Thu hoạch nhanh diện tích lúa đạt độ chín từ 85% trở lên
Vụ lúa xuân năm 2026 tại Hà Tĩnh đang bước vào giai đoạn thu hoạch đại trà. Tuy nhiên, diễn biến thời tiết cực đoan với dông lốc, mưa đá xảy ra vào chiều tối ngày 3/5 đã gây thiệt hại đáng kể, đặt ra yêu cầu cấp bách trong công tác chỉ đạo và tổ chức thu hoạch.
Sản xuất vụ xuân năm 2026 đạt năng suất cao. Ảnh: Thanh Nga.
Trước kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có văn bản chỉ đạo các địa phương chủ động rà soát, làm việc với các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ máy gặt đập liên hợp để xây dựng kế hoạch điều phối hợp lý. Mục tiêu là đảm bảo thu hoạch nhanh, gọn, đồng thời giữ mức giá thuê máy ổn định, tránh tình trạng lợi dụng khan hiếm để nâng giá, ép giá nông dân.
Các xã, phường được yêu cầu phối hợp với lực lượng công an địa phương và hợp tác xã nông nghiệp tổ chức ký cam kết với chủ máy gặt về giá dịch vụ, kế hoạch hoạt động cũng như đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông. Đặc biệt, trong bối cảnh cần đẩy nhanh tiến độ, việc tạo điều kiện thuận lợi cho các máy gặt từ ngoài tỉnh vào hoạt động là rất cần thiết.
Nhưng thiên tai bất thường đã xô đổ hơn 5.800 ha lúa, làm đội chi phí thu hoạch của người nông dân. Ảnh: Thanh Nga.
Bên cạnh đó, cán bộ cơ sở được phân công bám sát đồng ruộng, hướng dẫn bà con nông dân tập trung tối đa nhân lực, máy móc để thu hoạch ngay khi lúa đạt độ chín từ 85% trở lên. Sau thu hoạch, khuyến khích sử dụng chế phẩm sinh học xử lý gốc rạ, làm đất để kịp thời triển khai sản xuất vụ hè thu theo đúng lịch thời vụ. Phương châm “thu hoạch đến đâu, làm đất đến đó” tiếp tục được nhấn mạnh nhằm tránh gián đoạn sản xuất.
Niềm vui chẳng “tày gang”
Theo đánh giá bước đầu của Sở NN-MT Hà Tĩnh, vụ xuân năm nay năng suất lúa đạt khá cao. Tuy nhiên, niềm vui của bà con không trọn vẹn do khó khăn về đầu ra, giá bán lúa thấp và gia tăng chi phí thu hoạch giai đoạn cuối vụ.
Phó Chủ tịch tỉnh Hồ Huy Thành (ngoài cùng bên phải) kiểm tra, đánh giá năng suất một số giống lúa đạt năng suất cao, chống đổ tốt. Ảnh: Thanh Nga.
“Toàn tỉnh có khoảng 5.800 ha lúa xuân bị đổ ngã do dông lốc, chiếm gần 10% tổng diện tích gieo cấy, tập trung chủ yếu ở các xã: Kỳ Xuân, Đức Thịnh, Cẩm Trung, Sơn Tiến, Đông Kinh, Tứ Mỹ, phường Bắc Hồng Lĩnh... Số lúa đổ này sẽ đội chi phí thu hoạch tối đa khoảng 20.000 đồng/sào, đây là thiệt thòi của bà con do thiên tai gây ra. Rất may, năm nay tỉnh chỉ đạo xuống giống sớm hơn các năm từ 7 - 10 ngày nên diện tích đổ ngã hầu hết đã chín vàng, cơ bản không thiệt hại về năng suất, sản lượng. Tuy nhiên, đầu ra sản phẩm đang rất khó khăn, giá thu mua lúa tươi tại ruộng thấp”, ông Lê Ngọc Huấn, Giám đốc Sở NN-MT nói.
Ngày 4/5, ông Hồ Huy Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh dẫn đầu đoàn công tác của tỉnh đã trực tiếp đi kiểm tra, đánh giá mức độ thiệt hại do dông lốc gây ra tại các xã như: Gia Hanh, Can Lộc, Đông Kinh, Tùng Lộc, Kỳ Xuân, Cẩm Bình... nhằm chỉ đạo các địa phương đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa xuân, tranh thủ thời gian “vàng” làm đất, gieo cấy vụ hè thu, né lũ lụt vào cuối vụ.
Để giảm tổn thất sau thu hoạch diện tích lúa đổ ngã, ông Hồ Huy Thành yêu cầu các lò sấy vận hành hết công suất, đồng thời khuyến khích thu mua lúa cho người dân. Ảnh: Thanh Nga.
Phó Chủ tịch Hà Tĩnh thông tin, hiện toàn tỉnh đã thu hoạch được hơn 20.000 ha/58.500 ha diện tích. Việc cần làm nhất bây giờ là giải phóng toàn bộ diện tích bị đổ ngã trong 2 - 3 ngày tới, không để lúa ngâm lâu dưới nước dẫn đến nảy mầm, ảnh hưởng đến chất lượng.
“Trước mắt, các địa phương huy động hơn 900 chiếc máy gặt hiện có, ưu tiên đồng hành cùng bà con thu hoạch diện tích lúa đổ ngã; hệ thống 11 lò sấy lúa vận hành hết công suất để hạn chế rủi ro trong bối cảnh thời tiết bất lợi.
Còn lâu dài, trên cơ sở đề án xây dựng vùng lúa chất lượng cao tỉnh đã phê duyệt, yêu cầu ngành chuyên môn phối hợp các xã, phường thực hiện theo đúng quy hoạch, kế hoạch; phải tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết, đồng nhất từ công tác giống, thời vụ, quy trình chăm sóc, thu hoạch và nhất định ký hợp đồng bao tiêu đầu ra cho bà con. Tỉnh sẽ đồng hành chỉ đạo, xây dựng chính sách để hoàn thành mục tiêu nâng cao giá trị, chất lượng sản phẩm lúa gạo của Hà Tĩnh”, ông Hồ Huy Thành nhấn mạnh.
Sắp tới Hà Tĩnh sẽ đánh giá hiệu quả các mô hình sản xuất lúa giảm phát thải áp dụng kỹ thuật mạ khay, máy cấy làm cơ sở nhân rộng trong các mùa vụ tiếp theo. Ảnh: Thanh Nga.
Phó Chủ tịch tỉnh cũng đề nghị, Sở NN-MT rà soát, đánh giá hiệu quả bước đầu các mô hình sản xuất lúa giảm phát thải làm cơ sở nhân rộng trong các mùa vụ tiếp theo. Bởi qua kiểm tra, bên cạnh những diện tích bị ảnh hưởng, một số mô hình lúa thâm canh, áp dụng kỹ thuật mạ khay, máy cấy đã đứng vững trước dông lốc. Điều này cho thấy vai trò của việc ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nâng cao khả năng chống chịu của cây trồng trước biến đổi khí hậu.
Qua khảo sát, giá lúa tươi thu mua tại ruộng chỉ dao động từ 5.000 - 7.000 đồng/kg, một số loại còn thấp dưới 5.000 đồng/kg. Đáng nói, thị trường ảm đảm khiến cho việc tìm kiếm thương lái của nông dân cũng gặp nhiều khó khăn.
