Sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu đang khiến nhiều khu vực trên thế giới phải đối mặt với nhiều nguy cơ về cháy rừng và suy giảm sinh thái. Theo các nhà khoa học, sự kết hợp giữa nhiệt độ cao, độ ẩm thấp và sức gió lớn là nguyên nhân gây ra các đám cháy rừng quy mô lớn. Tình trạng này đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt nghiêm trọng tại khu vực châu Mỹ.
Thời tiết khắc nghiệt làm tăng số lượng vụ cháy toàn cầu. Ảnh: Jae C. Hong.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Khoa học Science Advances xác định rằng, biến đổi khí hậu là động lực chính thúc đẩy xu hướng cháy rừng ngày càng nhiều và nghiêm trọng. Việc đốt nhiên liệu hóa thạch đóng góp tới hơn 60% xu hướng thời tiết nguy hiểm gây cháy rừng trên phạm vi toàn cầu. Khi hành tinh nóng lên, ngày càng có nhiều khu vực có khả năng bốc cháy cùng lúc.
Hiện tượng thời tiết khắc nghiệt xảy ra đồng thời tại nhiều địa điểm khác nhau đang tạo ra áp lực rất lớn đối với công tác ứng phó. Việc các khu vực cùng lúc bùng phát cháy rừng làm quá tải lực lượng chữa cháy, căng thẳng các nguồn lực cứu hộ và khiến chất lượng không khí suy giảm nghiêm trọng do lượng khói khổng lồ lan rộng.
Tại khu vực Nam Mỹ, mức độ gia tăng rủi ro hỏa hoạn đang diễn ra với tốc độ báo động và đạt đỉnh điểm trong những năm gần đây.
Số ngày có thời tiết dễ gây cháy rừng đã tăng từ mức trung bình 22 ngày/năm (giai đoạn 1979 và 15 năm sau đó) lên hơn 60 ngày/năm vào năm 2023 và 2024. Tác nhân chính được cho là biến đổi khí hậu xuất phát từ việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu mỏ và khí đốt tự nhiên). Số ngày có rủi ro cháy rừng tại Nam Mỹ tăng từ mức trung bình 5,5 ngày/năm (giai đoạn 1979 - 1988) lên 70,6 ngày/năm trong thập kỷ qua, riêng năm 2023 ghi nhận tới 118 ngày.
