Niềm vui 'sổ đỏ': [Bài 1] Gần 20 năm ngóng trông

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) không chỉ là giấy tờ xác lập quyền của công dân mà còn là ‘cây gậy’ để người dân an tâm, an cư, là 'chìa khóa' mở sinh kế lập nghiệp. Tuy nhiên, tại TP. Huế, nhiều trường hợp là cư dân vạn đò phải sống trong cảnh thấp thỏm vì chưa có sổ suốt hàng chục năm. Mới đây, niềm vui vỡ òa với bà con khi chính quyền địa phương hai cấp nỗ lực tháo gỡ các vướng mắc tồn đọng, trao quyền lợi hợp pháp cho dân.

Dài cổ chờ sổ

Cuối năm 2006, khu tái định cư Vụng Than (thị trấn Phú Lộc, thuộc huyện Phú Lộc, nay là thôn 4, xã Phú Lộc) hình thành, với 20 hộ dân. Họ vốn là những người dân vạn đò, xem thuyền là nhà, sống lênh đênh bằng nghề chài lưới trên đầm Cầu Hai, được ưu tiên di dời do ảnh hưởng nặng nề của bão số 6 xảy ra cùng năm.

Khi người dân mới lên bờ, chính quyền địa phương cùng các ban ngành liên quan tiến hành cắm mốc phân lô cho các hộ với diện tích bố trí là 96 m2/hộ để xây dựng nhà cửa. Đây là những hộ dân tái định cư theo chính sách tái định cư, định canh dân thủy diện đợt 1 ở thị trấn Phú Lộc. Mỗi hộ dân được Nhà nước và Ủy ban MTTQ tỉnh Thừa Thiên Huế cũ hỗ trợ khoảng 14,5 triệu đồng để đổ đất san nền, xóa nhà tạm.

Sau đó nhiều năm, khi cuộc sống của các hộ dân đã ổn định nhưng 18/20 hộ vẫn không được cấp sổ đỏ khiến họ thiệt thòi nhiều thứ.

Bà Đỗ Thị Bé (51 tuổi) kể lại, chồng bà mất từ lâu nên bà ở với các con. "Hồi đó muốn vay tiền sắm thêm ghe thuyền lớn đi đánh bắt cá ngoài đầm phá để tăng thu nhập nhưng khi lên ngân hàng thì không được cho vay vì không có sổ đỏ thế chấp. Thật tình ai cũng mong muốn có sổ, lỡ làm nghề gì mà cần vay vốn để xây nhà cửa, làm ăn thì ngân hàng họ cho vay đỡ hơn chứ. Một thời gian dài quá bế tắc, thiệt thòi”, bà Bé thổ lộ.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do khu tái định cư Vụng Than vướng quy hoạch đất cây xanh, không phải đất xây dựng khu dân cư, khiến việc xác lập quyền sử dụng đất cho các hộ dân gặp rất nhiều khó khăn. Dù người dân đã nhiều lần gửi đơn kiến nghị, phản ánh sự việc trong các cuộc tiếp xúc cử tri nhưng mọi thứ vẫn dậm chân tại chỗ.

Cái kết có hậu

Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành từ tháng 7/2025, cấp ủy, chính quyền xã Phú Lộc đã chủ động rà soát hồ sơ, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn, tích cực đề xuất và triển khai các giải pháp tháo gỡ vướng mắc về việc cấp sổ đỏ cho bà con ở Vụng Than.

Theo UBND xã Phú Lộc, hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân Vụng Than chưa được giải quyết bởi Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Lộc trước đây yêu cầu theo quy định, phải có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo trình tự thời gian phù hợp cùng nhiều thủ tục liên quan khác. Hơn nữa, khu vực Vụng Than lại từng nằm trong quy hoạch đất cây xanh nên việc cấp sổ đỏ không thể thực hiện. Đi sâu rà soát và nắm biến động từ thực tiễn, xã Phú Lộc được biết quy hoạch đất cây xanh tại khu vực này đã được dỡ bỏ.

