Mưa trái mùa cận Tết: Trong quy luật nhưng không thể chủ quan

Những cơn mưa dông diện rộng xuất hiện tại TP.HCM và nhiều tỉnh Nam bộ ngay sát Tết khiến không ít người dân bất ngờ. Tuy nhiên, theo ông Trần Văn Hưng, Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam bộ, đây không phải hiện tượng quá bất thường, song vẫn cần theo dõi sát để chủ động ứng phó trong những ngày cao điểm du xuân.

Mưa trái mùa không hiếm trong năm La Nina

Lý giải về đợt mưa diện rộng ngày 11 - 12/2 vừa qua, ông Hưng cho biết mưa trái mùa trong mùa khô ở Nam bộ là hiện tượng “hết sức bình thường”, đặc biệt trong những năm ENSO hoạt động ở trạng thái La Nina.

Theo ông, khi La Nina duy trì, nguồn hơi ẩm trên biển dồi dào hơn. Gió tín phong Đông Bắc hoạt động mạnh sẽ đẩy không khí ẩm từ biển vào đất liền Nam bộ, kích hoạt đối lưu, hình thành mưa trái mùa, thậm chí có nơi mưa to.

“Hiện ENSO vẫn duy trì ở pha La Nina yếu. Khi kết hợp với nhiễu động gió Đông trên cao và không khí lạnh tăng cường yếu xuống phía Nam, lượng ẩm từ biển được đưa vào đất liền nhiều hơn, gây ra đợt mưa diện rộng vừa qua”, ông Hưng phân tích.

Từ trước đến nay, mưa trái mùa không phải chuyện hiếm. Năm 2017, trong các tháng mùa khô, mưa trái mùa xuất hiện gần như liên tục. Riêng tháng 2/2017 có tới 3 đợt mưa diện rộng kéo dài 3 - 5 ngày. Đợt từ ngày 1/2 - 5/2 có nơi mưa vừa, mưa to, riêng TP.HCM có điểm mưa rất to. So với những năm đó, đợt mưa năm nay chưa phải cực đoan.

Điều này cho thấy mưa trái mùa vẫn nằm trong quy luật khí hậu khu vực, nhất là khi chịu tác động của các pha ENSO. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các hình thái thời tiết có xu hướng diễn biến phức tạp và khó lường hơn, đòi hỏi công tác dự báo và cảnh báo phải được cập nhật liên tục.

“Tết nắng đẹp, nhưng chênh lệch nhiệt lớn”

Về diễn biến thời tiết trong khoảng 10 ngày tới, bao gồm thời điểm Tết Nguyên đán, ông Hưng nhận định thời tiết Nam bộ cơ bản ổn định và khá thuận lợi cho các hoạt động du xuân.

“Khả năng xuất hiện thêm một đợt mưa trái mùa diện rộng như ngày 11/2 là không cao. Từ khoảng 14 - 16/2 có thể còn mưa dông cục bộ, diện hẹp, chủ yếu mưa nhỏ và xuất hiện nhanh, không ảnh hưởng lớn đến hoạt động mua sắm, vui chơi”, ông Hưng nói.

Xu thế chung là ít mưa, ngày nắng đẹp. Nhiệt độ thấp nhất ban đêm tại miền Đông dao động 22 -25 độ C, phía Bắc miền Đông có nơi dưới 22 độ, miền Tây 23 - 26 độ. Nhiệt độ cao nhất ban ngày phổ biến 30 - 34 độ, có nơi trên 34 độ.

Như vậy, biên độ nhiệt ngày và đêm có thể chênh lệch trên 10 độ C. Theo ông Hưng, sự chênh lệch này không có lợi cho sức khỏe cộng đồng, đặc biệt trong dịp Tết khi người dân tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, di chuyển nhiều, thay đổi môi trường liên tục.

Xu hướng nắng ráo là “điểm cộng” cho du lịch, giao thông, lễ hội và sản xuất đầu năm. Tuy nhiên, một số rủi ro tiềm ẩn vẫn cần lưu ý.

Trong 2 - 3 ngày tới, dù mưa dông nếu có chỉ cục bộ và lượng không lớn, các hộ kinh doanh hoa, cây cảnh ngoài trời vẫn nên chủ động che chắn để tránh thiệt hại. Đặc biệt, thời tiết khô, độ ẩm giảm thấp trong những ngày nắng mạnh sẽ làm gia tăng nguy cơ chập điện, cháy nổ tại khu dân cư đông đúc.

Bên cạnh đó, đặc trưng mùa khô với nắng nhiều, ít mưa có thể gây khô hạn, thiếu nước cục bộ, ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng nếu không có biện pháp tưới tiêu phù hợp.

“Khuyến cáo hàng đầu là người dân cần thường xuyên theo dõi, cập nhật các bản tin dự báo thời tiết để chủ động trước mọi diễn biến có thể xảy ra. Dù xu thế chung thuận lợi, nhưng thời tiết luôn có thể thay đổi theo từng nhiễu động nhỏ. Việc cập nhật thông tin chính thống giúp người dân sắp xếp lịch trình du xuân, đi lại, sản xuất hợp lý hơn”, ông Trần Văn Hưng nhấn mạnh.

Nhìn tổng thể, mưa dông trái mùa cận Tết năm nay là hiện tượng nằm trong quy luật khí hậu khi La Nina còn tác động. Tết Nguyên đán tại Nam bộ được dự báo tương đối thuận lợi về thời tiết. Tuy vậy, sự chủ động theo dõi thông tin và ý thức phòng ngừa rủi ro vẫn là yếu tố quyết định để người dân có một mùa xuân an toàn, trọn vẹn.

Theo bác sĩ Đặng Thị Kim Huyên, Hội Hô hấp TP.HCM, người dân cần quan tâm đến sức khỏe trong điều kiện biên độ nhiệt lớn. Đối với các gia đình tổ chức tiệc tùng, trang trí điện, thắp hương, đốt vàng mã, cần đặc biệt chú ý an toàn phòng cháy chữa cháy trong điều kiện thời tiết hanh khô.

“Khi tham gia hoạt động ngoài trời, nên chuẩn bị áo khoác khi ra đường buổi tối, trang bị chống nắng ban ngày, uống đủ nước, ăn uống đầy đủ để tăng sức đề kháng”, bác sĩ Huyên khuyến cáo.