Đây là số liệu được ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, chiến lược Trung ương) chia sẻ tại Diễn đàn Kinh doanh 2026 diễn ra ngày 14/8.
Theo ông Nguyễn Hoa Cương, nền kinh tế số của Việt Nam đạt 39 tỷ USD vào năm 2025. Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về chỉ số đo lường sự sẵn sàng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Có 81% người dùng tương tác với AI hằng ngày và 96% người dùng bày tỏ tin tưởng với AI.
Ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược chia sẻ về mức độ sử dụng tài nguyên của kinh tế số. Ảnh:QN.
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội từ công nghệ và AI, kinh tế số vẫn còn điểm nghẽn như: năng lực cạnh tranh có hạn, khó khăn trong tiếp cận tài chính để vận hành và mở rộng đầu tư. Đáng chú ý, ông Cương đặt vấn đề về khía cạnh sử dụng tài nguyên trong quá trình phát triển kinh tế số.
“Kinh tế số liệu có xanh? Hiện nay, thiết bị số ngày càng cần nhiều tài nguyên. Sản xuất một máy tính 2kg cần tới 800 kg nguyên liệu, điện thoại thông minh 70 kg. Lượng điện tiêu thụ ngày càng tăng”, ông Cương nói.
Theo ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu, phấn đấu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP đạt khoảng 30%. Chương trình cũng đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; tối thiểu có 5 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến.
Theo ông Nghĩa, để đạt được những mục tiêu này, cần phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam trở thành lực lượng nòng cốt, phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp công nghệ lớn, doanh nghiệp nhà nước thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Từ góc độ doanh nghiệp địa phương, ông Nguyễn Hữu Thập, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang, ví von: “Nếu nông nghiệp cần đất, công nghiệp cần điện, kinh tế số cần dữ liệu và niềm tin”.
Các đại biểu thảo luận về giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, tạo nền tảng phát triển kinh tế số. Ảnh:QN.
Theo ông Thập, dữ liệu không lưu thông thì không sinh giá trị; lưu thông thiếu an toàn sẽ không tạo niềm tin. Kinh tế số là phương thức mới của nền kinh tế nhưng nhìn từ doanh nghiệp vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Ở không ít nơi, theo ông Thập, mới số hóa “lớp vỏ” mà chưa tái cấu trúc quy trình. Hồ sơ nộp trực tuyến vẫn phải bổ sung bản giấy; dữ liệu Nhà nước đã có nhưng doanh nghiệp cần khai lại. Dữ liệu cũng còn phân tán, thiếu chuẩn kết nối và cơ chế chia sẻ rõ ràng.
Để tháo gỡ những điểm nghẽn trên, ông Thập đề xuất cần “thông thể chế - nối dữ liệu - tiếp sức doanh nghiệp”. Trước hết, thể chế cần đi trước, bộ, ngành, địa phương rà soát, công khai quy định đang cản trở dữ liệu, giao dịch điện tử, AI, điện toán đám mây và các mô hình kinh doanh mới.
“Dữ liệu công cần được kết nối, chia sẻ, khai thác có kiểm soát theo nguyên tắc “một lần khai báo - nhiều lần sử dụng”, đồng thời xác định rõ quyền truy cập, trách nhiệm và giá trị sử dụng”, ông Thập đề xuất.
