Mở hướng đi mới cho công nghệ và khoáng sản ẩn sâu

Sáng 6/3 tại Hà Nội, Liên đoàn Vật lý Địa chất (Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam) tổ chức Hội nghị Đại biểu viên chức và người lao động năm 2026. Hội nghị không chỉ tổng kết kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025, bàn phương hướng năm 2026 mà còn là dịp nhìn rõ hơn con đường phát triển của một đơn vị địa vật lý chủ lực trong bối cảnh yêu cầu chuyên môn ngày càng cao.

Đẩy mạnh điều tra địa chất, mở rộng hướng nghiên cứu

Ông Kiều Huỳnh Phương, Phó Liên đoàn trưởng Liên đoàn Vật lý Địa chất cho biết, năm 2025 Liên đoàn đã triển khai nhiều nhiệm vụ chuyên môn quan trọng trong điều tra địa chất và đánh giá khoáng sản. Trong đó có các dự án xây dựng bộ bản đồ môi trường phóng xạ tự nhiên tỷ lệ 1:250.000, tham gia điều tra môi trường khoáng sản độc hại và thực hiện đề án đánh giá tổng thể tiềm năng khoáng sản chiến lược đất hiếm.

Thông qua các nhiệm vụ này, Liên đoàn đã xử lý, phân tích khối lượng lớn tài liệu địa vật lý, khoanh định nhiều cấu trúc địa chất sâu và khu vực có triển vọng khoáng sản, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quy hoạch, thăm dò và khai thác tài nguyên. Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, hoạt động sản xuất dịch vụ địa chất cũng đạt kết quả tích cực.

Năm 2026, Liên đoàn tiếp tục được giao thực hiện 7 nhiệm vụ chuyên môn, tập trung vào các nhiệm vụ sự nghiệp kinh tế và bảo vệ môi trường. Trên cơ sở đó, đơn vị đặt mục tiêu nâng cao chất lượng điều tra địa vật lý, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, mở rộng hợp tác và phát triển dịch vụ địa chất.

Chuyển đổi số và công nghệ “nhìn sâu” vào lòng đất

Chia sẻ tại hội nghị, ông Phạm Văn Hùng, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật, Liên đoàn Vật lý Địa chất cho biết, khi nguồn khoáng sản lộ thiên và phần nông ngày càng cạn kiệt, việc ứng dụng các phương pháp địa vật lý hiện đại để phát hiện khoáng sản ẩn sâu trở thành hướng nghiên cứu quan trọng.

Theo định hướng này, Liên đoàn sẽ tập trung xử lý, luận giải và kiểm tra các dị thường địa vật lý hàng không, ưu tiên những khu vực như Tây Nghệ An, Đông Bắc và Bắc Trung Bộ, Đông Bắc Bắc Bộ để đánh giá triển vọng thiếc, vàng, sắt, nickel, đồng, platin và các thân quặng ẩn sâu. Cùng với đó là hiện đại hóa thiết bị, làm chủ công nghệ số trong lập bản đồ, xây dựng cơ sở dữ liệu địa chất và khoáng sản tích hợp và chú trọng đào tạo, thu hút nhân lực chất lượng cao.

Trong khi đó, ông Lại Ngọc Dũng, Phó Đoàn trưởng Đoàn Địa vật lý biển nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số, số hóa dữ liệu địa vật lý, tích hợp dữ liệu địa chất, khoan, viễn thám trên nền tảng phần mềm chuyên ngành, đồng thời mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dị thường, xử lý dữ liệu lớn, xây dựng mô hình địa chất 2D, 3D và dự báo triển vọng khoáng sản.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Trần Mỹ Dũng - Phó Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam ghi nhận những đóng góp bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, người lao động Liên đoàn đối với ngành địa chất.

Từ góc độ quản lý, ông yêu cầu Liên đoàn tập trung vào một số nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới gồm: nâng cao hơn nữa chất lượng công tác chuyên môn, phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, quan tâm đào tạo và bồi dưỡng cán bộ trẻ, chăm lo đời sống người lao động, nhất là lực lượng thường xuyên làm việc ngoài thực địa; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất để nâng hiệu quả nghiên cứu, điều tra.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo tại hội nghị, ông Lại Mạnh Giàu - Liên đoàn trưởng Liên đoàn Vật lý Địa chất khẳng định, Liên đoàn sẽ bổ sung, hoàn thiện các nội dung được góp ý, đồng thời tiếp tục giữ vững đoàn kết nội bộ, nâng cao trách nhiệm quản lý, đẩy mạnh đào tạo, nghiên cứu, cập nhật phương pháp hiện đại và sớm đưa nghị quyết hội nghị vào thực tiễn công tác ngay từ những tháng đầu năm. Tinh thần ấy cũng được thể hiện rõ trong nghị quyết hội nghị: phát huy nội lực, biến thách thức thành cơ hội, quyết tâm hoàn thành toàn diện nhiệm vụ năm 2026.

Trong khuôn khổ hội nghị, Liên đoàn cũng công bố và trao các hình thức khen thưởng cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, gồm Bằng khen của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Giấy khen của Cục Địa chất Việt Nam, Bằng khen của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cùng các hình thức khen thưởng của Công đoàn Bộ và Công đoàn Cục Địa chất Việt Nam. Theo lãnh đạo Liên đoàn Vật lý Địa chất, công tác thi đua, khen thưởng năm qua được triển khai đúng quy định, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong toàn đơn vị.