Xu hướng thị trường tôm hùm Trung Quốc
Quy mô thị trường tôm hùm tại Trung Quốc đạt gần 1,44 tỷ USD năm 2025. Theo dự báo của IMARC Group, thị trường này sẽ đạt gần 2,2 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) 4,85% trong giai đoạn 2026-2034.
Động lực tăng trưởng chính của thị trường Trung Quốc đến từ sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và thị trường hải sản trực tuyến, ảnh hưởng ngày càng lớn của xu hướng ẩm thực phương Tây, nhận thức ngày càng cao của người tiêu dùng về lợi ích sức khỏe và giá trị dinh dưỡng của tôm hùm.
Sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử và thị trường hải sản trực tuyến tại Trung Quốc đã giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận tôm hùm ở cả dạng tươi sống và đông lạnh.
Theo IMARC Group, nhu cầu tiêu thụ tôm hùm tại Trung Quốc đang tăng lên khi người dân ngày càng quan tâm đến lợi ích sức khỏe của hải sản. Ảnh: Lobsteranywhere.
Các doanh nghiệp thương mại điện tử hàng đầu như Alibaba và JD.com, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm tươi sống, đang đầu tư mạnh vào hệ thống logistics lạnh và chuỗi cung ứng hiện đại. Trên các nền tảng này, người tiêu dùng có thể dễ dàng mua nhiều loại hải sản như hàu, sò điệp, tôm hùm, bào ngư... ở cả dạng sống, tươi và đông lạnh.
Các sản phẩm tôm hùm thường đi kèm thông tin chi tiết, đánh giá của khách hàng, góp phần nâng cao niềm tin của người tiêu dùng. Bên cạnh đó, các chương trình khuyến mại, giảm giá theo mùa cũng khuyến khích người dân mua tôm hùm qua kênh trực tuyến nhiều hơn.
Việc phổ biến các phương thức thanh toán điện tử cùng hệ thống logistics ngày càng hiệu quả giúp người tiêu dùng tiếp cận nguồn tôm hùm chất lượng cao thuận tiện hơn, qua đó thúc đẩy sự phát triển của thị trường.
Ảnh hưởng ngày càng lớn của xu hướng ẩm thực phương Tây
Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận ẩm thực quốc tế thông qua du lịch, truyền thông và sự phát triển của các nhà hàng phong cách phương Tây. Nhờ đó, nhu cầu đối với các món ăn chế biến từ tôm hùm cũng gia tăng đáng kể.
Nhiều khách sạn và nhà hàng cao cấp tại các thành phố lớn của Trung Quốc đã đưa tôm hùm vào thực đơn, chủ yếu được chế biến theo phong cách ẩm thực phương Tây.
Xu hướng này cũng thể hiện rõ trong sự phát triển của các món ăn kết hợp (fusion), khi các công thức truyền thống của Trung Quốc được kết hợp với kỹ thuật chế biến phương Tây, trong đó có việc sử dụng tôm hùm.
Bên cạnh đó, các chương trình dạy nấu ăn, blog ẩm thực và mạng xã hội liên tục giới thiệu những món ăn cao cấp từ tôm hùm, góp phần gia tăng sức hấp dẫn và nhu cầu tiêu dùng đối với mặt hàng này.
Cần chiến lược riêng để nâng tầm tôm hùm thành ngành hàng “tỷ đô”
Trung Quốc hiện tiêu thụ gần như toàn bộ tôm hùm xuất khẩu của Việt Nam. Trong bối cảnh nhu cầu tại thị trường này tiếp tục tăng và quy mô dự báo vượt 2 tỷ USD trong chưa đầy một thập kỷ tới, đây được xem là cơ hội lớn để ngành tôm hùm bứt phá.
Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tôm hùm đạt khoảng 858 triệu USD, tăng mạnh so với các năm trước.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm hùm Việt Nam đạt khoảng 585 triệu USD, tăng 44,3% so với cùng kỳ. Quy mô này tương đương 10,1% tổng xuất khẩu thủy sản và gần 25% tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam.
Từ góc nhìn thị trường và doanh nghiệp, VASEP cho rằng, tôm hùm Việt Nam cần được tiếp cận như một ngành hàng thủy sản giá trị cao, có chiến lược phát triển riêng, thay vì chỉ là một nhóm sản phẩm tăng trưởng ngắn hạn. Ảnh: NNMT.
