Theo kế hoạch, Nhật Bản sẽ bắt đầu cung cấp các khoản tài trợ cơ sở hạ tầng tái chế đất hiếm từ năm tài khóa 2026. Các cơ sở hạ tầng này bao gồm thiết bị vận chuyển, lưu trữ và thử nghiệm. Động thái này được triển khai trong nỗ lực đảm bảo nguồn cung nội địa ổn định và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Quốc.
Dự án sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc nhằm thử nghiệm việc thu hồi các nguyên tố đất hiếm từ phế liệu, chẳng hạn như động cơ thải loại từ xe điện. Các khoản trợ cấp của Bộ Môi trường Nhật Bản sẽ được dành cho các thiết bị và cơ sở dùng để thu gom và lưu trữ vật liệu cần tái chế. Bộ cũng sẽ hỗ trợ các dự án và thiết bị nhằm xác minh chất lượng của các sản phẩm đất hiếm được chiết xuất.
Bộ Môi trường Nhật Bản đã bổ sung 6 tỷ yên (38,8 triệu USD) vào đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2026. Nếu đề xuất này được thông qua tại kỳ họp Quốc hội đặc biệt đang diễn ra, các dự án thử nghiệm và công tác trợ cấp có thể bắt đầu ngay vào mùa hè này. Các dự án nhận tài trợ sẽ được lựa chọn thông qua một lời kêu gọi đề xuất mở.
Neodymium chứa trong các động cơ đã qua sử dụng là một vật liệu có nhiều khả năng được thu hồi nhất. Kim loại đất hiếm này rất cần thiết để tạo ra các nam châm mạnh, khiến nó trở nên cực kỳ quan trọng đối với các sản phẩm bao gồm xe điện, máy phát điện và điện thoại thông minh. Dữ liệu từ chính phủ Nhật Bản chỉ ra Trung Quốc hiện đang tinh chế hơn 90% lượng đất hiếm này trên toàn cầu.
Neodymium là một nguyên tố đất hiếm có thể được chiết xuất để tái sử dụng từ các vật dụng đã qua sử dụng như động cơ điện. Ảnh: MH.
Việc tái chế đất hiếm sẽ củng cố nguồn cung nội địa của Nhật Bản. Chi phí tái chế cao vốn là một trở ngại cho nỗ lực tái chế đất hiếm. Do đó, phần lớn các động cơ cũ thường được xuất khẩu sang thị trường đồ cũ hoặc bị nung chảy để chiết xuất sắt chứ không phải đất hiếm.
Do đó, Bộ Môi trường Nhật Bản kỳ vọng những cải tiến về cơ sở vật chất sẽ giúp các công ty tái chế giảm thiểu chi phí trong việc xử lý một khối lượng động cơ lớn hơn.
Bên cạnh đó, Bộ cũng sẽ thúc đẩy việc thu gom đất hiếm từ rác thải điện tử như các bảng mạch. Nhật Bản hiện đã nhập khẩu các loại rác thải điện tử như vậy từ châu Âu và nhiều nơi khác để tiến hành tái chế trong nước. Bộ đặt mục tiêu tăng khối lượng tái chế loại hình này lên khoảng 500.000 tấn mỗi năm vào năm 2030, tăng 50% so với mức của năm 2020. Cơ quan này cũng có kế hoạch cung cấp trợ cấp cho các thiết bị xử lý rác thải điện tử tại các khu vực cảng biển.
Nhật Bản đang phụ thuộc phần lớn vào Trung Quốc đối với hoạt động nhập khẩu các loại đất hiếm quan trọng. Những biện pháp hạn chế của Bắc Kinh có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng của các công ty Nhật Bản, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất.
Trong bài phát biểu chính sách tại Quốc hội vào tuần trước, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã nói về việc "tái thiết lập các chuỗi cung ứng không phụ thuộc vào một số quốc gia cụ thể", rõ ràng là đang ám chỉ Trung Quốc. Nhật Bản hiện cũng đang tăng cường hợp tác với Mỹ để phát triển các nguồn tài nguyên đất hiếm dưới đáy biển gần khu vực đảo Minamitorishima.
