Trong chuyến khảo sát tại thành phố Thâm Quyến và Quảng Châu (thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) để giới thiệu, quảng bá về sầu riêng Đắk Lắk và kêu gọi hợp tác phát triển về các lĩnh vực, Hiệp hội sầu riêng tỉnh Đắk Lắk, Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) và các doanh nghiệp xuất khẩu lớn của tỉnh Đắk Lắk đã có chuyến tham quan chợ nông sản Giang Nam (thành phố Quảng Châu) nhằm khảo sát thị trường và ghi nhận phản hồi của thị trường Trung Quốc đối với sản phẩm sầu riêng Đắk Lắk.
Tiếp cận công nghệ hiện đại
Ông Lê Đức Huy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Simexco Daklak, thành viên đoàn công tác cho biết, chuyến công tác của đoàn không chỉ nhằm quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác hợp tác mà còn là dịp trực tiếp ghi nhận cách thị trường Trung Quốc đánh giá về sầu riêng Đắk Lắk.
Theo ông Lê Đức Huy, điểm đến đáng chú ý nhất của đoàn trong hành trình là chợ đầu mối nông sản Giang Nam ở Quảng Châu, nơi được xem là “nút mạng cốt lõi” trong hệ thống lưu thông trái cây nhập khẩu của Trung Quốc, đặc biệt với các mặt hàng đến từ Đông Nam Á.
Chuyến khảo sát tại thành phố Thâm Quyến và Quảng Châu của Hiệp hội sầu riêng tỉnh Đắk Lắk, Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) và các doanh nghiệp xuất khẩu lớn của tỉnh Đắk Lắk có ý nghĩa quan trọng trong việc kêu gọi hợp tác phát triển sầu riêng Đắk Lắk. Ảnh: Lê Hảo.
Được thành lập từ năm 1994, chợ Giang Nam có diện tích khoảng 400.000m², đóng vai trò trung tâm trung chuyển nông sản lớn của khu vực Hoa Nam. Tại đây, lượng lớn trái cây nhập khẩu từ Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Lào… được tập kết, phân loại rồi tiếp tục đưa vào các kênh tiêu thụ, chế biến, thương mại điện tử hoặc hệ thống siêu thị cao cấp.
Khi đoàn công tác Đắk Lắk có mặt lúc 9 giờ 30 sáng, tại chợ Giang Nam, hàng dài container nối tiếp nhau dỡ hàng. Vào cao điểm, mỗi ngày chợ có thể tiếp nhận tới khoảng 2.000 container nông sản. Ông Từ Quốc Doanh, người đang quản lý trung tâm gia công, chế biến và đóng gói trái cây chất lượng cao ngay trong chợ Giang Nam tiếp và làm việc với đoàn khảo sát đến từ Đắk Lắk. Tại đây, trung tâm vận hành theo mô hình “siêu nhà máy tạo sản phẩm bán chạy - trung tâm livestream thương mại điện tử - dịch vụ chuỗi ngành hàng tươi sống”, có khả năng xử lý tới 50 container/ngày trong mùa cao điểm.
"Điều khiến chúng tôi đặc biệt quan tâm là cách trái sầu riêng được phân tầng giá trị rất bài bản sau khi nhập chợ. Những trái đạt chất lượng cao được đóng gói nguyên trái trong các hộp cao cấp, có thương hiệu, hướng dẫn sử dụng, hạn sử dụng và chuẩn hóa theo trọng lượng để đưa vào hệ thống siêu thị. Một phần khác được bán trực tiếp qua livestream thương mại điện tử theo mô hình giao nhanh - ăn ngay, hoạt động liên tục 24/7", ông Lê Đức Huy chia sẻ.
Ông Lê Đức Huy, Chủ tịch HĐTV Simexco Daklak (thứ 3 từ trái sang) cho rằng: "Đã đến lúc các cấp ngành, Hiệp hội và các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn cần chung tay xây dựng thương hiệu một cách nghiêm túc và bài bản". Ảnh: Lê Hảo.
Cũng theo ông Huy, tại thị trường Trung Quốc, sầu riêng không đơn thuần là nông sản tươi mà đã trở thành sản phẩm được đầu tư mạnh về trải nghiệm tiêu dùng, bao bì, nhận diện và phương thức tiếp cận khách hàng và chuyến khảo sát đã giúp đoàn tiếp cận và tham khảo công nghệ gia công, đóng gói trái cây chất lượng cao cũng như quy trình vận hành dây chuyền công nghệ chế biến, đóng gói trái cây với quy mô lớn.
