Nuôi tôm ruộng lúa, 'của ăn của để'

Nhiều năm trước, những cánh đồng nằm ngoài tuyến đê bao ngăn mặn ở xã Lương Tâm, TP. Cần Thơ thường xuyên rơi vào cảnh bỏ hoang mỗi khi mùa khô đến. Đất bị nhiễm phèn, mặn khiến vụ lúa hè thu không thể xuống giống đúng thời vụ, năng suất thấp, thu nhập bấp bênh.

Thế nhưng, từ khi chuyển đổi sang mô hình nuôi tôm kết hợp trồng lúa, vùng đất khó ngày nào đã khoác lên mình diện mạo mới với những ngôi nhà khang trang, những vuông tôm xanh nước và cuộc sống ngày càng khấm khá của người dân.

Theo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Lương Tâm, dù những năm đầu gặp không ít khó khăn, nhưng nhờ được chính quyền hỗ trợ tham quan mô hình, tập huấn kỹ thuật, chuyển giao khoa học công nghệ và hỗ trợ con giống, vật tư, người dân từng bước làm chủ kỹ thuật nuôi tôm.

Từ vài hộ nuôi thử nghiệm trên diện tích nhỏ, đến nay toàn xã đã có hơn 180 hộ tham gia với diện tích trên 250 ha. Mô hình tôm - lúa không chỉ giúp thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu mà còn mang lại giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với sản xuất lúa truyền thống.

Gia đình bà Nguyễn Thị Oanh, ấp 6 cho biết, những năm gần đây, ngoài tôm sú còn phát triển thêm tôm thẻ và tôm càng xanh, giúp đa dạng nguồn thu. Nữ nông dân này cũng cho biết, chỉ riêng vụ nuôi năm trước, sau khi trừ chi phí gia đình thu lãi khoảng 50 - 60 triệu đồng. Mô hình hiệu quả nên ngày càng nhiều hộ dân trong khu vực mạnh dạn chuyển đổi, hình thành vùng sản xuất tôm - lúa tập trung.

Ông Lâm Văn Việt, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Lương Tâm cho biết, từ khi mô hình được triển khai, diện tích nuôi tôm tăng nhanh qua từng năm. Nếu trước đây chỉ có vài chục hecta thì đến nay diện tích đạt khoảng 250 ha.

Theo ông Việt, hiệu quả kinh tế của mô hình cao hơn nhiều lần so với trồng lúa, đồng thời phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương.

Để đạt được kết quả này, địa phương thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ giống, vật tư và cử cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn người dân trong suốt quá trình sản xuất. Nhờ đó, nông dân ngày càng chủ động ứng phó với diễn biến bất thường của thời tiết và dịch bệnh trên tôm.

Theo ông Trịnh Quốc Quý, Phó Chủ tịch UBND xã Lương Tâm, mô hình tôm - lúa được địa phương xác định là một trong những hướng phát triển nông nghiệp trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030.

Năm 2026, xã đặt mục tiêu phát triển thêm 50 ha tôm - lúa và đến nay đã thực hiện được 51,8 ha, đạt 103% kế hoạch. Kết quả này thể hiện sự đồng thuận của người dân cũng như niềm tin vào hiệu quả của mô hình.

Thời gian tới, xã Lương Tâm tiếp tục vận động người dân chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả sang mô hình tôm - lúa; đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ vốn, xây dựng liên kết sản xuất, tiêu thụ và phát triển vùng nuôi theo hướng bền vững.

Mô hình tôm - lúa không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất và xây dựng vùng sản xuất bền vững cho địa phương.