Thanh Hóa: Khai thác khoáng sản có trách nhiệm để phát triển kinh tế bền vững

Siết chặt công tác quản lý

Ngay sau khi chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động, Đảng ủy, UBND xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa (trên cơ sở sáp nhập các xã Hà Lĩnh, Hà Tiến, Hà Tân và Hà Sơn) đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về tăng cường công tác quản lý tài nguyên khoáng sản và bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn; xây dựng Kế hoạch bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác; trong đó giao nhiệm vụ cho các phòng, ban và các tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Đồng thời, xã đã triển khai và tổ chức thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo về tăng cường thực thi chính sách pháp luật về khoáng sản, công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Đồng thời yêu cầu các đơn vị khai thác khoáng sản tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về khoáng sản và bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản; tạm dừng khai thác, dừng khai thác đối với các đơn vị có hành vi vi phạm.

Đối với công tác bảo vệ môi trường, UBND xã yêu cầu các đơn vị được cấp phép khai thác khoáng sản đã lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, đề án cải tạo phục hồi môi trường hoặc kế hoạch bảo vệ môi trường trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; các đơn vị cơ bản thực hiện việc lập báo cáo giám sát môi trường định kỳ theo quy định.

Hiện nay, trên địa bàn toàn xã Tống Sơn có 28 mỏ được cấp giấy phép, diện tích 131,187 ha, trong đó có 2 mỏ khai thác trong quá trình thi công dự án, diện tích 3,95 ha và 26 mỏ được UBND tỉnh cấp giấy phép, diện tích 127,237 ha.

Trong quá trình hoạt động, nhiều đơn vị như Công ty Tuấn Hiền, Châu Quý, Nam Sơn Dũng, Thạch Bền, Thanh Ba, Tĩnh Tuyết… đã thực hiện các biện pháp ngăn ngừa, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường như: đã sửa chữa tuyến đường vận chuyển, thường xuyên quét dọn, phun nước giảm bụi trên tuyến đường vận chuyển; xây dựng hố lắng, hệ thống thu gom nước thải, nước mặt, trồng cây xanh tại các khu vực sản xuất chế biến giảm thiểu vấn đề ô nhiễm môi trường. Tình trạng các xe vận chuyển khoáng sản vượt quá trọng tải, gây ô nhiễm môi trường đã cơ bản được xử lý bằng các biện pháp chở đúng tải trọng, có bạt che đậy, giảm tốc độ các đoạn đường cua tránh rơi vãi khoáng sản.

Hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản đã đáp ứng nguồn vật liệu phục vụ thi công các công trình, dự án trên địa bàn huyện; góp phần giải quyết công ăn việc làm tăng thu nhập cho người lao động trên địa bàn đảm bảo an sinh xã hội, an ninh trật tư; đồng thời đóng góp nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Qua công tác kiểm tra, các đơn vị được cấp phép khai thác khoáng sản đã cơ bản thực hiện đầy đủ các thủ tục, hồ sơ theo quy định; các đơn vị đã đầu tư xây dựng nhà xưởng, đường điện, các thiết bị, công nghệ khai thác, chế biến khoáng sản. Thực hiện các biện pháp ngăn ngừa, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường như: thường xuyên quét dọn, phun nước hạn chế bụi phát tán; xây dựng hố lắng, hệ thống thu gom nước thải, nước mặt...; thực hiện trang bị bảo hộ lao động cho người lao động.

Theo ông Lê Nguyên Vương, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng xã Tống Sơn cho biết: Việc thực hiện pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn đã có những chuyển biến tích cực; nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lý về lĩnh vực tài nguyên khoáng sản của các cấp, các ngành, các đơn vị và cộng đồng dân cư từng bước được nâng lên; tình trạng khai thác khoáng sản trái phép đã từng bước được xử lý, việc khai thác khoáng sản đã và đang được quản lý chặt chẽ hơn, đã từng bước được chấn chỉnh, đi vào nề nếp.

Cùng với việc chấp hành pháp luật trong khai thác, các đơn vị hỗ trợ đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng nông thôn mới, công trình phúc lợi xã hội cho địa phương; phối hợp cùng với địa phương khắc phục, tu sửa hệ thống giao thông do ảnh hưởng của hoạt động vận chuyển khoáng sản gây ra. Các khu vực mỏ tập trung, các đơn vị đã làm đường vận chuyển riêng giảm thiểu tối đa việc vận chuyển khoáng sản qua khu dân cư, ông Vương cho biết thêm.

Hướng đến phát triển xanh, bền vững

Trao đổi với phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường, ông Nguyễn Văn Thịnh, Chủ tịch UBND xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa cho biết: Để quản lý tốt tài nguyên khoáng sản và bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn, trong những năm tới xã tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng pháp luật cho các doanh nghiệp và người dân nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ tài nguyên khoáng sản, thực hiện tốt các quy định của pháp luật; vận động nhân dân tích cực đấu tranh, tố giác các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép. Tiếp tục tăng cường công tác phối hợp giữa cơ quan liên quan và chính quyền địa phương trong công tác kiểm tra, giám sát, nhất là sự giám sát của các cấp ủy đảng, tổ chức mặt trận, đoàn thể và nhân dân để kịp thời phát hiện, xử lý kiên quyết, đúng pháp luật các hành vi vi phạm pháp luật trong khai thác và sử dụng khoáng sản.

Bên cạnh đó, xã sẽ triển khai thực hiện hiệu quả phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, trong đó quyết liệt chỉ đạo kiểm tra, ngăn chặn, giải tỏa kịp thời và xử lý nghiêm, dứt điểm hoạt động khai thác khoáng sản trái phép ngay sau khi phát hiện, không để tái diễn, kéo dài, gây thất thoát tài nguyên khoáng sản nhất là các địa phương có các dự án, công trình đang triển khai thi công. Tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản đối với các đơn vị được cấp phép khai thác khoáng sản trên địa bàn; kiên quyết xử lý hoặc kiến nghị xử lý nghiêm, dứt điểm các hành vi vi phạm.

Xã Tống Sơn đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành thực hiện kiểm tra, xác định trữ lượng khoáng sản đã khai thác thực tế, trữ lượng khoáng sản còn lại tại các mỏ khoáng sản đối với các doanh nghiệp được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản đá trên địa bàn xã, để xử lý nghiêm và kịp thời các doanh nghiệp vi phạm theo chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh. Việc cấp Giấy phép thăm dò, khai thác chỉ cấp cho những đơn vị có đủ điều kiện và năng lực thực hiện dự án, tránh tình trạng một số đơn vị được cấp Giấy phép khai thác và thuê đất chậm triển khai thực hiện, khai thác không hiệu quả, ông Thịnh đề nghị thêm.

Trong năm 2025, xã Tống Sơn đã xử lý 2 cá nhân khai thác khoáng sản trái phép và 7 tổ chức khai thác ra ngoài ranh giới (03 tổ chức), khai thác không đúng thiết kế (04 tổ chức), với số tiền xử phạt 2.847.878.152 đồng.