Nhiều 'rào cản' từ đấu giá khoáng sản, giấy phép môi trường

Doanh nghiệp gặp khó

Tại Diễn đàn đối thoại doanh nghiệp năm 2026 do UBND TP. Đà Nẵng tổ chức vào ngày 8/5, ông Trần Xuân Đính, Phó Chủ tịch Hội Vật liệu xây dựng Việt Nam cho biết doanh nghiệp vật liệu xây dựng và doanh nghiệp đầu tư đang gặp nhiều khó khăn do giá vật liệu tăng cao.

Theo ông Đính, giá cát hiện đã lên gần 1 triệu đồng/m³, trong khi giá đất đắp khoảng 280.000 đồng/m³, khiến nhiều dự án đình trệ.

“Gần như tất cả đều đình trệ. Gạch nung, gạch môi trường hiện nay phải chở nguyên liệu từ Quảng Ngãi ra để hoạt động cầm chừng”, ông Đính nói.

Để tháo gỡ khó khăn, ông Đính đề xuất cần có cơ chế quản lý các mỏ vật liệu và xác định giá đầu vào theo khung giá địa phương nhằm hạn chế tình trạng bị đẩy giá quá cao trong quá trình đấu giá.

Liên quan đến đấu giá quyền khai thác khoáng sản, ông Phan Ngọc Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Đà Nẵng cho rằng hiện vẫn còn nhiều bất cập.

Theo đó, doanh nghiệp trúng đấu giá phải chứng minh năng lực tài chính và hoàn tất thủ tục trong thời hạn quy định. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bị kéo dài do vướng thủ tục hành chính.

Hiệp hội kiến nghị thu hồi kết quả đấu giá đối với doanh nghiệp không hoàn thành thủ tục đúng hạn, đồng thời bổ sung điều kiện đơn vị tham gia đấu giá phải có cơ sở sản xuất hoặc công trình sử dụng nguyên liệu nhằm tránh tình trạng đầu cơ.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng gặp khó trong việc hoàn thiện giấy phép môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Đà Nẵng, quá trình hoàn thiện hồ sơ thường kéo dài từ 3-6 tháng, chi phí trên 20 triệu đồng cho mỗi giấy phép, trong khi số lượng doanh nghiệp cần thực hiện rất lớn.

Hiệp hội kiến nghị thành phố xem xét gia hạn thời gian hoàn thành giấy phép môi trường đến ngày 1/1/2028 và không xử phạt đối với doanh nghiệp đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.

Thành phố đang rà soát, tháo gỡ từng khó khăn

Trả lời kiến nghị của doanh nghiệp, ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở NN-MT TP. Đà Nẵng cho biết thành phố đang rà soát, quy hoạch lại toàn bộ các mỏ khoáng sản trên địa bàn. Hiện có 8 khu vực đang được xem xét để tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Theo ông Sơn, quy định mới cho phép áp dụng cơ chế đấu giá theo từng nhóm mỏ nhằm phục vụ các công trình trọng điểm. Tuy nhiên, thực tế phát sinh nhiều bất cập, đặc biệt là tình trạng trả giá quá cao trong các phiên đấu giá khoáng sản.

“Có trường hợp giá khởi điểm thấp nhưng khi đấu giá lại tăng lên gấp hàng trăm lần, trong khi năng lực tài chính chứng minh ban đầu của doanh nghiệp không tương xứng. Đây là bất cập lớn của quy định hiện nay”, ông Sơn nói.

Theo đại diện Sở NN-MT, đơn vị đã báo cáo UBND thành phố, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan để tháo gỡ khó khăn và kiến nghị sửa đổi các quy định pháp luật về đấu giá khoáng sản.

Liên quan đến giấy phép môi trường, ông Sơn cho biết hồ sơ môi trường là thành phần bắt buộc trong dự án đầu tư, bao gồm hồ sơ thiết kế và hồ sơ đánh giá môi trường. Doanh nghiệp có thể tự thực hiện hoặc thuê đơn vị tư vấn.

Tuy nhiên, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cùng các quy định mới về phòng cháy chữa cháy đã bổ sung nhiều chỉ số kỹ thuật, dẫn đến phát sinh thêm yêu cầu trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.

Sở NN-MT cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp và các sở, ngành thực hiện thủ tục theo quy định hiện hành.

Không vì vướng mắc nhỏ làm mất đi cơ hội lớn của doanh nghiệp

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết thành phố luôn xác định cộng đồng doanh nghiệp là lực lượng trung tâm, giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, chính quyền cam kết xây dựng môi trường đầu tư gắn bó, tin cậy và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Theo ông Hùng, trong bối cảnh Đà Nẵng đặt mục tiêu tăng trưởng trên 8% giai đoạn 2025-2026, khu vực doanh nghiệp được xem là động lực then chốt. Tuy nhiên, kết quả hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của thành phố.

Nhiều vướng mắc liên quan đến thể chế, thủ tục hành chính, đất đai, tài nguyên và nguồn lực phát triển vẫn đang ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh. Đây cũng là những vấn đề được doanh nghiệp nhiều lần phản ánh trong quá trình triển khai dự án.

“Thành phố có nguyên tắc là không để một vướng mắc nhỏ làm mất đi cơ hội lớn của doanh nghiệp”, ông Hùng nhấn mạnh.

Trong thời gian tới, Đà Nẵng sẽ tập trung khơi thông các “nút thắt” liên quan đến thể chế, thủ tục hành chính, đất đai, tài nguyên và nguồn lực phát triển; đồng thời cam kết không chỉ dừng ở việc lắng nghe mà sẽ hành động thực chất, xử lý dứt điểm các khó khăn thuộc thẩm quyền.