Nhiều địa phương giải cứu, tiếp nhận động vật hoang dã quý hiếm

Cuối tháng 4 và đầu tháng 5/2026, nhiều địa phương, lực lượng Công an, Kiểm lâm và chính quyền cơ sở tiếp nhận, giải cứu, tái thả nhiều cá thể động vật hoang dã quý hiếm; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi săn bắt, nuôi nhốt trái phép.

Các vụ việc được ghi nhận ở nhiều tỉnh: Sơn La, Tuyên Quang, Nghệ An, Quảng Ngãi... cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng và người dân về bảo vệ động vật hoang dã ngày càng được nâng cao.

Tại Sơn La, ngày 5/5/2026, UBND xã Chiềng Mung phối hợp với Phòng PA04, Công an xã Chiềng Mung và Hạt Kiểm lâm khu vực XII tiếp nhận, tái thả một cá thể khỉ vàng (Macaca mulatta) về môi trường tự nhiên sau khi được gia đình ông Trần Văn Thao, trú bản Nà Ha II, xã Chiềng Mung phát hiện đi lạc vào khu vực nhà ở và chủ động giao nộp cho lực lượng chức năng.

Cùng ngày, Hạt Kiểm lâm khu vực XV, Ban Quản lý rừng đặc dụng Tà Xùa tiếp nhận một cá thể rùa núi vàng (Indotestudo elongata), loài thuộc nhóm IIB trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm, do chị Hoàng Thị Hiến ở bản Chiếu, xã Mường Cơi phát hiện khi làm ruộng và tự nguyện giao nộp.

Sau khi tiếp nhận, lực lượng Kiểm lâm tiến hành kiểm tra sức khỏe, lập hồ sơ và thực hiện các bước chăm sóc, bảo tồn để tái thả các cá thể trên về môi trường tự nhiên.

Còn ở tỉnh Tuyên Quang, công tác ngăn chặn săn bắt chim trái phép được triển khai mạnh trong mùa sinh sản. Trong các ngày 26 và 28/4/2026, Hạt Kiểm lâm khu vực VII phối hợp với Công an các xã Tân Quang và Bắc Quang, tổ chức kiểm tra tại các khu vực vườn đồi, nương rẫy xen kẽ rừng tự nhiên, ven sông suối, đã phát hiện, tháo dỡ hàng chục điểm bẫy chim trái phép. Lực lượng chức năng thu giữ nhiều tang vật như lưới, dây bẫy, loa phát âm thanh, ắc quy những phương tiện thường được sử dụng để dẫn dụ và săn bắt chim hoang dã.

Ngày 29/4/2026, Công an xã Cán Tỷ phối hợp với Thủy điện Bát Đại Sơn, Ban Quản lý rừng đặc dụng Bát Đại Sơn và lực lượng Kiểm lâm khu vực Quản Bạ tiến hành thả một cá thể khỉ về môi trường tự nhiên sau khi tiếp nhận của người dân.

Tiếp đó, ngày 4/5/2026, từ nguồn tin báo của người dân về hành vi bẫy bắt chim trái phép, Hạt Kiểm lâm khu vực XI phối hợp với lực lượng Công an, Phòng Kinh tế xã và Ban Quản lý thôn Đông Cáp I tổ chức vây ráp hiện trường, các đối tượng vi phạm đã bỏ chạy, để lại hai túi lưới chứa 7 cá thể chim hoang dã đang bị chói buộc, trong đó có 2 cá thể cắt lớn (Falco peregrinus) loài chim săn mồi thuộc nhóm IB, danh mục động vật nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ nghiêm ngặt. Ngoài ra còn có 3 cá thể chằng nghịch (gà nước) và 2 cá thể tu hú.

Toàn bộ số chim sau đó được lực lượng chức năng giải cứu và tái thả ngay tại khu vực rừng tự nhiên thôn Đông Cáp I. Hiện vụ việc đang tiếp tục được điều tra, xác minh để xử lý theo quy định pháp luật.

