Thông tin được Hội đồng Thông tin An toàn Thực phẩm Australia (FSIC) phát đi và khuyến cáo mọi người không nên rửa gà trước khi chế biến.
Cơ quan này cho biết quan niệm “gà sống phải rửa mới sạch” là một hiểu lầm phổ biến và có thể gây mất an toàn thực phẩm. Kết quả khảo sát gần đây cho thấy, hơn một nửa người tham gia khi chế biến gà nguyên con đều mang đi rửa nước trước khi bỏ vào lò.
Các quan chức y tế cảnh báo không nên rửa thịt gà sống vì nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Ảnh minh họa.
Tại Hoa Kỳ, các cuộc khảo sát cũng ghi nhận khoảng 70% người dân thừa nhận vẫn duy trì thói quen này, bất chấp việc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) nhiều lần cảnh báo.
Theo các chuyên gia, việc rửa gà sống làm nước bắn tung tóe, kéo theo vi khuẩn từ bề mặt thịt văng lên bồn rửa, mặt bếp và các thực phẩm khác. Dietitian và chuyên gia an toàn thực phẩm Toby Amidor tại New York nói với Daily Mail: “Nhiều người nghĩ rửa thịt giúp loại bớt vi khuẩn, nhưng thực tế nó làm tăng nguy cơ làm bẩn bồn rửa và mặt bếp vì nước bắn ra xung quanh”.
Thống kê cho thấy, khoảng 1/25 gói gà sống bán trên thị trường Hoa Kỳ có chứa Salmonella - loại vi khuẩn có thể gây tiêu chảy ra máu, đau quặn bụng và nôn ói.
Salmonella là một trong những tác nhân gây ngộ độc thực phẩm phổ biến nhất tại Hoa Kỳ, làm khoảng 1 triệu người mắc bệnh mỗi năm, 26.500 ca nhập viện và khoảng 420 ca tử vong. Người khỏe mạnh thường chỉ bị triệu chứng nhẹ, nhưng trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có hệ miễn dịch yếu có thể gặp biến chứng nặng như mất nước, nhiễm trùng xương (viêm tủy xương) hoặc nhiễm khuẩn huyết (sepsis).
Trong đó, nhiễm khuẩn huyết là phản ứng cực đoan của cơ thể trước nhiễm trùng, khiến hệ miễn dịch tấn công cả mô khỏe mạnh và có thể dẫn tới suy đa cơ quan.
Gà sống cũng có thể chứa các vi khuẩn gây bệnh khác như E.coli, listeria và campylobacter. E.coli được ước tính gây ra 265.000 ca bệnh mỗi năm tại Hoa Kỳ, trong khi listeria thường ít gặp hơn nhưng nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai và người cao tuổi. Campylobacter cũng là nguyên nhân thường gặp của các vụ ngộ độc thực phẩm, gây tiêu chảy, đau bụng, đôi khi kéo dài nhiều ngày.
CDC ước tính trung bình mỗi năm có 48 triệu người Hoa Kỳ bị ngộ độc thực phẩm, tương đương cứ 6 người thì có 1 người mắc. Trong số này, khoảng 128.000 trường hợp phải nhập viện và 3.000 người tử vong.
USDA khuyên nên thấm thịt gà bằng khăn giấy ẩm thay vì rửa để vi khuẩn như Salmonella không lây lan sang bồn rửa hoặc các thực phẩm khác. Ảnh minh họa.
Nghiên cứu năm 2019 của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho thấy 60% người rửa gà sống để lại vi khuẩn trong bồn rửa ngay sau khi xả nước. Đáng chú ý, 14% vẫn còn vi khuẩn ngay cả khi họ đã cố làm sạch bồn rửa, yếu tố cho thấy việc rửa bằng nước thông thường không đủ để tiêu diệt mầm bệnh.
Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện 26% người rửa gà làm vi khuẩn lan sang rau xà lách - loại thực phẩm ăn sống nên đặc biệt dễ gây bệnh nếu bị nhiễm bẩn. Ngay cả nhóm không rửa gà cũng có 31% vô tình làm nhiễm khuẩn rau. Nguyên nhân có thể đến từ thao tác rửa tay không kỹ, chạm vào bề mặt hoặc dụng cụ đã dính vi khuẩn từ thịt sống.
Theo USDA, vi khuẩn từ gà sống có thể tồn tại trên bề mặt gian bếp trong nhiều giờ đến hàng tuần nếu không được vệ sinh bằng chất tẩy rửa chứa Chlorine (thuốc tẩy) hoặc cồn.
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến nghị chuẩn bị các món ăn không nấu chín như salad, rau sống trước khi đụng đến thịt sống để giảm nguy cơ lây nhiễm chéo. Mọi bề mặt tiếp xúc với thịt sống hoặc nước thịt cần được rửa bằng xà phòng và nước ấm, sau đó khử khuẩn bằng dung dịch phù hợp.
Một yếu tố quan trọng khác là nấu chín hoàn toàn. Vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt khi thịt đạt đến nhiệt độ an toàn. Chẳng hạn, thịt bò, lợn, cừu và bê nguyên miếng cần nhiệt tối thiểu khoảng 60 độ C, thịt xay khoảng 70 độ C, còn gia cầm lớn hơn một chút, khoảng 75 độ C. Đặc biệt, nhiệt độ cần được đo bằng nhiệt kế thực phẩm, vì màu sắc hay cảm giác chín bằng mắt thường không đủ tin cậy.
Nếu người chế biến muốn loại bỏ bụi bẩn trên bề mặt gà, USDA khuyến cáo chỉ nên thấm nhẹ bằng khăn giấy ẩm, sau đó vứt bỏ ngay và rửa tay kỹ bằng xà phòng. Không nên đưa gà dưới vòi nước, vì đây chính là lúc nước bắn tung tóe mang vi khuẩn khắp nơi.
Việc rửa gà sống là thói quen phổ biến ở nhiều nước, một phần đến từ quan niệm truyền thống “rửa mới sạch” và một phần ảnh hưởng từ mạng xã hội. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều quan trọng là hiểu cơ chế lây nhiễm chéo. Vi khuẩn không cần nhiều để gây bệnh và chỉ một lượng nhỏ văng sang thực phẩm ăn liền hoặc lên tay người chế biến cũng có thể gây hậu quả.
Sự cảnh giác của các cơ quan an toàn thực phẩm Australia và Hoa Kỳ một lần nữa nhắc rằng phòng ngừa ngộ độc thực phẩm bắt đầu từ những thao tác nhỏ trong gian bếp. Không rửa gà sống, rửa tay kỹ, vệ sinh bồn rửa và mặt bếp đúng cách, cùng việc nấu chín kỹ là những bước đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe gia đình.
