Iran đề cao quan hệ với Trung Quốc
Ngày 6/5, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh, trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ gia tăng liên quan đến eo biển Hormuz.
Chuyến thăm của ông Araghchi diễn ra một tuần trước khi Tổng thống Donald Trump tới Bắc Kinh để tham dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 14 và 15/5.
Trong cuộc hội đàm, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Trung Quốc là “người bạn thân thiết” của Iran và hợp tác song phương “sẽ càng được tăng cường trong bối cảnh hiện nay”, hãng tin ISNA cho biết.
“Chúng tôi sẽ làm hết sức để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong đàm phán… Chúng tôi chỉ chấp nhận một thỏa thuận công bằng và toàn diện”, ông nói về các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến liên quan tới Israel, vốn đã làm gián đoạn hạ tầng năng lượng khu vực và nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh, chỉ một tuần trước chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump tới Trung Quốc. Ảnh: X.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị kêu gọi Iran và Mỹ sớm nối lại hoạt động tại eo biển Hormuz “trong thời gian sớm nhất”, theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
“Tình hình đòi hỏi phải đạt được một lệnh ngừng bắn hoàn toàn mà không chậm trễ; việc tái bùng phát xung đột là không thể chấp nhận, và tiếp tục đàm phán vẫn là điều thiết yếu”, tuyên bố nêu rõ.
Chuyến đi Bắc Kinh của ông Araghchi là lần đầu tiên ông tới Trung Quốc - đồng minh thân cận của Tehran - từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2. Kể từ đó, ông đã điện đàm với ông Vương Nghị ít nhất ba lần.
Al Jazeera nhận định Iran có ba mục tiêu chính trong cuộc gặp: thể hiện lập trường về chiến sự, tái khẳng định quan hệ với Trung Quốc trước chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump, và tìm kiếm sự hỗ trợ kinh tế - ngoại giao liên tục.
“Thời điểm này mang ý nghĩa quan trọng, và tôi cho rằng cuộc gặp dự kiến giữa Trung Quốc và Donald Trump vào tuần tới là một trong những lý do khiến Ngoại trưởng Iran thực hiện chuyến thăm trực tiếp đầu tiên tới Trung Quốc kể từ khi chiến tranh nổ ra”, phóng viên Yu cho biết.
Tình thế bấp bênh giữa Mỹ và Iran
Ông Mã Hiểu Lâm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế khu vực Địa Trung Hải thuộc Đại học Ngoại ngữ Chiết Giang, cho rằng Iran đang tìm kiếm vai trò trung gian của Trung Quốc trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
“Hiện nay, Iran và Mỹ đang ở trong giai đoạn rất khó khăn: không hòa bình, không đàm phán nhưng cũng chưa phải chiến tranh. Cả Tehran và Washington đều cần phá vỡ thế bế tắc để đạt được một thỏa thuận hòa bình. Trung Quốc là một cường quốc có ảnh hưởng, đồng thời duy trì quan hệ tốt với cả Iran và Mỹ”, ông nói với Al Jazeera.
Ông nhận định, trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump, Tehran kỳ vọng Bắc Kinh sẽ thúc đẩy Washington thay đổi chính sách đối với Iran, đồng thời tăng cường quan hệ trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và cung ứng dầu mỏ.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi thăm Trung Quốc trong bối cảnh ông Trump thông báo tạm dừng chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm hộ tống các tàu mắc kẹt qua eo biển Hormuz.
Chiến dịch này, bắt đầu từ đầu tuần, đã làm gia tăng căng thẳng khi quân đội Mỹ tuyên bố đánh chìm một số tàu Iran bị cho là cản trở hoạt động. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng cho biết đã hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran, trong đó có vụ gây cháy tại một nhà máy lọc dầu, dù Tehran phủ nhận các cáo buộc.
Ông Trump cho biết trên nền tảng Truth Social rằng quyết định tạm dừng được đưa ra “theo đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác”, đồng thời nhấn mạnh “đã đạt được những tiến triển lớn hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với đại diện Iran”.
Pakistan hiện đóng vai trò dẫn dắt các nỗ lực trung gian nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Iran và Mỹ. Hai bên đã tiến hành đàm phán trực tiếp tại Islamabad vào ngày 11 và 12/4, song kết thúc mà chưa đạt được thỏa thuận. Những bất đồng chính bao gồm yêu cầu của Mỹ về việc Iran chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu uranium, trong khi Tehran muốn tiếp tục duy trì quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz.
