Mường Than sau những thương đau

Vượt nỗi đau

"Giờ có nhà tôi mới ngủ được, thầm cảm ơn các cấp chính quyền đã kịp thời hỗ trợ giúp gia đình tôi có nơi ở mới", chị Lò Thị Thiết khẽ nói, bàn tay vô thức vuốt lên vết sẹo nhỏ hằn trên mu bàn tay phải, dấu tích còn sót lại sau trận lũ quét kinh hoàng đã cuốn phăng ngôi nhà của gia đình ở bản Chít (xã Mường Than, tỉnh Lai Châu).

Trong căn nhà mới rộng 80 m², những tấm panel vẫn còn sáng bóng. Gian bếp đã có nồi, có chảo, mấy chồng bát đĩa được xếp ngay ngắn trên kệ. Góc nhà là vài bao gạo cùng ít nhu yếu phẩm được các đoàn thiện nguyện và chính quyền hỗ trợ. Gia đình chị có 7 nhân khẩu nên trong ba tháng tới sẽ được cấp hơn chục cân gạo, đủ để tạm gác bớt nỗi lo từng bữa ăn.

Chỉ hơn 3 tuần trước, gia đình chị Thiết vẫn sống sung túc trên khu đất rộng gần 1.000 m² của gia đình. Cửa hàng bán thức ăn chăn nuôi cho thu nhập khá, bên cạnh đó là chuồng lợn, và đàn gà gần 500 con. Năm nay, gia đình chị vừa dành dụm được hơn 200 triệu đồng, dự định vay thêm để mua một chiếc xe tải nhỏ chở hàng cho khách, mở rộng việc buôn bán. Thế nhưng chỉ sau một đêm, cửa hàng, hàng hóa, tiền bạc và cả những dự định cho tương lai đều bị dòng nước dữ cuốn trôi.

"Tất cả mất hết. Tiền thì nước cuốn, hàng hóa cũng mất sạch. Có lúc tôi cứ nghĩ, không biết rồi mình sẽ bắt đầu lại từ đâu", chị Thiết nghẹn lại.

Nỗi lo lớn nhất của người phụ nữ ấy không dừng lại ở khoản tài sản mất trắng, mà là cậu con trai lớn đang phải theo học can thiệp vì mắc rối loạn phổ tự kỷ kèm tăng động giảm chú ý. Có thời gian, hai mẹ con phải xuống tận Lào Cai thuê trọ để chữa trị, mỗi tháng tốn hàng chục triệu đồng. Sau này chuyển về Lai Châu, chi phí giảm xuống còn khoảng 6-7 triệu đồng mỗi tháng, nhưng từ khi cửa hàng bị lũ cuốn, nguồn thu duy nhất của gia đình cũng không còn.

Nay nhận nhà mới, chị Thiết cũng dần nguôi. "Giờ là lúc tái thiết, sẽ bắt đầu từ trồng rau, nuôi gà, rồi tính tiếp vay mượn để làm hàng quán", chị Thiết tâm sự. Chồng chị vừa xin được công việc tiếp thị cho một cửa hàng bánh ở xã Than Uyên, hai vợ chồng cứ thay nhau làm việc nhà, rồi tranh thủ kiếm việc làm thêm, cuộc sống cứ thế "chuyển động" sau khi nhận điểm tựa mới.

Cách nhà chị Thiết chỉ vài bước chân là căn nhà số 4 của anh Phạm Thanh Hải. Giữa không khí rộn ràng của ngày nhận nhà mới, tiếng cười nói và những tràng vỗ tay chúc mừng vang khắp khu tái định cư, anh Hải lặng lẽ ngồi bên ô cửa sổ nhỏ. Ánh mắt hướng ra khoảng sân nơi lũ trẻ đang vui đùa, người đàn ông ấy dường như cũng đang từng bước nguôi ngoai nỗi đau sau trận lũ quét đã "cướp đi" những người thân trong gia đình.

Anh Hải giờ đã có thể đi lại nhẹ nhàng, những vết sẹo trên đôi chân, đôi tay cũng dần mờ. Suốt những ngày qua, nhiều đoàn công tác, tổ chức, nhà hảo tâm đã đến động viên, chia sẻ. Những phần quà được xếp gọn nơi góc nhà mà chẳng thiếu thứ gì, đủ để anh vững tâm hơn trong chặng đường trước mắt. Hằng ngày, bố và em gái, vài người bạn vẫn sang phụ nấu cơm, dọn dẹp, mong căn nhà mới bớt đi cảm giác trống vắng.

"Sự mất mát thì không gì lấy lại được nữa. Nhưng mình vẫn phải sống tiếp. Có căn nhà này, tôi coi như mình có thêm một điểm tựa để bắt đầu lại", anh Hải chậm rãi nói.

