Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ tiến hành lấy nước đổ ải đợt 1

Thưa quý vị và bà con, theo kế hoạch, vụ Đông Xuân 2025-2026, 6 tỉnh, thành phố khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ có diện tích gieo trồng lúa cần lấy nước từ hệ thống sông Hồng – Thái Bình khoảng 480.000 ha. Bộ NN-MT đã khuyến cáo hạn chế tối đa trà Xuân sớm, tập trung trà Xuân muộn; gieo mạ quanh tiết Lập Xuân (4/2/2026) và cấy trong tháng 2/2026 để phù hợp với điều kiện nguồn nước.

Theo thông báo lịch lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2025-2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ có tổng cộng 12 ngày lấy nước, gồm 2 đợt. Đợt 1 bắt đầu từ 0 giờ ngày mai 16/1 đến 24 giờ ngày 20/1/2026. Đợt 2 sẽ thực hiện từ ngày 29/1 đến ngày 4/2.

Trong bối cảnh hai đợt lấy nước đều diễn ra trước Tết Nguyên đán, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đề nghị các địa phương chủ động trữ nước, tuân thủ nghiêm lịch thời vụ và vận hành linh hoạt các công trình thủy lợi để bảo đảm nguồn nước cho gieo cấy và tưới dưỡng sau này.

Trong thời gian lấy nước, mực nước tại trạm Thủy văn Hà Nội trong đợt 1 duy trì không thấp hơn 1,6 m; đợt 2 các nhà máy thủy điện sẽ vận hành tối đa công suất phát điện để tăng cường nguồn nước về hạ du (mực nước dự kiến trung bình đạt khoảng 1,7-1,9 m tại trạm Thủy văn Hà Nội).

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợiđánh giá, khả năng lấy nước của các công trình thủy lợi trong vụ tới vẫn đối mặt với không ít thách thức. Tình trạng hạ thấp lòng dẫn sông Hồng tiếp tục diễn biến phức tạp, kéo theo mực nước hạ du suy giảm; cùng với đó là những tác động khó lường của mưa bão trong năm 2025.

Trong đợt 1, các trạm bơm dã chiến, cống vùng triều và một số trạm bơm mới xây dựng cơ bản đáp ứng điều kiện vận hành. Tuy nhiên, sang đợt 2, dù các nhà máy thủy điện dự kiến vận hành tối đa công suất phát điện, mực nước vẫn có khả năng thấp hơn so với cùng kỳ năm trước, ảnh hưởng đến hiệu quả lấy nước của một số công trình.

Nhiều công trình chưa được nâng cấp, thay thế tiếp tục không đủ điều kiện vận hành như những năm gần đây. Trong khi đó, các trạm bơm đã được nâng cấp đủ điều kiện vận hành trong cả hai đợt, song công suất mới chỉ đạt khoảng 50% so với yêu cầu thực tế.

Bên cạnh khó khăn về mực nước, tình hình xâm nhập mặn ở hạ du cũng có xu hướng gia tăng trong mùa kiệt những năm gần đây, đặc biệt tại khu vực hạ lưu sông Thái Bình. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lấy nước của các công trình thuộc hệ thống thủy lợi Đa Độ, Tiên Lãng (Hải Phòng) cũng như một số cống đầu mối của hệ thống Bắc Hưng Hải như Cầu Xe, An Thổ, đòi hỏi các địa phương phải theo dõi sát diễn biến mặn để có phương án vận hành linh hoạt.

Ở chiều tích cực, một số công trình mới đưa vào vận hành đang góp phần cải thiện khả năng cấp nước.

Trên cơ sở lịch lấy nước đã được thông báo, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia cùng các cơ quan liên quan tổ chức các đoàn công tác liên ngành, làm việc trực tiếp với các địa phương. Các đơn vị sẽ đôn đốc công tác chuẩn bị, đẩy nhanh tiến độ lấy nước trong thời gian xả nước, đồng thời tăng cường tích trữ nước trong hệ thống kênh mương, ao, hồ, vùng trũng để phục vụ tưới dưỡng, bảo đảm an toàn và hiệu quả cho sản xuất vụ Đông Xuân 2025-2026, khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ.