Siết chuỗi cung ứng suất ăn trường học bằng ‘tick xanh trách nhiệm’

Ngày 17/4, ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ, TP.HCM cho biết, địa phương dự kiến triển khai thí điểm mô hình “Suất ăn trường học - tick xanh trách nhiệm” nhằm kiểm soát bữa ăn học sinh theo toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu đầu vào đến khâu chế biến, phân phối.

Theo ông Giang, trên địa bàn phường hiện có 8 trường công lập, trong đó có 6 trường sử dụng suất ăn công nghiệp, số còn lại tổ chức nấu ăn tại chỗ. Mặc dù hiện nay trên địa bàn phường chưa ghi nhận vụ việc ngộ độc thực phẩm nào tại các trường học. Tuy nhiên, trước những diễn biến phức tạp, việc đưa hệ thống “tick xanh trách nhiệm” vào sẽ giúp kiểm soát tốt hơn chất lượng nguyên liệu, quy trình chế biến cũng như toàn bộ chuỗi cung ứng suất ăn.

Sau giai đoạn thí điểm, phường sẽ tổ chức đánh giá, hoàn thiện mô hình và dự kiến triển khai đồng loạt từ tháng 9/2026. “Đây là giải pháp nhận được sự ủng hộ của địa phương, đồng thời có sự quan tâm, hỗ trợ từ các sở, ngành của thành phố. Chính quyền phường sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan để triển khai, đảm bảo chất lượng bữa ăn và đáp ứng kỳ vọng của phụ huynh”, ông nói.

Trong quá trình triển khai, Sở Công Thương TP.HCM sẽ đóng vai trò đầu mối kết nối, giới thiệu các nhà cung cấp sản phẩm đạt “tick xanh trách nhiệm” cho trường học và bếp ăn; Hội Công nghệ cao TP.HCM cung cấp nền tảng công nghệ phục vụ quản lý, truy xuất.

Ông Đào Hà Trung - Chủ tịch Hội Công nghệ cao TP.HCM cho biết, mô hình được xây dựng trên cơ sở các hệ thống sẵn có của thành phố như chuỗi quản lý cung ứng thịt heo, thịt và trứng gia cầm có truy xuất nguồn gốc, cùng nền tảng truy xuất - thu hồi điện tử và chương trình “tick xanh trách nhiệm”.

Trên nền tảng này, các công nghệ như blockchain, trí tuệ nhân tạo và tiêu chuẩn mã hóa được tích hợp để theo dõi, cảnh báo theo thời gian thực. Mỗi suất ăn được quản lý như một sản phẩm hoàn chỉnh, có thông tin nhận diện riêng; toàn bộ nguyên liệu đầu vào phải đảm bảo truy xuất nguồn gốc, đặc biệt với các nhóm nguy cơ cao.

Sau khi hoàn thiện, mỗi suất ăn được gắn mã QR, cho phép nhà trường, phụ huynh và học sinh kiểm tra thông tin từ nguồn nguyên liệu đến quá trình chế biến, vận chuyển. Khi phát hiện rủi ro, hệ thống có thể thực hiện thu hồi điện tử nhanh chóng, đồng bộ.

Theo ông Trung, cách làm này giúp cơ quan quản lý có công cụ giám sát tập trung, giảm áp lực cho nhà trường trong việc kiểm soát và giải trình, đồng thời hỗ trợ nhà cung cấp minh bạch hoạt động, hạn chế rủi ro pháp lý. Phụ huynh cũng có thể chủ động kiểm tra thông tin bữa ăn của con, từ đó giảm bớt lo ngại về an toàn thực phẩm.

Về chi phí, đại diện Hội Công nghệ cao TP.HCM cho biết mức triển khai được tính toán ở mức thấp nhờ tận dụng hạ tầng sẵn có, chỉ phát sinh thêm một khoản nhỏ nhưng đổi lại là khả năng kiểm soát và minh bạch cao hơn cho toàn bộ chuỗi.

Ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM cho rằng, khi nhu cầu đảm bảo chất lượng bữa ăn học đường ngày càng được đặt ra cao hơn, thị trường cũng bắt đầu có sự chuyển động rõ rệt. Nhiều nhà cung cấp và hệ thống phân phối đã chủ động tham gia chuỗi “tick xanh trách nhiệm”, sẵn sàng cung ứng cho các đơn vị suất ăn và bếp ăn trường học.

Theo ông, điểm quan trọng không chỉ là đảm bảo nguồn nguyên liệu an toàn, có thể truy xuất, mà còn phải tạo được mặt bằng giá hợp lý để các trường có thể tiếp cận. Khi có sự tham gia đồng bộ của doanh nghiệp và hệ thống phân phối, sản lượng hàng hóa đạt chuẩn tăng lên sẽ kéo theo giá thành giảm, từ đó mở ra khả năng đưa thực phẩm “tick xanh” vào bữa ăn học đường một cách bền vững hơn.

Ông Nguyễn Xuân Hùng - Quản lý sản xuất tại Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ Cung cấp suất ăn Công nghiệp Minh Hiếu, cho biết, doanh nghiệp sẵn sàng tham gia mô hình “suất ăn trường học - tick xanh trách nhiệm” nếu được triển khai rộng rãi.

Hiện mỗi ngày doanh nghiệp cung cấp khoảng 4.000 suất ăn cho các trường, trong đó có một số trường tại phường Tân Mỹ và khu vực Nhà Bè. Toàn bộ quy trình từ sơ chế, nấu nướng đến vận chuyển đều được kiểm soát chặt, đảm bảo suất ăn đến trường trong vòng 2 giờ, hạn chế tối đa rủi ro nhiễm chéo.

Theo ông, để đảm bảo chất lượng bữa ăn, yếu tố then chốt vẫn là kiểm soát chặt nguyên liệu đầu vào. Với mô hình “tick xanh trách nhiệm”, ông Hùng cho rằng khi mọi khâu được minh bạch và kết nối trong cùng hệ thống, doanh nghiệp sẽ “nhẹ” hơn trong vận hành và yên tâm hơn khi cung cấp suất ăn. Tuy nhiên, để hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà cung cấp, đơn vị nguyên liệu, cơ quan quản lý và phụ huynh.