Thị trường chứng khoán tháng 5 rung lắc, cơ hội thuộc về chiến lược chọn lọc

Tháng 4 “lội ngược dòng”

Phân tích từ SSI Research cho thấy, thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 4 ghi nhận pha “lội ngược dòng” điểm số ấn tượng, giúp quý II/2026 khởi đầu thuận lợi. Sau khi giảm 11% trong tháng 3, VN-Index có 4 tuần tăng điểm trọn vẹn, qua đó tăng 10,7% trong tháng 4, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 8/2025.

Đà phục hồi của thị trường được hỗ trợ bởi xu thế hồi phục chung tại thị trường chứng khoán thế giới với nhiều thị trường đã vượt các mức đỉnh cũ trong giai đoạn ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran, thông tin FTSE Russel xác nhận Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi có hiệu lực từ tháng 9/2026, bức tranh kết quả kinh doanh quý I tương đối tích cực, và một số chính sách hỗ trợ kinh tế của Chính phủ mới như điều hành hạ mặt bằng lãi suất hay nâng ngưỡng chịu thuế của hộ kinh doanh lên mức 1 tỷ đồng.

Tuy nhiên, động lực hồi phục phần lớn đến từ nhóm bất động sản. Riêng trong tháng 4, VIC (+58,5%) và VHM (+41,7%) đã đóng góp tới 167 điểm trong tổng số 179 điểm tăng của VN-Index. Nếu tiếp tục loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index gần như đi ngang trong tháng 4 với mức tăng chỉ 0,6%. Dù vậy, thị trường vẫn ghi nhận diễn biến tích cực ở nhóm ngân hàng, với mức tăng nổi bật tại TCB (+10,3%), LPB (+12,9%), STB (+8,5%) và MSB (+8,2%).

Ngoài ra, thị trường còn được dẫn dắt bởi một số cổ phiếu đầu ngành khác. Cụ thể, nhóm tiêu dùng - bán lẻ và sản xuất ghi nhận sự đóng góp của các cổ phiếu lớn như VNM, MSN; nhóm công nghệ với FPT; nhóm bất động sản với VHM, VIC; cùng với một số cổ phiếu năng lượng - công nghiệp như GAS, HPG. Đây đều là những mã có tỷ trọng vốn hóa lớn, có khả năng tác động trực tiếp đến VN-Index.

Diễn biến này cho thấy, thị trường tăng điểm chủ yếu nhờ lực kéo từ nhóm cổ phiếu trụ, trong khi phần lớn các cổ phiếu midcap và smallcap không thu hút được dòng tiền tương xứng. Việc thanh khoản không lan tỏa phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư và là dấu hiệu cho thấy nền tảng của xu hướng tăng chưa thực sự vững chắc.

Rủi ro vẫn hiện hữu trong tháng 5

Tính đến cuối tháng 4/2026, VN-Index đang giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13,2 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm khoảng 14 lần. Đáng chú ý, SSI Research cho biết nếu loại trừ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc VN30, mặt bằng định giá của phần còn lại của thị trường chỉ quanh 10,3 lần - thấp hơn đáng kể so với nhóm bluechip.

"Dòng tiền trong tháng 5 có xu hướng dịch chuyển sang nhóm cổ phiếu vốn hóa trung bình (midcap) nơi có định giá hấp dẫn và dư địa tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng hơn", SSI Research phân tích.

Nhận định này không chỉ mang tính dự báo mà đã có dấu hiệu hình thành từ tháng 4. Cụ thể, dù VN-Index tăng mạnh 10,7%, nhưng thanh khoản bình quân lại giảm 22%, cho thấy dòng tiền không lan tỏa toàn thị trường mà chủ yếu tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Điều này đồng nghĩa với việc phần còn lại của thị trường mà đặc biệt là nhóm midcap chưa được định giá lại tương xứng với tiềm năng.

Bên cạnh đó, SSI Research cũng chỉ ra rằng mặt bằng định giá của nhóm midcap đang thấp hơn đáng kể so với nhóm VN30, trong khi triển vọng tăng trưởng lợi nhuận ở nhiều doanh nghiệp vẫn tích cực. Đây là cơ sở quan trọng để dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang nhóm này trong tháng 5, nhằm tìm kiếm cơ hội sinh lời cao hơn sau khi nhóm cổ phiếu trụ đã tăng trước.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia từ SSI Research, tháng 5 cũng là lúc các rủi ro vẫn hiện hữu và xu hướng tăng trưởng vẫn chưa bền vững. Vì, thanh khoản suy giảm và “vùng trống thông tin” khiến thị trường dễ giằng co sau mùa công bố kết quả kinh doanh. Đòn bẩy tài chính tăng cao với dư nợ margin khoảng 424 nghìn tỷ đồng, tăng 50% so với cùng kỳ, đẩy tỷ lệ margin/vốn hóa free-float lên 13,4%, làm gia tăng rủi ro điều chỉnh. Bên cạnh đó, áp lực chi phí vốn và lợi nhuận doanh nghiệp có thể khiến tăng trưởng chững lại trong các quý tới. Ngoài ra, yếu tố vĩ mô và dòng vốn ngoại tiếp tục là biến số khó lường…

“Trong bối cảnh tín hiệu vĩ mô đan xen và tháng 5 thường là giai đoạn ít thông tin hỗ trợ, do đó nên tập trung vào yếu tố cơ bản của từng doanh nghiệp. Các chủ đề ưu tiên bao gồm: doanh nghiệp có khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng trong nửa cuối năm 2026, nhóm vốn hóa trung bình có định giá hấp dẫn và động lực tăng trưởng riêng biệt, doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh và cổ tức ổn định, cùng các cơ hội định giá lại gắn với thoái vốn, IPO hoặc tái cấu trúc doanh nghiệp. Một số cổ phiếu tiêu biểu gồm HPG, DGW, POW, VCB, FPT, DPR, DCM, TNG và PVT”, SSI Research nhận định.