Hướng mắt ra khoảng sân chung, trước mỗi căn nhà, những lá cờ Tổ quốc tung bay phấp phới trong gió. Dưới sân, lũ trẻ vô tư nô đùa, ríu rít đuổi nhau trên con đường bê tông thẳng tắp nối hai dãy nhà mới. Thi thoảng lại vang lên tiếng người lớn gọi nhau sang nhà uống chén rượu nhạt, hỏi han thăm nhau. Những thanh âm bình dị ấy đang dần lấp đầy khoảng trống mà trận lũ dữ từng để lại.

24 căn nhà mới nằm ngay ngắn thành hai dãy dọc theo tuyến đường bê tông ở khu tái định cư bản Sân Bay, cách nơi bản cũ bị lũ cuốn hơn 4 km. Trên diện tích khoảng 10 ha, mỗi hộ được bố trí một lô đất gần 200 m² với căn nhà kiên cố rộng 80 m². Các gia đình đều được hỗ trợ đầy đủ những vật dụng thiết yếu phục vụ sinh hoạt; hệ thống điện, nước và viễn thông đã được đầu tư đồng bộ, bảo đảm điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống.

Mệnh lệnh từ trái tim

Đứng trước những ngôi nhà mới vừa hoàn thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Trọng Hải cho rằng thành quả hôm nay không chỉ được tạo nên từ tiến độ của một công trình, mà là kết tinh của sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương đến địa phương, sự hiệp đồng chặt chẽ giữa các đơn vị của quân đội với tỉnh Lai Châu và trên hết là tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm của hàng trăm cán bộ, chiến sĩ, giảng viên, học viên cùng các lực lượng trực tiếp thi công.

Những người lính có mặt ở Mường Than đến bằng mệnh lệnh của quân đội, nhưng ở lại bằng tình cảm dành cho đồng bào vùng lũ. Giữa những ngày mưa dầm, đất đá còn ngổn ngang sau thảm họa, từng nhát cuốc, từng bao xi măng, từng viên gạch đều mang theo khát vọng đưa người dân trở về một mái nhà an toàn trong thời gian sớm nhất.

Gần 500 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, cán bộ, học viên Học viện Hậu cần, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu cùng Quân khu 2, phối hợp với các doanh nghiệp và người dân đã chung sức dựng nên 24 căn nhà kiên cố cùng hệ thống hạ tầng thiết yếu trong thời gian ngắn.

Để giành lại từng ngày cho người dân, các mũi thi công duy trì liên tục 3 ca, bắt đầu từ 6 giờ sáng và chỉ kết thúc lúc nửa đêm. Đèn công trường sáng xuyên những đêm mưa vùng cao, tiếng máy trộn bê tông, tiếng búa, tiếng gọi nhau í ới chưa lúc nào ngơi nghỉ. Công trình hoàn thành sớm hơn kế hoạch 15 ngày, nhưng điều những người lính mang đến còn lớn hơn một kỷ lục về tiến độ.

Phát biểu tại lễ bàn giao, Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu Lê Minh Ngân khẳng định, mỗi căn nhà hôm nay là minh chứng sinh động cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người dân vùng thiên tai.

"Tôi mong 24 ngôi nhà sẽ trở thành điểm tựa để bà con sớm ổn định cuộc sống, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, cùng nhau xây dựng bản làng mới bình yên và phát triển bền vững", Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu nói.

Ông Lê Minh Ngân cho biết thêm, Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam tỉnh Lai Châu đã phối hợp với các đơn vị để sớm phân bổ các nguồn lực hỗ trợ tời từng gia đình bị thiệt hại, trong đó hỗ trợ tối đa các điều kiện thiết yếu trong 3 tháng đầu sau khi chuyển về nơi ở mới. Bện cạnh đó, tỉnh Lai Châu đang giao cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với xã Mường Than tiếp tục triển khai khu tái định cư rộng khoảng 18 ha với đầy đủ hạ tầng thiết yếu để tiếp tục di dời các hộ còn nằm trong vùng nguy hiểm có nguy cơ sạt lở.

Ba tuần “dài nhất” ở Mường Than khép lại, các chiến sĩ chia tay bà con để trở về đơn vị. Trước hiên những ngôi nhà mới, người dân đứng thành hàng dài tiễn chân, gửi những lời cảm ơn chân thành đến những người đã cùng họ vượt qua quãng thời gian khó khăn nhất.

Những cái nắm tay siết chặt thay cho bao điều chưa kịp nói. Xen giữa tiếng cười là những lời dặn dò giữ gìn sức khỏe, chúc bà con sớm ổn định cuộc sống. Nụ cười đã trở lại trên gương mặt người dân Mường Than. Sau tất cả mất mát, sự quan tâm của các cấp chính quyền, nghĩa tình quân dân và tình thương từ bà con khắp cả nước đã "đồng hành" cùng họ trong suốt những ngày vất vả vừa qua.