Mở “cửa sổ cơ hội” cho ngành chăn nuôi

MC 1:

Thưa quý vị và bà con,

Trước bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn mới, khoa học công nghệ được xác định là động lực then chốt, là con đường tất yếu để hội nhập và phát triển bền vững. Đối với nông nghiệp, khoa học công nghệ trong nhiều năm qua đã đóng góp quan trọng, góp phần đưa Việt Nam ta trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới. Trong bức tranh chung đó, chăn nuôi và thú y là lĩnh vực ghi dấu ấn rõ nét với nhiều thành tựu nổi bật, từ chọn tạo giống, phát triển thức ăn, công nghệ chuồng trại cho tới sản xuất vaccine. Có thể nói, khoa học công nghệ đã thúc đẩy ngành chăn nuôi, thú y nước ta phát triển theo hướng hiện đại và bền vững.

MC 2:

Những năm gần đây, ngành chăn nuôi và thú y Việt Nam đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, từ thiếu hụt sang đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng trong nước và từng bước hướng tới xuất khẩu. Thành tựu này có sự đóng góp quan trọng của khoa học công nghệ thông qua việc ứng dụng giống mới, kỹ thuật tiên tiến và các giải pháp đồng bộ. Giai đoạn 2021–2025, thông qua các đề tài nghiên cứu và dự án sản xuất thử nghiệm, đã có 31 tiến bộ kỹ thuật được công nhận, trong đó có nhiều dòng, giống vật nuôi mới, cùng các giải pháp về dinh dưỡng, thú y và xử lý môi trường.

Ở lĩnh vực chọn tạo giống, Việt Nam đã tận dụng hiệu quả nguồn gen phong phú, kết hợp giữa giống ngoại nhập và giống bản địa để lai tạo ra nhiều dòng vật nuôi có năng suất, chất lượng cao, thích ứng với điều kiện khí hậu. Đến nay, hàng chục giống vật nuôi mới đã được công nhận và đưa vào sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

Đáng chú ý, công nghệ sinh học đã tạo ra những bước đột phá quan trọng. Lần đầu tiên, các nhà khoa học Việt Nam đã nhân bản thành công giống lợn Ỉ; đồng thời làm chủ nhiều kỹ thuật hiện đại như cấy phôi, thụ tinh trong ống nghiệm, xác định giới tính phôi. Việc nghiên cứu và phân tích gen cũng giúp xác định các đặc tính quan trọng như năng suất, chất lượng và khả năng kháng bệnh của vật nuôi, qua đó nâng cao hiệu quả chọn lọc giống.

Không chỉ dừng lại ở giống, lĩnh vực thức ăn chăn nuôi cũng đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Các nhà khoa học đã xây dựng được cơ sở dữ liệu đầy đủ về thành phần và giá trị dinh dưỡng của hầu hết các nguyên liệu thức ăn, từ ngũ cốc, phụ phẩm nông nghiệp đến các nguồn protein. Những nghiên cứu này giúp tối ưu khẩu phần ăn, nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn và giảm chi phí sản xuất. Đồng thời, việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, thủy sản để sản xuất thức ăn chăn nuôi cũng góp phần giảm lãng phí và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, nhiều giống cỏ và cây thức ăn mới đã được lai tạo phù hợp với từng vùng sinh thái. Tiêu biểu là giống cỏ voi có năng suất cao, khả năng chịu hạn, chịu lạnh tốt, đã và đang được triển khai tại nhiều địa phương, góp phần đảm bảo nguồn thức ăn ổn định cho gia súc. Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ KHCN , Bộ NN-MT khẳng định:

Băng ông Nguyễn Văn Long

MC 2:

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành chăn nuôi nước ta cũng đang đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là vấn đề môi trường. Mỗi năm, lượng chất thải từ chăn nuôi rất lớn, trong khi phần đáng kể chưa được xử lý triệt để, gây áp lực lên môi trường và đời sống người dân. Ngoài ra, chăn nuôi còn là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể. Do đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ trong xử lý chất thải, phát triển chăn nuôi xanh và tuần hoàn đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Thực tế cho thấy, nhiều tiến bộ kỹ thuật về công nghệ chuồng trại, xử lý môi trường đã được nghiên cứu và chuyển giao, góp phần đảm bảo an toàn sinh học, cải thiện năng suất và phúc lợi vật nuôi. Đặc biệt, xu hướng chăn nuôi công nghiệp gắn với tự động hóa và số hóa đang ngày càng rõ nét, nhất là ở các trang trại quy mô lớn. Việc ứng dụng công nghệ số giúp giám sát sức khỏe vật nuôi, quản lý chuồng trại và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ KHCN chia sẻ thêm:

Băng 2 – Ông Nguyễn Văn Long

MC 2

Trong lĩnh vực thú y, Việt Nam cũng ghi nhận nhiều bước tiến quan trọng, đặc biệt là trong nghiên cứu và sản xuất vaccine. Nhiều công nghệ sản xuất vaccine hiện đại đã được làm chủ, giúp tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, từng bước thay thế vaccine nhập khẩu. Việc sản xuất thành công vaccine phòng nhiều bệnh nguy hiểm trên gia cầm đã góp phần giảm chi phí, nâng cao hiệu quả phòng bệnh và chủ động hơn trong công tác phòng chống dịch.

Hướng tới tương lai, ngành chăn nuôi và thú y xác định rõ các định hướng phát triển dựa trên nền tảng khoa học công nghệ. Trong đó, ưu tiên các công nghệ chiến lược như chỉnh sửa gen, chọn giống chính xác nhằm tạo ra các giống vật nuôi có năng suất cao, khả năng kháng bệnh tốt.

Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu lớn ngành chăn nuôi, phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán dịch bệnh và quản lý sản xuất. Ngoài ra, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cũng được đề xuất để tạo điều kiện cho các công nghệ mới như thịt nhân tạo, thuốc thú y thế hệ mới được nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn.

Một trong những mục tiêu quan trọng là phát triển chăn nuôi tuần hoàn, hướng tới giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Các công nghệ tái chế chất thải thành năng lượng, phân bón hữu cơ, cùng với các giải pháp giảm phát thải ngay từ quá trình tiêu hóa của vật nuôi đang được chú trọng nghiên cứu. Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi - Thú y  Phạm Kim Đăng chia sẻ:

Băng 3 – Ông Phạm Kim Đăng

MC 1:

Thưa quý vị và bà con, theo định hướng đến năm 2030, ngành chăn nuôi Việt Nam sẽ phát triển theo quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, kiểm soát tốt dịch bệnh, nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh nhu cầu thị trường ổn định, tiềm năng xuất khẩu còn lớn, khoa học công nghệ đang mở ra cơ hội để tái cấu trúc lĩnh vực này. Và có thể thấy, khoa học công nghệ không chỉ tạo ra những bước tiến vượt bậc cho chăn nuôi thú y, mà còn mở ra hướng phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế sâu rộng. Đây cũng chính là nền tảng để ngành chăn nuôi Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường khu vực và thế giới.