Tại Nghệ An, nhiều trường hợp người dân tự nguyện giao nộp động vật hoang dã quý hiếm. Điển hình, ngày 30/4/2026, Công an xã Quỳnh Thắng tiếp nhận một cá thể rùa Sa Nhân thuộc nhóm IIB do em Trần Lê Anh Thư, sinh năm 2013, trú xóm 2/9, xã Quỳnh Thắng tự nguyện giao nộp. Tiếp đó, ngày 4/5/2026, Công an xã Giai Xuân tiếp nhận một cá thể Culi nhỏ (Nycticebus pygmaeus), loài động vật thuộc nhóm IB - nhóm động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, do anh Nguyễn Ngọc Hoài, trú xóm Yên Hòa, xã Giai Xuân tự nguyện giao nộp.

Sau đó, Công an xã phối hợp với Hạt Kiểm lâm Tân Kỳ và Trạm Quản lý rừng phòng hộ Thung Khiển hoàn tất thủ tục thả các cá thể về tự nhiên.

Đến ngày 5/5/2026, Tổ công tác liên ngành gồm: Công an xã Bình Minh, UBND xã Bình Minh và Hạt Kiểm lâm Yên Thành tiếp nhận từ anh Phạm Văn Đạt, trú xóm Cửa Thờ, xã Bình Minh, một cá thể khỉ đuôi lợn (Macana nemestrina) nặng khoảng 4,5kg. Cá thể khỉ được người dân phát hiện trong quá trình sinh hoạt và tự nguyện giao nộp sau khi được tuyên truyền về quy định bảo vệ động vật hoang dã. Sau đó, cá thể này được bàn giao cho Cơ sở bảo tồn động vật hoang dã Vườn Quốc gia Pù Mát để quản lý, bảo tồn.

Cùng ngày, Công an xã Hùng Chân phối hợp với UBND xã Hùng Chân, Hạt Kiểm lâm Quỳ Châu và Trạm bảo tồn thiên nhiên Pù Huống tiếp nhận một cá thể tê tê Java thuộc nhóm IB, danh mục động vật nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, do bà Lữ Thị Khoanh, trú tại bản Cướm, xã Hùng Chân tự nguyện giao nộp. Hiện lực lượng chức năng đang hoàn thiện hồ sơ để tái thả cá thể này về môi trường tự nhiên tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống.

Trong khi đó, tại Quảng Ngãi, dịp lễ 30/4 và 1/5/2026, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh phối hợp với các đơn vị kiểm lâm đồng loạt kiểm tra nhiều cơ sở nuôi nhốt động vật hoang dã không rõ nguồn gốc. Qua kiểm tra, tại cơ sở do ông N.T.S làm chủ trên đường Trần Phú, phường Kon Tum, lực lượng chức năng phát hiện 89 cá thể động vật rừng bị nuôi nhốt trái phép, gồm 87 cá thể chim thuộc 8 loài khác nhau, trong đó có 19 cá thể thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm nhóm IIB cùng 2 cá thể Rồng Nam Mỹ thuộc Phụ lục CITES IIB. Chủ cơ sở không xuất trình được hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số động vật này.

Tiếp tục đợt cao điểm, lực lượng chức năng kiểm tra hộ kinh doanh của ông V.Q.N tại phường Trương Quang Trọng, tại đây có 30 trong tổng số 103 cá thể chim chào mào đang nuôi nhốt không có giấy tờ hợp lệ. Toàn bộ số cá thể vi phạm đã bị lập biên bản, tạm giữ để xử lý theo quy định pháp luật.

Các vụ việc liên tiếp được phát hiện, xử lý tại nhiều địa phương cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng trong công tác bảo vệ động vật hoang dã, đồng thời phản ánh chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân, nhờ đó nhiều cá thể động vật hoang dã đã có cơ hội trở về môi trường sống tự nhiên, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và giữ gìn cân bằng hệ sinh thái.