Từ một nhóm sản phẩm có quy mô còn khiêm tốn, tôm hùm đã tăng tốc mạnh trong giai đoạn 2024-2026, trở thành mặt hàng có giá trị cao, gắn với nhu cầu tiêu thụ hải sản sống và hải sản cao cấp tại thị trường Trung Quốc.
Năm 2025, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc đạt khoảng 841 triệu USD, chiếm hơn 98% tổng kim ngạch. Trong nửa đầu năm 2026, Trung Quốc tiếp tục chiếm khoảng 98,5% xuất khẩu tôm hùm Việt Nam.
Tôm hùm Việt Nam có nhiều lợi thế tại thị trường Trung Quốc nhờ vị trí địa lý gần, thuận tiện vận chuyển hàng sống, thời gian giao hàng ngắn, chi phí logistics cạnh tranh và phù hợp với phân khúc nhà hàng trung - cao cấp.
Đồng thời, những biến động về thương mại, thuế quan và cạnh tranh giữa các nguồn cung như Canada, Mỹ, Australia, đặc biệt là về giá, cũng tạo ra dư địa để tôm hùm Việt Nam tiếp tục củng cố và mở rộng thị phần.
Từ góc nhìn thị trường và doanh nghiệp, VASEP cho rằng, tôm hùm Việt Nam cần được tiếp cận như một ngành hàng thủy sản giá trị cao, có chiến lược phát triển riêng, thay vì chỉ là một nhóm sản phẩm tăng trưởng ngắn hạn.
Muốn vậy, VASEP đề xuất, cần đồng thời xử lý nhiều vấn đề, trong đó nổi bật 4 nhóm vấn đề. Thứ nhất, cần có định hướng đưa tôm hùm thành ngành hàng chiến lược, hướng tới kim ngạch tỷ USD, gắn với quy hoạch vùng nuôi, hạ tầng logistics hàng sống, cơ sở đóng gói, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Thứ hai, cần ưu tiên làm việc với cơ quan chức năng phía Trung Quốc để tháo gỡ rào cản cho tôm hùm bông, làm rõ yêu cầu F2, cơ sở khoa học, hồ sơ nguồn gốc và khả năng xây dựng cơ chế quá độ có kiểm soát cho sản phẩm thương phẩm được nuôi tại vùng nuôi có mã số.
Thứ ba, cần hướng dẫn người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường: Mã số vùng nuôi, mã số cơ sở đóng gói, nhật ký nuôi, kiểm soát giống, thức ăn, thuốc thú y thủy sản, dư lượng, kiểm dịch, an toàn thực phẩm và hồ sơ lô hàng.
Thứ tư, cần xây dựng hệ thống thông tin thị trường và cảnh báo sớm chuyên biệt cho tôm hùm, bao gồm thay đổi quy định nhập khẩu, tình hình cửa khẩu, thuế quan, nhu cầu mùa vụ, giá, cạnh tranh từ Canada, Mỹ, Australia và các nguồn cung khác.
Với nhu cầu tiêu thụ tiếp tục tăng tại Trung Quốc cùng dư địa thị trường còn lớn, tôm hùm Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành ngành hàng xuất khẩu tỷ đô. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng bền vững, ngành không thể chỉ dựa vào lợi thế địa lý hay giao hàng nhanh, mà cần xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường và từng bước khẳng định thương hiệu tôm hùm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Theo IMARC Group, nhu cầu tiêu thụ tôm hùm tại Trung Quốc đang tăng lên khi người dân ngày càng quan tâm đến lợi ích sức khỏe của hải sản. Các chiến dịch truyền thông và tài liệu tuyên truyền về giá trị dinh dưỡng của tôm hùm, như khả năng cung cấp nguồn protein chất lượng cao và hỗ trợ sức khỏe tim mạch đã nhận được sự quan tâm tích cực từ người tiêu dùng Trung Quốc. Nhờ đó, tôm hùm không chỉ được xem là một thực phẩm cao cấp mà còn là lựa chọn phù hợp cho chế độ ăn uống lành mạnh, góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường.
