiềm năng để phát triển. Ảnh: Thục Vy.
Theo Cục Thống kê, đến năm 2038, cứ 5 người Việt thì có một người trên 60 tuổi. Quỹ Dân số Liên Hợp quốc (UNFPA) dự báo đến năm 2050, số người già tại Việt Nam sẽ tăng lên hơn 25%. Bên cạnh đó, mức sinh tại Việt Nam giảm khá nhanh, từ 1,96 con/phụ nữ vào năm 2023, xuống còn 1,91 con/phụ nữ vào năm 2024 - thấp nhất từ trước đến nay. Kinh nghiệm tại các quốc gia phát triển đã chỉ ra khi mức sinh xuống thấp, rất khó phục hồi.
Già hóa dân số nhanh chóng đặt ra nhu cầu lớn về các sản phẩm nhà ở, chăm sóc và nghỉ dưỡng chuyên biệt, mở ra một khoảng trống hấp dẫn cho thị trường bất động sản.
Theo Savills Việt Nam, thị trường chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam được dự báo tăng từ 2,3 tỷ USD năm 2024 lên 3,6 tỷ USD vào năm 2032, tương đương tốc độ tăng trưởng bình quân (CAGR) 5,81%. Cùng với đó, các mô hình wellness retreat (nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe) và nhà ở tích hợp y tế ngày càng được quan tâm khi người Việt chú trọng hơn đến sức khỏe tinh thần và lối sống bền vững.
Báo cáo “Savills Prospects: Asia Pacific 2025” nhấn mạnh, khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ có hơn 1,3 tỷ người trên 60 tuổi vào năm 2050, thúc đẩy nhu cầu về các dự án nhà ở và dịch vụ dành riêng cho người cao tuổi. Việt Nam, với chi phí sinh hoạt cạnh tranh và tốc độ đô thị hóa nhanh, được xem là thị trường tiềm năng trong bức tranh bất động sản dương lão của khu vực này. Những mô hình như assisted living (chăm sóc hỗ trợ), co-housing (nhà ở cộng đồng) hoặc khu nghỉ dưỡng kết hợp y tế sẽ là xu hướng tất yếu trong 5-10 năm tới.
Vẫn còn nhiều rào cản
Mặc dù tiềm năng lớn, nhưng bất động sản dưỡng lão tại Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức. Trong đó, rào cản lớn nhất nằm ở khung pháp lý và cơ chế đầu tư còn manh mún.
Ông Neil MacGregor, Giám đốc Điều hành Savills Việt Nam nhận định, các doanh nghiệp gặp khó khăn do quy trình cấp phép phức tạp, thiếu ưu đãi thuế, trong khi nhận thức của người dân về mô hình nhà ở độc lập cho người cao tuổi còn hạn chế. Ngoài ra, hạ tầng y tế và giao thông chưa theo kịp nhu cầu, cùng với việc thiếu nhân lực chăm sóc chuyên môn, khiến nhiều nhà đầu tư e dè trước khi bước vào thị trường này.
“Những yếu tố văn hóa cũng đóng vai trò quan trọng. Tập quán sống nhiều thế hệ cùng nhau khiến phần lớn người cao tuổi vẫn lựa chọn ở cùng con cháu thay vì các khu an dưỡng độc lập, dù chất lượng cuộc sống và khả năng chăm sóc ở các mô hình này có thể cao hơn”, ông Neil MacGregor nhấn mạnh.
Để thị trường bất động sản dưỡng lão có thể phát triển như các quốc gia trong khu vực, nhiều chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần những chính sách rõ ràng và mang tính khuyến khích. Theo đó, Chính phủ có thể áp dụng ưu đãi thuế, hỗ trợ tiếp cận quỹ đất và rút ngắn quy trình phê duyệt cho các dự án an dưỡng, mở rộng chương trình nhà ở xã hội dành riêng cho người cao tuổi, gắn với hệ thống y tế và dịch vụ công. Đồng thời, việc thúc đẩy hợp tác công - tư và đào tạo nguồn nhân lực chuyên biệt trong lĩnh vực điều dưỡng, chăm sóc sức khỏe người già cũng là yếu tố then chốt.
Theo nhận định của chuyên gia, mô hình bất động sản dưỡng lão không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn góp phần giải quyết bài toán an sinh xã hội trong bối cảnh dân số già hóa nhanh. Nếu có khung pháp lý rõ ràng và chính sách khuyến khích hợp lý, bất động sản dưỡng lão có thể trở thành một loại hình tài sản mới - vừa sinh lợi, vừa mang ý nghĩa xã hội. Khi tầng lớp trung lưu gia tăng và người Việt chú trọng hơn đến chất lượng sống sau tuổi nghỉ hưu, nhu cầu về các mô hình sống độc lập, chăm sóc toàn diện và gắn liền với sức khỏe chắc chắn sẽ gia tăng.
“Việt Nam đang có cơ hội hiếm hoi để định hình một thị trường mới, nơi bất động sản không chỉ để ở, mà còn để “sống tốt hơn” khi về già. Nếu biết tận dụng thời điểm, “mỏ vàng” dưỡng lão hoàn toàn có thể trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng mới của ngành bất động sản Việt Nam trong thập kỷ tới”, ông Neil MacGregor dự báo.
Mỗi năm, TP.HCM có thêm gần 35.000 người bước vào độ tuổi "xưa nay hiếm", nâng tổng số người cao tuổi lên khoảng 1,7 triệu. Tuy nhiên, 36 cơ sở dưỡng lão đang hoạt động mới đáp ứng một phần rất nhỏ nhu cầu (hơn 3.500 người). Các mô hình chăm sóc chủ yếu vẫn là nuôi dưỡng tập trung, thiếu vắng các loại hình linh hoạt như chăm sóc tại nhà, bán trú hay giảm nhẹ. Hệ thống này đang phân mảnh, thiếu liên kết và nhân lực chưa được đào tạo bài bản.
