Phường Ngọc Hà từng bước đưa phân loại rác tại nguồn thành thói quen

Trong không khí hướng tới ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, việc xây dựng nếp sống văn minh đô thị, nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường được phường Ngọc Hà (TP. Hà Nội) xác định là một nội dung quan trọng. Những chuyển biến tích cực từ việc phân loại rác tại nguồn không chỉ góp phần làm đẹp cảnh quan phố phường mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm công dân, cùng chung tay xây dựng địa bàn dân cư văn minh, phát triển bền vững.

Đồng bộ giải pháp thay đổi thói quen người dân

Thời gian qua, UBND phường Ngọc Hà đã ban hành Kế hoạch số 93/KH-UBND về phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn phường. Kế hoạch này được triển khai cụ thể tới từng khu dân cư và tổ dân phố với lộ trình rõ ràng trong năm 2026.

Bà Lê Thị Định - Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Ngọc Hà cho biết, chương trình được triển khai theo 4 nhóm hoạt động chính. Trong đó, nhóm đầu tiên là công tác tuyên truyền với nội dung và đầu việc cụ thể cho từng bộ phận, phòng ban. Không chỉ dừng ở các khẩu hiệu chung, phường đã xây dựng nội dung hoạt động chi tiết theo từng giai đoạn trong năm, kết hợp nhiều hình thức truyền thông như phát thanh trên hệ thống loa truyền thanh, phát tài liệu hướng dẫn phân loại rác đến từng hộ gia đình và phổ biến cách nhận diện các loại rác thải nguy hại.

Nhóm hoạt động thứ hai tập trung vào triển khai giảm thiểu rác thải và phân loại rác tại nguồn với nhiều giải pháp cụ thể. Phường tổ chức các buổi tập huấn cho tổ dân phố để hướng dẫn cách phân loại rác, từ đó các tổ dân phố tiếp tục hướng dẫn lại cho người dân trong khu dân cư. Đồng thời, các hộ gia đình được hướng dẫn cách phân loại rác ngay tại nguồn phát sinh.

Bên cạnh đó, phường cũng tiến hành thực hiện điều chỉnh phương án thu gom rác cho phù hợp với việc phân loại. Việc tổ chức các điểm thu gom rác được bố trí hợp lý hơn, đồng thời triển khai vận động các cơ sở kinh doanh trên địa bàn hạn chế sử dụng túi nilon nhằm giảm thiểu rác thải nhựa.

Song song với các giải pháp trên, phường duy trì thường xuyên các hoạt động vệ sinh môi trường. Mỗi sáng thứ Bảy hằng tuần, các khu dân cư đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, chỉnh trang cảnh quan. Chương trình “Ngày chủ nhật xanh” cũng được triển khai nhằm xử lý các điểm chân rác tồn tại lâu ngày và xóa bỏ các điểm đổ rác tự phát trên địa bàn.

Một giải pháp đáng chú ý khác là việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý các trường hợp vi phạm trong việc đổ rác không đúng quy định. UBND phường phối hợp với Công an phường và các tổ dân phố triển khai lắp đặt hệ thống camera tại một số điểm chân rác, nơi thường xuyên xảy ra tình trạng đổ rác sai quy định. Hệ thống này giúp ghi nhận hình ảnh, phục vụ cho việc xác minh và xử lý vi phạm khi cần thiết.

Ngoài ra, phường cũng đang xây dựng các mô hình điểm về bảo vệ môi trường như “tuyến phố không rác”. Những tiêu chí về giữ gìn môi trường, phân loại rác tại nguồn được đưa vào xét danh hiệu “gia đình văn hóa” cuối năm. Các tập thể, cá nhân thực hiện tốt sẽ được biểu dương, khen thưởng và nhân rộng trong cộng đồng.

Để tạo điều kiện cho người dân thực hiện phân loại rác, phường đã bố trí 10 điểmthu gom rác thải nguy hại và 4 điểm thu gom rác cồng kềnh giúp người dân có nơi tập kết đúng quy định thay vì xả lẫn với rác sinh hoạt.

Chia sẻ về những thay đổi gần đây, bà Nguyễn Thị Hồng, người dân tổ dân phố số 7 cho biết: “Trước đây nhiều gia đình vẫn quen đổ chung rác, nhưng sau khi được hướng dẫn cụ thể và thấy khu phố sạch hơn từng ngày, chúng tôi cũng tự giác thực hiện. Việc phân loại ban đầu hơi mất thời gian, nhưng dần rồi thành nếp”.

Kiên trì tháo “nút thắt” nhận thức để giữ màu xanh phố phường

Dù đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, bà Định cho biết, nhận thức của một bộ phận người dân vẫn là rào cản lớn nhất trong quá trình triển khai phân loại rác tại nguồn.

“Phường triển khai rất quyết liệt nhưng nhận thức của người dân chưa đồng đều. Có những thời điểm cán bộ phường cùng các địa bàn Tổ dân phố phải trực tiếp đứng tại các điểm chân rác để nhắc nhở người dân thực hiện đúng quy định”, bà Định chia sẻ.

Để khắc phục tình trạng này, chính quyền địa phương tăng cường sự phối hợp giữa UBND phường, tổ dân phố và các đơn vị môi trường nhằm tạo nên một quy trình đồng bộ từ hộ dân đến khâu thu gom, xử lý.

Trong đó, tổ dân phố đóng vai trò quan trọng vì là lực lượng gần dân nhất, nắm rõ tình hình từng khu dân cư. Các tổ trưởng, tổ phó thường xuyên theo dõi, quan sát tại các điểm tập kết rác. Khi phát hiện những vi phạm hoặc qua phản ánh của người dân, tổ dân phố sẽ báo cáo về UBND phường để xác minh.

Sau khi tiếp nhận thông tin, UBND phường sẽ phối hợp với Công an phường cử cán bộ xuống kiểm tra thực tế. Nếu xác định đúng hành vi vi phạm, các trường hợp này sẽ bị xử lý theo quy định nhằm răn đe và nâng cao ý thức cộng đồng.

Bên cạnh công tác giám sát, phường cũng chú trọng điều chỉnh phương thức thu gom rác cho phù hợp với sinh hoạt của người dân. Theo kế hoạch, rác sinh hoạt được thu gom từ 18 giờ mỗi ngày.

Hơn nữa, công ty môi trường đô thị cũng phối hợp với chính quyền địa phương để hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình phân loại và thu gom rác. Việc này giúp đảm bảo hệ thống vận hành thông suốt, tránh tình trạng người dân đã phân loại nhưng khâu thu gom lại trộn lẫn như trước đây.

Bà Lê Thị Định cho rằng, thay đổi thói quen sinh hoạt của cộng đồng là quá trình cần nhiều thời gian và sự kiên trì. Tuy nhiên, với việc triển khai đồng bộ từ tuyên truyền, giám sát, xử phạt đến xây dựng các mô hình điểm, phường Ngọc Hà kỳ vọng việc phân loại rác tại nguồn sẽ dần trở thành thói quen thường nhật của người dân, góp phần xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp cho cộng đồng.