Dấu hiệu hạ nhiệt
Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận về bản ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Vùng Vịnh, theo nguồn tin từ Pakistan - bên trung gian tham gia đàm phán cung cấp.
Nguồn tin này cho biết, thông tin đăng tải trên Axios về bản ghi nhớ đề xuất là chính xác. Báo cáo của Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ cùng hai nguồn tin khác am hiểu các cuộc thảo luận.
“Chúng tôi sẽ sớm hoàn tất việc này. Hai bên đang tiến rất gần”, nguồn tin từ Pakistan cho biết. Tháng trước, Pakistan đã đăng cai vòng đàm phán hòa bình duy nhất của cuộc chiến cho đến nay và tiếp tục đóng vai trò trung gian, chuyển tải đề xuất giữa các bên.
Thông tin về khả năng đạt được thỏa thuận đã khiến giá dầu toàn cầu lao dốc, với giá dầu chuẩn Brent giảm hơn 8%, xuống khoảng 100 USD/thùng. Thị trường chứng khoán thế giới cũng tăng mạnh, trong khi lợi suất trái phiếu giảm, phản ánh kỳ vọng xung đột - vốn làm gián đoạn nguồn cung năng lượng - sắp kết thúc.
Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ và các quan chức Iran được hãng tin Reuters liên hệ hiện chưa đưa ra bình luận. Kênh tin tức CNBC dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đang xem xét đề xuất 14 điểm từ Mỹ.
Trang tin Axios cho biết Nhà Trắng tin rằng họ đang tiến gần tới một bản ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran. Báo cáo này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump tạm dừng chiến dịch hải quân kéo dài ba ngày nhằm tái mở eo biển Hormuz.
Theo Axios, Washington kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Tehran về một số điểm then chốt trong vòng 48 giờ. Thỏa thuận dự kiến bao gồm việc Iran cam kết tạm ngừng làm giàu hạt nhân, Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran, đồng thời hai bên cùng gỡ bỏ các hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
Hình ảnh ghi lại tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Pinckney (DDG 91) hoạt động tại eo biển Hormuz ngày 4/5/2026, trong khuôn khổ chiến dịch “Project Freedom”. Ảnh: OSINTdefender
Bản ghi nhớ 14 điểm
Bản ghi nhớ gồm 14 điểm đang được đàm phán giữa các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner với các quan chức Iran, cả trực tiếp lẫn thông qua trung gian.
Văn kiện này sẽ tuyên bố chấm dứt xung đột trong khu vực và mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 30 ngày nhằm đạt được thỏa thuận chi tiết về việc tái mở eo biển, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Trong thời gian 30 ngày này, các biện pháp hạn chế của Iran đối với hoạt động vận tải qua eo biển và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ được dỡ bỏ dần. Một quan chức Mỹ cho biết nếu đàm phán đổ vỡ, Washington có thể tái áp đặt phong tỏa hoặc nối lại hành động quân sự.
Trước đó, ông Trump đã thông báo tạm dừng chiến dịch “Project Freedom” – sứ mệnh hộ tống tàu thuyền qua eo biển bị phong tỏa được công bố hôm Chủ nhật. Chiến dịch chưa giúp khôi phục đáng kể lưu lượng giao thông hàng hải, trong khi lại làm bùng phát làn sóng tấn công mới từ phía Iran nhằm vào tàu thuyền trong khu vực và các mục tiêu ở những nước lân cận.
Trong diễn biến mới nhất, một công ty vận tải biển của Pháp cho biết một tàu container của họ đã bị tấn công tại eo biển vào ngày hôm trước, khiến một số thuyền viên bị thương và phải sơ tán.
Khi thông báo tạm dừng chiến dịch, ông Trump viện dẫn “những tiến triển lớn” trong đàm phán với Iran, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
“Chúng tôi đã nhất trí rằng, trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ, chiến dịch Project Freedom sẽ tạm dừng trong thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không”, ông viết trên mạng xã hội.
Trước đó, ông Trump đã phát động chiến dịch hải quân nhằm hộ tống tàu qua eo biển sau khi cho biết có khả năng bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran. Đề xuất này, được đưa ra vào tuần trước, cũng bao gồm 14 điểm, trong đó kêu gọi gác lại các vấn đề hạt nhân cho đến khi chiến tranh kết thúc và tranh chấp hàng hải được giải quyết.
