Nguyện vọng chính đáng

Chúng tôi đến Trường PTDTBT THSC Bính Thuận, huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An vào một buổi trưa giữa tháng 8/2023. Đây là giai đoạn nhà trường đang trong kỳ nghỉ hè nhưng thầy giáo Nguyễn Bá Sơn vẫn đang phải miệt mài đứng lớp. Thầy Nguyễn Bá Sơn (SN 1977) bỏ dở buổi ôn thi học sinh giỏi môn Lịch Sử rồi vội vàng tiếp chúng tôi.

Thầy Sơn kể, sau khi tốt nghiệp ra trường vào năm 2002, thầy được phân công về dạy tại Trường THCS Châu Bính (nay là Trường PTDTBT THSC Bính Thuận - PV) cho đến nay. Nghĩa là “thâm niên” mà người thầy giáo môn Lịch Sử này “cắm bản” tại ngôi trường nói trên đến nay đã là năm thứ 21.

“Nhà tôi ở Khối 4, thị trấn Tân Lạc, cách trường cũng ngót ngét 20 cây số. Một ngày cứ lặp đi lặp lại lịch trình đi từ nhà đến trường để dạy học, xong đến tối mịt mới về nhà. Mới đó mà đã 21 năm trời rồi đó Nhà báo”, Thầy Nguyễn Bá Sơn, kể.

Cũng theo thầy Sơn, do hoàn cảnh gia đình có nhiều khó khăn khi gia đình thầy ở với ông bà ngoại, vợ thầy cũng không có việc làm ổn định mà chỉ bán hàng phục vụ học sinh ở các trường gần nhà, đến khi nghỉ hè thì lại rơi vào cảnh “thất nghiệp”. “Ông bà ngoại tuổi đã cao, vợ thì công việc không có, hai đứa con của tôi một đứa học năm thứ 3 Đại học trong tận Đà Nẵng; đứa còn lại thì đang học cấp 3 tại TP Vinh. Tôi thì đã cống hiến tại ngôi trường xa nhà 21 năm ròng rã, vì thế tôi đã vài lần viết đơn có nguyện vọng xin về các ngôi trường ở gần với gia đình hơn. Thế nhưng, nguyện vọng của tôi mãi vẫn chưa trở thành hiện thực”, Thầy Sơn, tâm sự với tâm trạng đượm buồn.

Một hoàn cảnh khác là vợ chồng cô Trần Thị Tú Anh và thầy Đậu Phi Dũng. Cả cô Tú Anh và thầy Dũng đều đang công tác tại Trường PTDTBT THSC Tiến Thắng.

Cô Tú Anh kể rằng, sau khi tốt nghiệp ra trường vào năm 2004, cô đã nhận công tác về dạy tại huyện Nghĩa Đàn. Đến năm 2008 thì chuyển công tác lên huyện vùng cao Quỳ Châu và dạy tại Trường THCS Hạnh Thiết đến năm 2015 thì chuyển lên công tác tại Trường PTDTBT THSC Tiến Thắng cho đến nay.

“Khi dạy tại trường Hạnh Thiết thì khá gần nhà nhưng chuyển lên Trường PTDTBT THSC Tiến Thắng thì cách nhà cũng ngót ngét 14 đến 15 cây số. Tôi công tác tại đây cũng đã hơn 8 năm trời và có nguyện vọng xin chuyển công tác về thị trấn Tân Lạc để gần gia đình nhưng đến nay nguyện vọng của tôi cũng chưa thực hiện được”, Cô Trần Thị Tú Anh, tâm sự.

Theo như tâm sự của cô Tú Anh thì ngoài lý do đã công tác tại vùng xa xôi gần chục năm trời thì lý do khác là chồng cô – thầy Đậu Phi Dũng cũng đã có 20 năm công tác tại các ngôi trường xa xôi. “Cả hai vợ chồng đều công tác xa nhà nên cứ đi biền biệt, con cái thì nhờ ông nội đưa đón đi học. Nay, cũng muốn chuyển công tác về gần nhà để có chút thời gian gần con cái và tập trung vào chuyên môn thật tốt”, Cô Tú Anh, cho biết thêm.

