Người dân bất an
Những ngày đầu năm 2026, dọc bờ Tây sông Pô Kô, đoạn chảy qua trung tâm xã Đắk Pék (Quảng Ngãi), dấu tích sạt lở vẫn hiện hữu rõ ràng. Từng mảng đất lớn bị dòng nước khoét sâu, tạo thành những vết hàm ếch kéo dài, để lộ nền đất đỏ trơ trọi. Sau mỗi đợt mưa lớn, bờ sông tiếp tục bị xói lở, tiềm ẩn nguy cơ sụt trượt bất cứ lúc nào.
Đắk Pék là xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, địa hình dốc, ngắn, thời tiết khắc nghiệt nên thường xuyên chịu tác động của mưa lũ. Đợt mưa lớn kéo dài vào cuối tháng 10/2025 đã khiến lưu lượng nước từ thượng nguồn đổ về sông Pô Kô tăng đột ngột. Dòng chảy mạnh không chỉ cuốn trôi nhiều diện tích hoa màu, cây ăn trái, vật nuôi của người dân mà còn làm hư hỏng các công trình bảo vệ bờ do người dân tự gia cố trước đó.
Tình trạng sạt lở nghiêm trọng nhất tập trung tại khu vực trung tâm xã Đắk Pék. Ảnh: V.H.
Theo ghi nhận của chính quyền địa phương, tình trạng sạt lở nghiêm trọng nhất tập trung tại khu vực trung tâm xã Đắk Pék, nơi có hơn 40 hộ dân sinh sống dọc bờ sông. Không chỉ đất đai, nhà cửa bị đe dọa, điểm sạt lở còn áp sát Trường Tiểu học Kim Đồng, khiến hoạt động dạy và học của thầy trò nơi đây luôn trong tâm trạng lo lắng mỗi khi mưa lớn kéo dài.
Tại thôn 14A, sạt lở bờ sông Pô Kô đang diễn biến phức tạp. Nhiều hộ dân sống trong cảnh bất an, thường xuyên theo dõi từng đợt mưa. Bà Đinh Thị Hoa (62 tuổi), trú thôn 14A, cho biết vết sạt lở đã ăn sâu đến sát miệng giếng nước của gia đình và chỉ còn cách hiên nhà khoảng 1 mét. Nguồn nước sinh hoạt bị ảnh hưởng nên gia đình không dám sử dụng, chỉ tận dụng để tưới cây.
Sạt lở bờ sông Pô Kô đang diễn biến phức tạp. Ảnh: V.H.
“Mỗi khi mưa lớn, hai vợ chồng tôi lại phải sang nhà hàng xóm ở tạm vì lo nhà có thể sập xuống sông bất cứ lúc nào”, bà Hoa lo lắng nói.
Không chỉ đe dọa nhà dân, điểm sạt lở này hiện đã tiến sát Trường Tiểu học Kim Đồng. Nếu không sớm có biện pháp kè chắn và điều chỉnh dòng chảy, nguy cơ mất an toàn đối với ngôi trường và cả cụm dân cư thôn 14A là rất lớn, đặc biệt trong mùa mưa lũ sắp tới.
Cấp bách đầu tư xây kè chống sạt lở
Theo UBND xã Đắk Pék, việc đầu tư xây dựng tuyến kè ven sông Pô Kô là hết sức cần thiết và cấp bách nhằm ngăn chặn sạt lở tiếp tục ăn sâu vào đất liền, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, bảo đảm an toàn cho Trường Tiểu học Kim Đồng, đồng thời tạo hành lang giao thông ven sông phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn trong mùa mưa lũ.
Chủ tịch UBND xã Đắk Pék Nguyễn Thị Thương cho biết, ngay trong thời điểm xảy ra bão lũ, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức khảo sát, đánh giá mức độ thiệt hại và bố trí một số nguồn vốn để khắc phục. Đến nay, địa phương đã triển khai 8 công trình khắc phục hậu quả bão lũ, ưu tiên các hạng mục thiết yếu như cầu treo và đường phục vụ sản xuất.
Tuy nhiên, riêng hạng mục kè chống sạt lở bờ sông Pô Kô có khối lượng hư hỏng lớn, tổng mức đầu tư cao nên vượt quá khả năng cân đối của địa phương. UBND xã tiếp tục kiến nghị tỉnh xem xét, hỗ trợ nguồn vốn để sớm triển khai trong thời gian tới.
“Về lâu dài, để điều chỉnh dòng chảy, không cho lấn sâu sang phía Tây sông Pô Kô, cần có phương án nắn dòng. Trước mắt, địa phương vận động bà con chủ động kè tạm tại những khu vực nguy hiểm, đồng thời xây dựng phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, rà soát các hộ bị ảnh hưởng nghiêm trọng để có phương án sơ tán khi cần thiết”, bà Thương cho biết.
Dòng chảy mạnh không chỉ cuốn trôi nhiều diện tích hoa màu, cây ăn trái, vật nuôi của người dân mà còn làm hư hỏng các công trình bảo vệ bờ do người dân tự gia cố trước đó. Ảnh: V.H.
UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có Tờ trình gửi Bộ Tài chính đề nghị hỗ trợ kinh phí khắc phục thiệt hại do mưa, lũ và bão trên địa bàn tỉnh. Trong đó, tỉnh kiến nghị đầu tư hạng mục xây dựng kè chống sạt lở bờ sông Pô Kô, xã Đắk Pék, với tổng chiều dài khoảng 1.400 m.
Ông Võ Đoàn, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi, cho hay tình trạng sạt lở bờ sông Pô Kô đoạn qua xã Đắk Pék đang diễn ra hết sức nghiêm trọng sau các đợt thiên tai vừa qua, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao đối với người dân và các công trình ven sông. Trước thực tế đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra thực địa, xác định đây là nhiệm vụ cấp bách cần triển khai sớm.
“Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định công bố tình huống khẩn cấp do thiên tai gây ra, đồng thời chỉ đạo địa phương triển khai các giải pháp tình thế trước mắt nhằm ổn định các điểm sạt lở, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn tuyệt đối về tính mạng, tài sản của nhân dân và các công trình của Nhà nước”, ông Võ Đoàn nhấn mạnh.
