Cơ quan Môi trường Anh (EA) đang phối hợp với cơ quan pháp lý xem xét các biện pháp xử lý đối với nhà máy nhựa Huntsman Polyurethanes tại cụm công nghiệp hóa chất Teesside, hạt North Yorkshire. Theo quy định của Anh, vi phạm môi trường có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Huntsman Polyurethanes là doanh nghiệp hóa dầu chuyên sản xuất nguyên liệu cho ngành nhựa, thuộc Huntsman Corporation - tập đoàn hóa chất có doanh thu khoảng 6 tỷ USD trong năm 2025.
Nhà máy của Huntsman Polyurethanes tại Teesside, Đông Bắc nước Anh. Ảnh: Huntsman Polyurethanes.
Theo hồ sơ của EA, năm 2023 doanh nghiệp đã dừng vận hành hệ thống xử lý giúp giảm phát thải benzen và thay thế bằng một phương thức khác do bên thứ ba quản lý. Tuy nhiên, hệ thống mới thường xuyên bị gián đoạn, khiến benzen phát tán trực tiếp vào không khí.
EA đã biết về sự cố từ năm 2023 nhưng mới chính thức điều tra vấn đề trong năm nay. Trong thời gian đó, lượng benzen phát thải từ nhà máy tăng từ 13 tấn năm 2022 lên 17 tấn vào năm 2024.
Benzen là nguyên liệu được sử dụng trong sản xuất một số loại nhựa và được xác định có khả năng gây bệnh bạch cầu ở người. WHO khẳng định không tồn tại mức phơi nhiễm benzen nào được coi là an toàn.
Báo cáo thanh tra của EA hồi tháng 3 ghi nhận nhiều vi phạm giấy phép môi trường liên quan đến phát thải benzen, đồng thời cảnh báo những thiếu sót trong công tác quản lý có thể dẫn đến các đợt phát thải cộng dồn, gây tác động đáng kể tới môi trường và sức khỏe cộng đồng nếu không được khắc phục.
Theo yêu cầu của EA, Huntsman đã thực hiện mô hình hóa để đánh giá tác động của lượng benzen phát thải. Kết quả cho thấy tất cả các kịch bản đều ghi nhận mức vượt tiêu chuẩn chất lượng không khí, trong đó có kịch bản nồng độ benzen dự báo vượt giới hạn trong 24 giờ tới 933%.
Tuy nhiên, sau khi rà soát nội bộ, EA cho biết dù tác động "tương đối lớn", nồng độ ô nhiễm dự báo vẫn thấp hơn các tiêu chuẩn môi trường liên quan và không gây nguy cơ cao đối với các khu vực lân cận như trường học. Cơ quan này cũng thừa nhận nếu theo dõi sát hơn ngay từ đầu, các biện pháp khắc phục có thể đã được triển khai sớm hơn.
Trong khi đó, phía nhà máy Huntsman khẳng định lượng benzen phát thải hoàn toàn trong ngưỡng cho phép theo giấy phép môi trường. Dữ liệu quan trắc của doanh nghiệp cũng cho thấy nồng độ benzen bên ngoài ranh giới nhà máy đều thấp hơn tiêu chuẩn hiện hành. Tuy nhiên, công ty từ chối công bố dữ liệu chi tiết cho báo chí.
Vụ việc đã làm dấy lên tranh luận về mức độ an toàn của ngành công nghiệp nhựa. Ông David Santillo, nhà khoa học cấp cao thuộc Greenpeace Research Laboratories (Đại học Exeter), cho rằng lượng phát thải là "rất nghiêm trọng" và chỉ trích phản ứng chậm của cơ quan quản lý.
Trong khi đó, Giáo sư Ally Lewis (Đại học York) nhận định benzen là một trong những chất ô nhiễm không khí nguy hiểm nhất đối với sức khỏe, đồng thời cho rằng cách tiếp cận hiện nay của cơ quan quản lý còn quá lỏng lẻo. Giáo sư Roel Vermeulen (Đại học Utrecht) cũng kêu gọi khẩn trương đo nồng độ benzen tại các khu dân cư và triển khai ngay các biện pháp cắt giảm phát thải.
Các tổ chức môi trường nhận định vụ việc phản ánh những rủi ro lớn hơn của ngành công nghiệp nhựa toàn cầu. Báo cáo gần đây của Greenpeace cho rằng ngoài rác thải nhựa, các hóa chất độc hại sử dụng trong quá trình sản xuất nhựa cũng đang gây tác động nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường. Nhiều nghiên cứu quốc tế cũng cho thấy người sống gần các cơ sở sản xuất nhựa và công nhân trong ngành có nguy cơ mắc nhiều loại ung thư cao hơn, trong đó có bệnh bạch cầu.
