Sáng 6/8, Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ tổ chức hội thảo "Nâng tầm giá trị nông sản: Kết nối công nghệ cao, chế biến sâu và du lịch nông nghiệp", với sự tham gia của các nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và đại diện các sở, ngành nhằm tìm giải pháp gia tăng giá trị cho nông sản địa phương.
Hội thảo "Nâng tầm giá trị nông sản: Kết nối công nghệ cao, chế biến sâu và du lịch nông nghiệp" diễn ra tại Cần Thơ sáng 6/8. Ảnh: Văn Vũ.
Tại hội thảo, ông Bùi Minh Châu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ chia sẻ, đồng bằng sông Cửu Long nói chung và TP Cần Thơ nói riêng là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước với sản lượng lúa gạo, trái cây, thủy sản và rau màu lớn. Tuy nhiên, phần lớn nông sản vẫn được tiêu thụ ở dạng tươi hoặc sơ chế, giá trị gia tăng thấp, trong khi tình trạng "được mùa mất giá, được giá mất mùa" vẫn diễn ra.
Theo ông Châu, công nghệ sau thu hoạch và chế biến sâu chưa theo kịp năng lực sản xuất, còn du lịch nông nghiệp dù có nhiều tiềm năng nhưng phát triển chưa tương xứng, thiếu sự liên kết với chuỗi giá trị nông sản. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng để phát triển nông nghiệp, hướng đến nâng cao giá trị thay vì chỉ gia tăng sản lượng.
Ông Bùi Minh Châu nhấn mạnh, để nâng tầm giá trị nông sản cần triển khai đồng bộ ba trụ cột gồm ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nhằm tạo nguồn nguyên liệu đạt chuẩn; phát triển chế biến sâu để kéo dài thời gian bảo quản, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị; đồng thời khai thác hiệu quả du lịch nông nghiệp như một kênh quảng bá thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm tại chỗ. Ba trụ cột này cần được kết nối trong chuỗi giá trị có sự tham gia của Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân và các đơn vị phân phối, cùng với sự hỗ trợ của các nền tảng số như truy xuất nguồn gốc, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.
Ông Bùi Minh Châu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ nhấn mạnh ba trụ cột nâng tầm giá trị nông sản gồm công nghệ cao, chế biến sâu và du lịch nông nghiệp. Ảnh: Văn Vũ.
PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả, Học viện Nông nghiệp Việt Nam nhận định Cần Thơ có nhiều lợi thế để phát triển ngành rau, hoa, quả theo hướng công nghệ cao nhờ điều kiện sinh thái thuận lợi, hệ thống nghiên cứu khoa học, logistics và thị trường tiêu thụ lớn.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra nhiều thách thức như quy mô sản xuất còn phân tán, chất lượng giống chưa đồng đều, tỷ lệ chế biến sâu còn thấp, hệ thống bảo quản sau thu hoạch và kho lạnh chưa đáp ứng yêu cầu, dữ liệu sản xuất còn thiếu liên thông và liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững.
Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, phát triển nông nghiệp công nghệ cao cần gắn với kinh tế xanh, chuyển đổi số và nhu cầu thị trường. Công nghệ phải giúp tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sản phẩm. Song song đó, cảnh quan vườn cây, vùng rau, hoa và các làng nghề cần được khai thác để phát triển du lịch nông nghiệp, tạo thêm nguồn thu và nâng cao giá trị nông sản.
PGS.TS Đặng Văn Đông đề xuất phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với chế biến sâu và du lịch. Ảnh: Văn Vũ.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, PGS.TS Đặng Văn Đông đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ số vùng sản xuất; phát triển trung tâm giống chất lượng cao; hình thành các vùng sản xuất thông minh; đầu tư trung tâm sơ chế, chế biến và logistics lạnh; xây dựng các tuyến du lịch rau, hoa, quả đặc trưng của Cần Thơ; đồng thời phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phục vụ nông nghiệp.
Các đại biểu cũng cho rằng, việc tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, viện, trường, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân sẽ là yếu tố quyết định để hình thành chuỗi giá trị nông sản bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển nông nghiệp xanh, hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu.
