Nông dân vay vốn phát triển sinh kế trả lãi bằng lợi ích môi trường

Tạo nền tảng sinh kế bền vững

Sáng 5/8, tại UBND xã Vĩnh Viễn (TP Cần Thơ), Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Tổ chức Merry Year International (MYI) tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án “Hỗ trợ sinh kế cho người dân và nâng cao năng lực thích ứng biến đổi khí hậu cho cộng đồng tại tỉnh Hậu Giang” giai đoạn 2023-2025. Đồng thời, khởi động Dự án “Hỗ trợ sinh kế cho người dân và nâng cao năng lực thích ứng biến đổi khí hậu cho cộng đồng tại TP Cần Thơ” giai đoạn 2026-2028.

Hội nghị là dịp đánh giá toàn diện những kết quả đạt được sau ba năm triển khai, ghi nhận hiệu quả của các mô hình sinh kế, chia sẻ kinh nghiệm trong thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời mở ra giai đoạn hợp tác mới với quy mô và phạm vi thực hiện rộng hơn.

Theo bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, sau 3 năm triển khai, dự án giai đoạn 2023-2025 đã hoàn thành toàn bộ mục tiêu đề ra, mang lại nhiều kết quả thiết thực đối với đời sống người dân và công tác quản lý tài nguyên của địa phương.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp tại Đồng bằng sông Cửu Long với các hiện tượng hạn hán, xâm nhập mặn và thời tiết cực đoan xảy ra thường xuyên hơn, dự án đã góp phần nâng cao năng lực thích ứng của cộng đồng thông qua việc kết hợp giữa hỗ trợ sinh kế, đầu tư hạ tầng và tăng cường năng lực quản lý.

Điểm nổi bật của dự án là hỗ trợ vốn vay sinh kế cho 404 lượt hộ dân với tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng. Nguồn vốn không chỉ giúp người dân đầu tư phát triển sản xuất, chăn nuôi, kinh doanh mà còn tạo điều kiện hình thành các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, góp phần nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.

Song song với hỗ trợ sinh kế, dự án đã đầu tư xây dựng 7 trạm quan trắc độ mặn, lắp đặt 5 camera giám sát cùng hệ thống quan trắc độ mặn và chất lượng nước trực tuyến ứng dụng công nghệ thông tin. Hệ thống này giúp địa phương chủ động theo dõi diễn biến nguồn nước, phục vụ công tác chỉ đạo sản xuất và cảnh báo sớm các nguy cơ do hạn hán, xâm nhập mặn gây ra.

Nhiều trang thiết bị thiết yếu như máy đo độ mặn, máy đo pH, bồn chứa nước cùng các thiết bị phục vụ quản lý, giám sát cũng được đầu tư. Bên cạnh đó, dự án còn dành khoảng 2 tỷ đồng vốn đối ứng để triển khai các hoạt động đào tạo, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ cây giống, xây dựng mô hình sinh kế, cải thiện cảnh quan môi trường và nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ cơ sở.

Theo bà Nguyễn Thị Giang, thành công của dự án không chỉ được đo bằng giá trị đầu tư hay số lượng công trình hoàn thành mà còn thể hiện ở sự thay đổi trong nhận thức của người dân, tính chủ động của chính quyền địa phương và khả năng duy trì, nhân rộng các mô hình sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu.

Là địa phương trực tiếp hưởng lợi từ dự án, ông Võ Xuân Tân, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Viễn cho biết, hơn 70% dân số địa phương sống bằng nông nghiệp nên thường xuyên chịu tác động của hạn hán, xâm nhập mặn và thiên tai. Việc triển khai dự án đã đáp ứng đúng nhu cầu thực tiễn, góp phần giúp người dân từng bước nâng cao khả năng thích ứng, ổn định sản xuất và cải thiện thu nhập.

Đáng chú ý, nguồn vốn vay không lãi suất đã tạo điều kiện cho nhiều hộ mạnh dạn mở rộng sản xuất, giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả kinh tế. Người dân sử dụng vốn đúng mục đích, hoàn trả đầy đủ, không phát sinh nợ quá hạn, cho thấy mô hình quản lý vốn cộng đồng phát huy hiệu quả và có tính bền vững.

Mở rộng quy mô giai đoạn mới

Tiếp nối những kết quả đạt được, tại hội nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cùng KOICA và MYI chính thức khởi động Dự án “Hỗ trợ sinh kế cho người dân và nâng cao năng lực thích ứng biến đổi khí hậu cho cộng đồng tại TP Cần Thơ” giai đoạn 2026-2028.

Dự án có tổng nguồn vốn 948 triệu KRW (tương đương khoảng 16,1 tỷ đồng). Trong đó, vốn viện trợ không hoàn lại của các tổ chức Hàn Quốc là 453 triệu KRW (khoảng 7,7 tỷ đồng), vốn đối ứng từ ngân sách nhà nước khoảng 2,5 tỷ đồng và người dân tham gia dự án đối ứng hơn 3,5 tỷ đồng. Dự án được triển khai tại 2 xã Vĩnh Viễn và Lương Tâm (TP Cần Thơ).

Theo bà Jo Mihyeon, Giám đốc Quốc gia Tổ chức MYI Việt Nam, nếu giai đoạn đầu tập trung xây dựng nền tảng thì giai đoạn mới sẽ hướng đến khai thác hiệu quả các công trình đã đầu tư, đồng thời tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý tài nguyên nước dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Trong giai đoạn trước, MYI đã phối hợp xây dựng hệ thống quan trắc độ mặn ứng dụng công nghệ thông tin, tạo cơ chế giám sát nguồn nước theo thời gian thực. Sau khi dự án hoàn thành, chính quyền địa phương đã chủ động đầu tư bổ sung thêm các trạm quan trắc, thể hiện sự chủ động tiếp nhận và phát huy hiệu quả từ các kết quả dự án.

Bà Jo Mihyeon cho biết, giai đoạn 2026-2028 sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý nguồn nước thông minh, phát triển hệ thống quan trắc môi trường và nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu cho cộng đồng. Mục tiêu lớn nhất là giúp người dân không chỉ được hỗ trợ về cơ sở hạ tầng hay kỹ thuật mà còn có đủ năng lực để chủ động thích ứng bằng chính nội lực của mình.

Đối với địa phương, ông Võ Xuân Tân kiến nghị tiếp tục mở rộng quy mô vốn vay sinh kế cho các hộ khó khăn, nhân rộng các mô hình sản xuất thích ứng theo chuỗi giá trị; hỗ trợ chế biến, xây dựng thương hiệu, kết nối tiêu thụ nông sản. Đồng thời, đầu tư hoàn thiện hệ thống quan trắc môi trường, quản lý nguồn nước thông minh và đẩy mạnh đào tạo về chuyển đổi số, kinh tế hợp tác.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, những kết quả đạt được trong giai đoạn 2023-2025 là nền tảng quan trọng để tiếp tục mở rộng dự án trong thời gian tới. Với sự đồng hành của KOICA, MYI cùng chính quyền địa phương và người dân, dự án kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo ra những mô hình sinh kế hiệu quả, nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và phát triển bền vững cho TP Cần Thơ cũng như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.