Chú trọng chất lượng từ khâu đánh giá
Với nhiều sản phẩm đặc trưng như cà phê, trà, dâu tây, atisô cùng các sản phẩm chế biến từ rau, hoa và dược liệu, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành kênh quan trọng để nâng cao giá trị nông sản địa phương. Khi số lượng sản phẩm được công nhận ngày càng tăng, yêu cầu duy trì và nâng cao chất lượng cũng được đặt ra rõ nét hơn.
Trên cơ sở Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP mới được ban hành, Lâm Đồng đang triển khai các nội dung đánh giá, phân hạng sản phẩm theo quy định. Bên cạnh việc đánh giá, công nhận sản phẩm, các quy định mới hướng đến chuẩn hóa thông tin, nâng cao chất lượng và tăng cường trách nhiệm quản lý trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Các sản phẩm OCOP của Lâm Đồng được giới thiệu tại hoạt động trưng bày, kết nối tiêu thụ sản phẩm. Ảnh: ITPC.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, các địa phương sẽ rà soát những sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận và các sản phẩm đã hết thời hạn để hướng dẫn chủ thể thực hiện đánh giá lại hoặc đăng ký nâng hạng sao theo quy định.
Đáng chú ý, nhiều nội dung đánh giá được thực hiện ngay từ cấp cơ sở. Chính quyền cấp xã không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn trực tiếp xem xét các yếu tố liên quan đến nguồn nguyên liệu địa phương, mức độ sử dụng lao động địa phương, nguồn gốc ý tưởng sản phẩm, bản sắc văn hóa và các giá trị tri thức bản địa tạo nên sự khác biệt của sản phẩm..
Quá trình đánh giá cũng không dừng lại trên hồ sơ giấy, các cơ quan chuyên môn được giao kiểm tra thực tế tại cơ sở sản xuất, kinh doanh trước khi đề xuất cấp có thẩm quyền tổ chức đánh giá, phân hạng. Việc đối chiếu giữa hồ sơ và điều kiện sản xuất thực tế là căn cứ quan trọng để bảo đảm tính khách quan trong quá trình đánh giá sản phẩm.
Theo quy định, UBND cấp xã phải hoàn thành việc kiểm tra, đánh giá các nội dung thuộc thẩm quyền trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ. Trường hợp cần thiết, địa phương có thể lấy ý kiến các đơn vị chuyên môn liên quan trước khi ban hành báo cáo đánh giá.
Chương trình OCOP góp phần quảng bá, nâng cao giá trị nhiều sản phẩm đặc trưng. Ảnh: P.H.
Đối với các chủ thể OCOP, việc tham gia đánh giá không chỉ dừng ở việc hoàn thiện hồ sơ đăng ký mà còn phải bổ sung đầy đủ các thông tin liên quan đến nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, hồ sơ chất lượng, kết quả kiểm nghiệm, thị trường tiêu thụ và các giấy tờ pháp lý liên quan.
Giữ uy tín sản phẩm sau công nhận
Cùng với việc nâng cao chất lượng từ khâu đánh giá, công tác quản lý sau công nhận đang được chú trọng hơn nhằm bảo đảm chất lượng các sản phẩm OCOP đã được công nhận.
Theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường, hoạt động kiểm tra tập trung vào các nội dung liên quan đến an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và những cam kết mà chủ thể đã đăng ký trong hồ sơ OCOP.
Những sản phẩm không còn đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng hoặc không còn tiềm năng phát triển sẽ được rà soát để đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét thu hồi Giấy chứng nhận sản phẩm OCOP theo quy định.
Các chủ thể OCOP được khuyến khích phát triển sản phẩm gắn với lợi thế địa phương, bản sắc văn hóa và giá trị tri thức bản địa. Ảnh: P.H.
Bên cạnh chất lượng sản phẩm, việc quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận OCOP cũng được yêu cầu thực hiện chặt chẽ hơn. Theo quy định hiện hành, chỉ những sản phẩm đã được công nhận đạt từ 3 sao trở lên và còn hiệu lực Giấy chứng nhận mới được sử dụng logo OCOP trên bao bì, nhãn hàng hóa hoặc các tài liệu quảng bá sản phẩm.
Các sản phẩm chưa được công nhận, đã hết thời hạn công nhận nhưng chưa được đánh giá lại hoặc không đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ không được sử dụng logo OCOP. Chủ thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu sử dụng nhãn hiệu chứng nhận không đúng quy định.
Cùng với công tác quản lý chất lượng, các chủ thể OCOP được khuyến khích đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển vùng nguyên liệu ổn định và áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Qua đó, các chủ thể cũng được khuyến khích xây dựng và cập nhật câu chuyện sản phẩm thông qua video, hình ảnh hoặc các tài liệu truyền thông nhằm phục vụ công tác quảng bá, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Trong năm 2026, hồ sơ đề xuất đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh được tiếp nhận theo ba đợt gồm trước ngày 20/6, trước ngày 10/9 và trước ngày 10/11. Hồ sơ được gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường thông qua Chi cục Phát triển nông thôn để phục vụ công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm theo quy định.