Tâm sự hồi lâu với cô Trần Thị Tú Anh thì chúng tôi mới biết cô bị thoát vị đĩa đệm đã 3-4 năm nay. Vì sức khỏa giảm sút, bị chèn ép dây thần kinh nên việc vận động, đi lại của cô gặp khá nhiều khó khăn. Việc đi lại quãng đường hơn chục cây số để lên lớp hàng ngày vì thế cũng trở nên khó khăn và ảnh hưởng không nhỏ đến công việc chuyên môn.

“Tôi viết đơn xin về trường ở gần với gia đình hơn ngoài những lý do trên thì còn có lý do sức khỏe giảm sút, đi lại bất tiện do bị thoát vị đĩa đệm khá nặng. Vì thế, mong muốn cấp trên xem xét tạo điều kiện để những giáo viên như tôi đạt được nguyện vọng” – Cô Tú Anh, mong mỏi.

Một trường hợp có hoàn cảnh khá đặc biệt khác là cô Đặng Thị Khánh (SN 1978). Cô Khánh là giáo viên dạy môn Tiếng Anh tại Trường PTDTBT THSC Tiến Thắng. Cô cũng là giáo viên đã có thâm niên tới 22 năm công tác xa nhà.

Tôi gặp cô Khánh vào một buổi trưa muộn, cô tỏ ra khá mệt mỏi, nước da xanh xao, giọng nói yếu ớt. Hỏi ra mới biết cô đang bị mắc căn bệnh ung thu tuyến giáp từ hơn 3 năm nay. Theo lời cô Khánh, căn bệnh quái ác đã khiến cho cô trải qua 1 lần phẫu thuật và 2 lần xả trị. Vì thế, đến nay sức khỏe giảm sút rõ rệt. Ngoài việc cứ đều đặn 2 tháng phải đến Bệnh viện Ung bướu để thăm khám, điều trị thì cô Khánh còn có một gánh nặng khác là mẹ chồng của cô năm nay đã 94 tuổi và bà đang mắc bệnh tiểu đường biến chứng. Vì thế, tháng nào gia đình cũng có người thay phiên nhau nhập viện.

“Tôi công tác xa nhà đã 22 năm trời, đến nay do bản thân bị bệnh hiểm nghèo, mẹ già đã 94 tuổi và cũng bị bệnh nặng phải đi viện triền miên, con cái đứa thì đi làm xa, đứa thi đang đi học...Vì thế, nguyện vọng tôi muốn xin chuyển về giảng dạy tại trường trên địa bàn thị trấn cho gần nhà là nguyện vọng chính đáng. Tuy nhiên, khổ nỗi là tôi về thì lại phải có người chuyển đi, nếu họ không tự nguyện viết đơn để đi thì cũng khó...” – Cô Khánh, cho biết.

Huyện rơi vào “thế khó” vì hướng dẫn chưa cụ thể, rõ ràng?

Tâm tư, nguyện vọng của thầy Sơn; cô Tú Anh, cô Khánh...cũng là nguyện vọng chính đáng của nhiều giáo viên khác từ bậc mầm non đến Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Quỳ Châu.

Theo tìm hiểu của PV, việc thực hiện thuyên chuyển, biệt phái viên chức ngành giáo dục đã được nêu rõ trong Nghị định 115/2020/NĐ-CP ngày 25/9/2020 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức và Sở Nội vụ Nghệ An đã hướng dẫn tại văn bản số 2239/HD-SNV ngày 15/9/2022 của Sở Nội vụ hướng dẫn về công tác thuyên chuyển, biệt phái giáo viên, nhân viên các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập do UBND cấp huyện quản lý trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Tuy nhiên, từ thực tế tại huyện Quỳ Châu nói riêng và các huyện miền núi trên địa bàn tỉnh Nghệ An nói chung vẫn còn xảy tình trạng bất cập.

Đối với huyện Quỳ Châu và cả một số huyện miền núi, đội ngũ giáo viên chủ yếu có hộ khẩu thường trú trên địa bàn thị trấn của huyện và một số ít có hộ khẩu thường trú tại các xã. Trong những năm gần đây, UBND huyện đã thực hiện việc thuyên chuyển, bố trí các giáo viên có hộ khẩu thường trú ở xã nào thì dạy tại các trường ở xã đó hoặc các trường ở xã lân cận; đối với giáo viên có hộ khẩu thường trú ở thị trấn thì phải bố trí đều cho các xã lân cận (nhưng khoảng cách khá xa, từ trên 10 đến trên 20km).

