Phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Chiều 3/8, tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ, trước câu hỏi về việc Chính phủ đã chuẩn bị những kịch bản điều hành như thế nào để vừa thúc đẩy tăng trưởng bứt tốc, vừa kiểm soát lạm phát và ổn định tỉ giá trong những tháng cuối năm, đại diện Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cho biết các chính sách tài khóa, tiền tệ đã được xây dựng đồng bộ, linh hoạt, sẵn sàng ứng phó với các biến động của kinh tế thế giới.

Tài khóa mở rộng có trọng tâm, tạo dư địa cho tăng trưởng

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm đạt 8,18%. Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm 2026, nhiệm vụ của 6 tháng cuối năm là rất lớn trong bối cảnh cả Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp đều phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Theo ông Chi, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành đã tham mưu cho Chính phủ nhiều kịch bản tăng trưởng. Sau khi xem xét kỹ lưỡng, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 168 ngày 27/6 và tiếp đó là Nghị quyết số 180 ngày 18/7/2026 sau phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 với các địa phương.

Hai nghị quyết này đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ theo nhiều kịch bản khác nhau, cho phép điều hành kinh tế linh hoạt nếu tình hình những tháng cuối năm có biến động.

Về chính sách tài khóa, Chính phủ tiếp tục thực hiện chính sách mở rộng nhưng có trọng tâm, trọng điểm. Trong đó, tiếp tục gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất nhằm tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp và người dân, cải thiện điều kiện về vốn và tài chính để duy trì, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ điều chỉnh linh hoạt một số quy định liên quan đến thuế xăng dầu, nhiên liệu bay phù hợp với diễn biến giá thế giới.

Một trụ cột quan trọng khác là đầu tư công. Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, Chính phủ vừa hoàn thành việc phân bổ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 cũng như vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cho các bộ, ngành, địa phương và các dự án để sớm triển khai, giải ngân, tạo động lực tăng trưởng.

Đáng chú ý, trong năm 2026 sẽ thực hiện tăng lương cơ sở. Ngành tài chính đã phối hợp với các địa phương chuẩn bị đầy đủ nguồn lực để triển khai chính sách này.

Tại phiên họp Chính phủ tháng 7, Chính phủ cũng đặt mục tiêu thu ngân sách nhà nước năm 2026 tăng ít nhất 10% so với năm 2025.

Khoa học công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng mới

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, nhóm giải pháp thứ hai là khai thác tối đa các nguồn lực và dư địa sẵn có, gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao năng lực tự chủ dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

"Mọi quy định, chính sách đều lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm", ông Chi nhấn mạnh.

Ông cho biết Chính phủ xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới và là động lực chính trong thời gian tới. Vì vậy, việc triển khai hiệu quả các nhiệm vụ này được gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu từng bộ, ngành và địa phương.

Theo yêu cầu của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương phải cụ thể hóa nhiệm vụ của từng tháng, từng quý; xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và công khai kết quả thực hiện.

Ông Chi cho biết việc theo dõi, giám sát kết quả thực hiện nhiệm vụ hiện được tiến hành nghiêm túc, chặt chẽ, coi đây là KPI đối với công chức và người lao động. Chính phủ cũng công khai, minh bạch các nhiệm vụ để xã hội và báo chí cùng giám sát.

"Chúng tôi hoàn toàn tin tưởng rằng với các giải pháp và chính sách rất cụ thể, cùng những kịch bản tăng trưởng chi tiết, Việt Nam sẽ hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói.

Chính sách tiền tệ linh hoạt, giữ ổn định thanh khoản và tỉ giá

Bổ sung về chính sách tiền tệ, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết kết quả tăng trưởng 8,18% trong 6 tháng đầu năm là rất tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn như xung đột địa chính trị tại Trung Đông hay căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn.

Về lạm phát, 7 tháng đầu năm, lạm phát ở mức 4,39% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản ở mức 4,19%, góp phần giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, ông Hà cũng nhìn nhận áp lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tối thiểu 10% trong những tháng còn lại của năm là rất lớn, vì vậy Chính phủ đã xây dựng kịch bản điều hành hết sức chi tiết.