Từ những căn cứ trên, lãnh đạo UBND xã Phú Lộc chỉ đạo rà soát toàn diện hồ sơ và làm rõ quá trình vận động, bố trí dân vạn đò lên bờ định cư. Quá trình kiểm tra cũng cho thấy, diện tích sử dụng đất ở của các hộ dân Vụng Than có biến động theo thời gian.

UBND xã đã tổ chức họp dân, yêu cầu các hộ xác nhận, ký cam kết mốc giới hiện trạng sử dụng đất nhằm tránh phát sinh tranh chấp, khiếu kiện về sau, đồng thời bổ sung thủ tục, các giấy tờ liên quan đến việc nhận hỗ trợ xây dựng nhà tái định cư từ Ủy ban MTTQ thị trấn Phú Lộc trước đây.

Bên cạnh đó, UBND xã Phú Lộc cũng có văn bản gửi cơ quan quản lý đất đai TP. Huế để xin ý kiến về giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ tại khu vực Vụng Than. Một tổ công tác của xã được thành lập, trực tiếp về tận nơi làm hồ sơ, thủ tục cho người dân, hạn chế việc để bà con đi lại nhiều lần.

Chỉ sau 2 tháng, UBND xã Phú Lộc đã hoàn tất việc cấp sổ đỏ cho 18 hộ dân, khép lại quãng thời gian gần 20 năm mỏi mòn chờ đợi.

Buổi lễ bàn giao sổ được UBND xã tổ chức trang trọng ngay tại khu dân cư Vụng Than, không chỉ ghi nhận việc cải cách hành chính hiệu quả mà còn thể hiện tinh thần và trách nhiệm, gần dân, sát dân của chính quyền cơ sở.

Được cấp sổ đỏ, bà con vui mừng khôn xiết. Ông Lê Văn Thân (58 tuổi) xúc động nói rằng ông mừng đến nỗi không ngủ được. Theo ông Thân, lâu nay mỗi khi nghe thông tin địa phương rà soát hồ sơ hay có đoàn công tác về làm việc, tiếp xúc cử tri, bà con lại hy vọng rồi thất vọng vì mọi việc vẫn chưa có chuyển biến.

“Mảnh đất mình ở bấy lâu nay bây giờ thực sự là của mình. Có sổ đỏ rồi thì con cháu sau này cũng yên tâm. Nếu cần vay vốn để làm ăn hay sửa sang nhà cửa cũng thuận lợi hơn”, ông Thân nói.

Còn bà Phan Thị Gái (63 tuổi) cũng không giấu được hạnh phúc: “Từ ngày lên bờ lập nghiệp, gia đình luôn chấp hành các quy định của địa phương, chăm chỉ làm ăn nhưng trong lòng vẫn canh cánh nỗi lo vì mảnh đất đang ở chưa được pháp luật xác lập quyền sử dụng. Bao năm nay cứ lo lắng, giờ gia đình tôi yên tâm lắm”.

Theo Chủ tịch UBND xã Phú Lộc Nguyễn Văn Hiệp, việc trao sổ đỏ là kết quả của sự nỗ lực hiện thực hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của cấp ủy, chính quyền địa phương đối với đời sống nhân dân. Sự kiện không chỉ góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân mà còn tạo điều kiện để các hộ dân tái định cư yên tâm an cư, ổn định đời sống, phát triển kinh tế, tiếp tục gắn bó với nghề truyền thống gắn với đầm phá Cầu Hai, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

“Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã phân quyền cho cơ sở, bỏ khâu trung gian. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục rà soát các trường hợp tương tự tại những khu tái định cư khác trên địa bàn, nhằm tháo gỡ vướng mắc, đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng cho người dân”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, UBND xã Phú Lộc đang triển khai chiến dịch ‘Thứ Bảy hồng’, thành lập các tổ công tác chuyên trách nhằm hỗ trợ người dân giải quyết các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Đến nay, hơn 600 bộ hồ sơ về đất đai của người dân đã được thu nhận để chuyển đến cơ quan có thẩm quyền đo đạc. Hàng chục hộ dân cũng đã được cấp đổi, cấp mới sổ đỏ nhờ chiến dịch này.