Bài toán thương hiệu
Ông Từ Quốc Doanh từng sống và làm việc tại Đắk Lắk trong giai đoạn 2022 - 2024 để kinh doanh sầu riêng. Trong suốt buổi trao đổi, ông nhiều lần khẳng định sầu riêng Đắk Lắk rất ngon và trung tâm của ông hiện cũng đang sử dụng lượng lớn sầu riêng đến từ địa phương này. Tuy nhiên, theo ông, chất lượng ấy gần như chưa được thể hiện bằng một nhận diện thương hiệu rõ ràng tại thị trường Trung Quốc.
Xây dựng thương hiệu trái sầu riêng của Đắk Lắk để khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế hiện nay rất cần thiết. Ảnh: Lê Hảo.
Đây cũng là vấn đề lớn đặt ra cho ngành sầu riêng Đắk Lắk hiện nay: sản phẩm đã có chỗ đứng nhất định trong chuỗi cung ứng nhưng “tên tuổi” lại chưa thực sự hiện diện trong tâm trí người tiêu dùng cuối cùng.
Theo ông Từ Quốc Doanh, sầu riêng Đắk Lắk hoàn toàn có tiềm năng trở thành sản phẩm cao cấp, nhưng thương hiệu không thể đi trước chất lượng. Muốn xây dựng thương hiệu bền vững, điều quan trọng nhất là phải chuẩn hóa toàn bộ chuỗi giá trị, từ canh tác, kiểm tra chất lượng trước thu hoạch, tiêu chuẩn thu hái, phân loại, bảo quản, logistics cho đến đóng gói và nhận diện sản phẩm.
Ông Từ Quốc Doanh nhấn mạnh, nếu một trái sầu riêng mang thương hiệu Đắk Lắk nhưng chất lượng không đạt chuẩn, niềm tin người tiêu dùng sẽ mất đi rất nhanh. Trong phân khúc cao cấp, khách hàng Trung Quốc rất nhạy cảm với trải nghiệm chất lượng và chỉ một lần thất vọng cũng có thể khiến cả thương hiệu bị loại khỏi lựa chọn. Vì vậy, trước khi đẩy mạnh truyền thông hay quảng bá, điều quan trọng nhất vẫn là bảo đảm mọi trái sầu riêng mang tên Đắk Lắk đều có chất lượng ổn định, đồng nhất và đáng tin cậy.
Ông Từ Quốc Doanh nhấn mạnh: "Điều quan trọng nhất là mọi trái sầu riêng Đắk Lắk đều có chất lượng ổn định". Ảnh: Lê Hảo.
Một thực tế đáng suy nghĩ được chỉ ra là hiện khoảng một nửa lượng sầu riêng nhập khẩu vào Trung Quốc đến từ Việt Nam, nhưng rất ít người tiêu dùng biết Việt Nam có sầu riêng ngon. Không ít doanh nghiệp vẫn tập trung vào bán hàng hơn là kể câu chuyện về sản phẩm, vùng trồng và giá trị riêng của trái sầu riêng Việt Nam.
"Câu chuyện này được cho là khá giống với hành trình của cà phê Robusta Việt Nam cách đây khoảng 15 năm. Dù là quốc gia sản xuất Robusta hàng đầu thế giới, nhưng trong thời gian dài, người tiêu dùng toàn cầu chưa thực sự biết đến giá trị của Robusta Việt Nam. Chỉ khi ngành cà phê bắt đầu đầu tư vào chất lượng, xây dựng chuẩn Fine Robusta, tổ chức các cuộc thi cà phê đặc sản và kể câu chuyện về người trồng cà phê, vị thế của Robusta Việt Nam mới dần thay đổi", ông Lê Đức Huy chia sẻ.
Ông Lê Đức Huy Chủ tịch HĐTV Simexco Daklak: "Hành trình xây dựng thương hiệu trái sầu riêng của Đắk Lắk thiết nghĩ cũng phải bắt đầu từ tư duy như vậy. Đã đến lúc các cấp ngành, Hiệp hội và các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh cần chung tay xây dựng thương hiệu một cách nghiêm túc và bài bản. Mục tiêu của chúng ta không chỉ đưa trái sầu riêng vào thị trường Trung Quốc, mà còn hướng tới xây dựng sầu riêng Đắk Lắk trở thành biểu tượng nông sản cao cấp của Việt Nam trên thị trường quốc tế”.