Sau khi có Nghị định 115/2020/NĐ-CP hiệu lực thì việc thuyên chuyển giáo viên phải thực hiện theo nguyện vọng cá nhân (cũng như trong văn bản hướng dẫn của Sở Nội vụ đã nêu); đặc biệt là trong những năm gần đây một số xã đã về đích nông thôn mới theo đó các trường đóng trên các xã đó mất chế độ đặc biệt khó khăn và chế độ thu hút (xã Châu Tiến, Châu Bính), do đó giáo viên có hộ khẩu thường trú ở Thị trấn dạy tại các trường đóng trên địa bàn xã Châu Tiến, Châu Bính vì các lý do: công tác xa nhà đã 10, thậm chí hơn 20 năm; bản thân bệnh tật; chế độ chính sách bị cắt giảm; khoảng cách khá xa, địa hình phức tạp...nên viết đơn có nguyện vọng xin chuyển về trường gần nhà. Tuy nhiên, các giáo viên đang dạy các trường trên địa bàn thị trấn lại không có nguyện vọng chuyển đi, vì vậy để xử lý các đơn của các giáo viên có nguyên vọng chính đáng là không thể thực hiện được.

Theo lãnh đạo Phòng Nội vụ huyện Quỳ Châu, hiện huyện này số giáo viên có hộ khẩu thường trú tại khu vực trung tâm huyện phải công tác tại các địa phương khác gồm 27 giáo viên mầm non, 54 giáo viên tiểu học, 47 giáo viên THCS. Nguyện vọng của hàng trăm giáo viên được chuyển về công tác, giảng dạy tại nơi cư trú là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, hiện nay huyện Quỳ Châu đang gặp khó khăn do các văn bản hướng dẫn chưa cụ thể, rõ ràng với ràng buộc người chuyển công tác phải “tự nguyện viết đơn”. Vì khi đó sẽ hiếm có người nào “tự nguyên viết đơn” xin chuyển từ nơi thuận lợi sang nơi xa xôi, khó khăn, hẻo lánh.

“Cụm từ “thuyên chuyển” hiện tại theo Luật Viên chức, Nghị định 115 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức của Chính phủ không đề cập đến. Vậy, việc hướng dẫn thuyên chuyển viên chức tại công văn 2239 của Sở Nội vụ Nghệ An có vẻ chưa sát với thực tiễn đang diễn ra tại địa phương như huyện Quỳ Châu? Vì thế, chúng tôi mong muốn Sở Nội vụ Nghệ An tổng hợp những nội dung còn bất cập có tính chất đặc thù đối với các huyện miền núi kiến nghị Bộ Nội vụ tham mưu Chính phủ sửa đổi nghị định 115/2020/NĐ-CP của Chính phủ.

Mặt khác, cần phân quyền cho UBND cấp huyện thực hiện nghiêm túc, công bằng, minh bạch trong công tác thuyên chuyển, biệt phái giáo viên; xây dựng tiêu chí cụ thể để thực hiện và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thuyên chuyển, biệt phái viên chức thuộc thẩm quyền quản lý có sự giám sát của cơ quan cấp trên” – Ông Nguyễn Văn Dũng – Trưởng Phòng Nội vụ huyện Quỳ Châu, kiến nghị.

Chiều ngày 16/8/2023, trao đổi với PV, ông Phạm Văn Lương – Trưởng phòng Công chức Viên chức (Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An), cho hay: “Sở cũng đã nhận được những kiến nghị của cơ sở. Hướng dẫn của Sở thì cũng bám theo quy định để ban hành, thế nhưng có thể trong thực tiễn còn phát sinh những vấn đề cần phải nghiên cứu. Ở góc độ tham mưu quản lý nhà nước thì Sở cũng ghi nhận những phản ánh của các đơn vị rồi sẽ có những nghiên cứu tiếp để tham mưu, kiến nghị, đề xuất cái gì nảy sinh trong thực tiễn để có sự điều chỉnh cho phù hợp”.