Theo ông, Ngân hàng Nhà nước thời gian qua đã sử dụng đồng bộ các công cụ để cung ứng vốn cho nền kinh tế, đồng thời vẫn bảo đảm mục tiêu ưu tiên là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Về thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước liên tục sử dụng các công cụ thị trường mở hằng ngày, cung ứng vốn với kỳ hạn và khối lượng linh hoạt theo nhu cầu thị trường nhằm hỗ trợ nguồn vốn ngắn hạn cho các tổ chức tín dụng, ổn định thị trường tiền tệ.

Cơ quan này cũng thực hiện hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam để hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại trong những thời điểm thị trường có áp lực lớn.

Đối với lãi suất, Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất điều hành để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý. Nhờ đó, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng duy trì ổn định và thanh khoản được đảm bảo.

Đồng Việt Nam thuộc nhóm ổn định nhất khu vực

Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, tỉ giá là một biến số đặc biệt quan trọng. Trên cơ sở cung - cầu ngoại tệ từ hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư và vay nợ, Ngân hàng Nhà nước điều hành tỉ giá linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường.

Việc phối hợp đồng bộ giữa điều hành tỉ giá, lãi suất và thanh khoản tiền đồng đã giúp thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, tỉ giá cơ bản ổn định ở mức tương đương cuối năm ngoái.

"Ngày hôm nay, đồng Việt Nam có lên giá nhẹ, tức là tỉ giá có giảm so với cuối năm 2025", ông Hà cho biết.

Theo ông, so với nhiều đồng tiền trong khu vực và các đồng tiền chủ chốt trên thế giới, đồng Việt Nam hiện là một trong những đồng tiền ổn định nhất. Điều này góp phần hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu, đồng thời đáp ứng đầy đủ và kịp thời các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế.

Về tín dụng, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, đồng thời chỉ đạo các ngân hàng thương mại ưu tiên cấp tín dụng cho các dự án lớn, đặc biệt là 18 dự án hạ tầng trọng điểm có tính lan tỏa và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.

Cơ quan này cũng điều chỉnh tỉ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn ở mức 30-40%, tạo thêm dư địa cấp tín dụng cho các dự án trọng điểm.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép các khoản cho vay nhà ở xã hội, bất động sản khu công nghiệp và khu chế xuất không tính vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, qua đó tạo điều kiện mở rộng nguồn vốn cho các lĩnh vực ưu tiên.

Đồng bộ chính sách tài khóa và tiền tệ

Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, việc phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ thời gian qua được thực hiện đồng bộ, kịp thời và nhịp nhàng.

Ngày 30/7, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh tỉ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước từ 20% lên 50%, tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thương mại mở rộng tín dụng. Chính sách này có hiệu lực từ ngày 1/8 năm nay đến hết ngày 31/7/2028.

Song song đó, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo và khuyến khích các ngân hàng thương mại, đặc biệt là bốn ngân hàng thương mại nhà nước, chủ động bố trí nguồn vốn ưu đãi và giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các lĩnh vực ưu tiên.

Đến nay, bốn ngân hàng thương mại nhà nước đã đăng ký tổng quy mô 220.000 tỉ đồng cho chương trình tín dụng ưu đãi này và Ngân hàng Nhà nước đang hoàn thiện hướng dẫn để triển khai trong vài ngày tới.

Tính đến ngày 29/7, tổng dư nợ tín dụng của nền kinh tế đạt 20,15 triệu tỉ đồng, tăng 8,38% so với cuối năm ngoái. Dòng vốn tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng theo đúng chủ trương của Chính phủ.

Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục bám sát diễn biến kinh tế thế giới và trong nước để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm bảo đảm thanh khoản hệ thống, ổn định thị trường ngoại tệ, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước đang trình cấp có thẩm quyền dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, khơi thông nguồn vốn và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.