Sau những cảnh báo từ các nhà bảo tồn, Thái Lan đã thực hiện chương trình tái hoang dã loài cá mập báo Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, một loài đang bị đe dọa nghiêm trọng. Những cá thể đầu tiên đã được thả về tự nhiên ngoài khơi đảo Maiton, miền nam Thái Lan, trong nỗ lực khôi phục quần thể ngoài biển.
Một con cá mập báo Ấn Độ - Thái Bình Dương quý hiếm bơi lội trong làn nước xanh thẫm ngoài khơi đảo Maiton (Thái Lan) sau khi được các nhà bảo tồn thả về tự nhiên nhằm phục hồi quần thể đang bị đe dọa. Ảnh: Napat Wesshasartar.
Từng là hình ảnh quen thuộc với thợ lặn và du khách, cá mập báo đã suy giảm nhanh chóng ngoài tự nhiên do nhiều thập kỷ bị săn bắt quá mức và mất môi trường sống. Trái lại, loài này lại sinh trưởng và sinh sản khá tốt trong các thủy cung tư nhân.
Từ thực tế đó, bà Metavee Chuangcharoendee, Giám đốc dự án StAR Project Thailand - một sáng kiến hợp tác giữa chính phủ, các tổ chức phi chính phủ (NGO) và các thủy cung - cho rằng việc kết hợp nuôi sinh sản cá mập báo trong điều kiện nuôi nhốt, sau đó thả trở lại biển, có thể góp phần phục hồi quần thể ngoài tự nhiên.
Trong đợt thả mới nhất vào tháng 12/2025, dự án đã thả 4 con cá mập báo mang tên Maiton, Hope, Spot và Toty. Bốn cá thể này nằm trong tổng số 7 cá thể cá mập con đã được thả kể từ khi dự án bắt đầu, bao gồm cả các đợt trước đó. Tất cả đều được sinh sản và nuôi dưỡng trong thủy cung khoảng một năm, sau đó trải qua giai đoạn huấn luyện và thích nghi trong lồng nuôi ngoài biển trước khi được thả về tự nhiên.
Theo bà Metavee, các lồng nuôi ngoài biển được thiết kế giúp cá mập dần làm quen với điều kiện môi trường tự nhiên. Trong thời gian này, các “bảo mẫu cá mập” chịu trách nhiệm cho ăn hằng ngày, theo dõi tốc độ tăng trưởng và ghi chép tình trạng sức khỏe tổng quát, nhằm bảo đảm cá đủ khỏe mạnh và sẵn sàng cho cuộc sống hoang dã.
Hai ngày trước khi thả, các bác sĩ thú y biển kiểm tra sức khỏe lần cuối cho các cá thể non. Quy trình kiểm tra bao gồm siêu âm đánh giá nội tạng, gắn thiết bị theo dõi âm thanh, lấy mẫu ADN và đo đạc kích thước, trước khi các cá thể được cấp phép thả về biển.
Trước khi chính thức trở lại đại dương, con cá mập báo non phải trải qua thời gian huấn luyện kỹ năng sinh tồn trong lồng biển và vượt qua các bài kiểm tra sức khỏe nghiêm ngặt của bác sĩ thú y. Ảnh: Napat Wesshasartar.
Mặc dù loài cá mập báo được bảo vệ theo luật bảo tồn động vật hoang dã của Thái Lan, bà Metavee cho rằng cần có những nỗ lực rộng lớn hơn như bảo vệ môi trường sống, giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện quản lý tài nguyên biển để đảm bảo sự tồn tại lâu dài của chúng. Đối với bà, thành công không chỉ nằm ở số lượng cá mập được thả, mà là những tín hiệu phục hồi thực sự như việc thợ lặn thường xuyên bắt gặp chúng, bằng chứng về việc sinh sản trong tự nhiên và sự vắng bóng của cá mập báo trên các sạp chợ cá.
