Theo báo cáo của Sở NN-MT tỉnh Quảng Ngãi, kênh chìm Sơn Tịnh dài khoảng 10 km, thuộc hệ thống sông Trà Khúc, chảy qua phường Trương Quang Trọng, xã Thọ Phong và đổ về khu vực cầu Lệ Thủy, xã Tịnh Khê. Hiện tuyến kênh chủ yếu đảm nhận chức năng tiêu thoát nước tự nhiên cho khu vực Sơn Tịnh và phía bắc tỉnh Quảng Ngãi (cũ).
Qua kiểm tra thực tế và kết quả phân tích 9 mẫu nước mặt, 1 mẫu nước thải và 4 mẫu bùn lấy dọc tuyến kênh vào các ngày 9-10/5/2026, cơ quan chức năng ghi nhận nhiều thông số môi trường vượt quy chuẩn.
Đáng chú ý, mẫu nước thải lấy tại cống thoát nước mưa của Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây trước khi chảy ra kênh chìm Sơn Tịnh có 4/11 thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp. Trong đó, chỉ số BOD5 vượt 4,9 lần, COD vượt 2,5 lần, tổng Phospho vượt 1,08 lần và Coliform vượt tới 48 lần. Kết quả này cho thấy dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ và vi sinh cao tại khu vực tiếp nhận nước thải.
Kênh chìm đoạn chảy qua phường Trương Quang Trọng, xã Thọ Phong bị ô nhiễm nghiêm trọng. Ảnh: V.H.
Đối với chất lượng nước mặt trên toàn tuyến kênh, kết quả quan trắc cho thấy nhiều chỉ số bất thường. Có 8/9 vị trí quan trắc có COD vượt quy chuẩn từ 1,67-4,6 lần; 9/9 vị trí có BOD5 vượt từ 1,19-6,72 lần; 8/9 vị trí có Amoni (NH4+-N) vượt từ 1,3-13,3 lần.Ngoài ra, 9/9 vị trí có tổng Nitơ vượt quy chuẩn từ 1,07-4,67 lần; 7/9 vị trí có tổng Phospho vượt từ 1,13-3,07 lần. Chỉ số DO (oxy hòa tan) tại 4/9 vị trí thấp hơn quy chuẩn từ 3,14-12,8 lần, cho thấy khả năng tự làm sạch của nguồn nước suy giảm nghiêm trọng.Về ô nhiễm vi sinh, có 8/9 vị trí có Coliform vượt quy chuẩn từ 1,58-9,8 lần; 7/9 vị trí có Coliform chịu nhiệt vượt từ 1,7-49 lần. Nhiều đoạn kênh xuất hiện nước màu đen, bốc mùi hôi, bùn lắng dày và dòng chảy tù đọng.
Theo Sở NN-MT, nguyên nhân ô nhiễm là tác động tổng hợp từ nhiều nguồn thải. Trong đó, đáng chú ý là Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây hiện chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung theo quy hoạch. Nước thải chủ yếu do từng doanh nghiệp tự xử lý, trong khi công tác giám sát đấu nối, xả thải còn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ nước thải chưa đạt chuẩn xả vào hệ thống thoát nước mưa rồi chảy ra kênh.
Ngoài ra, kênh còn chịu tác động từ nước thải sinh hoạt phân tán, chất thải nông nghiệp, bao bì thuốc bảo vệ thực vật bị vứt xuống kênh. Tình trạng bồi lắng bùn, rác thải, lục bình phát triển dày đặc cũng làm thu hẹp dòng chảy, gây tù đọng và phát sinh quá trình phân hủy yếm khí tạo mùi hôi.
Đối với chất lượng nước mặt trên toàn tuyến kênh, kết quả quan trắc cho thấy nhiều chỉ số bất thường. Ảnh: V.H.
Cơ quan chức năng cho biết, hiện tượng ô nhiễm tại kênh chìm Sơn Tịnh mang tính chu kỳ, thường xảy ra vào mùa nắng nóng khi tuyến kênh không được bổ sung nước từ hệ thống thủy lợi Thạch Nham. Khi mực nước xuống thấp, dòng chảy yếu, lớp bùn tích tụ lâu ngày sẽ làm giảm khả năng tự làm sạch, dẫn đến tình trạng nước đen, cá chết và mùi hôi kéo dài.
Trước thực trạng trên, Sở NN-MT kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo tăng cường kiểm tra hoạt động xả thải tại Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây; các cơ quan liên quan rà soát phương án di dời cụm công nghiệp theo quy hoạch, đồng thời tổ chức nạo vét, khơi thông dòng chảy, thu gom rác thải và xử lý các điểm ô nhiễm trên toàn tuyến kênh.
