Giới bảo tồn thiên nhiên Campuchia vừa đón nhận tin vui: loài mèo cá, một trong những loài mèo hoang dã nhỏ hiếm gặp nhất châu Á, đã chính thức lộ diện trở lại. Cụ thể, hệ thống bẫy ảnh đặt tại các cánh rừng ngập nước vừa được phục hồi ở tỉnh Pursat (khu vực ven Biển Hồ Tonle Sap) đã thu được 46 bức ảnh của loài này vào giữa năm 2025.
Đây là một phát hiện mang tính bước ngoặt. Thông cáo chung phát đi ngày 2/2 khẳng định thành quả này đến từ hơn một thập kỷ nỗ lực không ngừng nghỉ giữa Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản, Bộ Môi trường Campuchia cùng Tổ chức Bảo tồn Quốc tế (CI).
"Báu vật" của vùng đất ngập nước
Bà Vanessa Herranz Munoz, Giám đốc Doanh nghiệp Sinh thái Mèo cá (FCEE), khẳng định những hình ảnh thu được chính xác là loài mèo cá quý hiếm. Bà nhấn mạnh: "Dữ liệu về loài mèo này tại Đông Nam Á vô cùng khan hiếm. Đây mới chỉ là lần thứ hai chúng ta ghi nhận được sự hiện diện của chúng tại toàn bộ khu vực Biển Hồ. Phát hiện này thắp lên niềm hy vọng lớn lao về sự phục hồi của loài thú quý giá này".
Mèo cá được liệt vào danh sách loài dễ bị tổn thương trong Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Ảnh: CI.
Được mệnh danh là những kẻ săn mồi điệu nghệ dưới nước, mèo cá có kích thước gấp đôi mèo nhà và sống khá đơn độc. Hiện loài này nằm trong danh sách "nguy cấp" của Sách đỏ IUCN, trong đó trên toàn cầu ước tính có chưa đến 10.000 cá thể.
Minh chứng cho nỗ lực hồi sinh Biển Hồ
Sự trở lại của mèo cá không chỉ là tin vui về đa dạng sinh học mà còn là "tấm huy chương" cho công tác phục hồi môi trường. Ông Sony Oum, Giám đốc quốc gia của CI Campuchia, cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của các dự án phục hồi đất ngập nước dựa trên cơ sở khoa học và sự đồng lòng của cộng đồng địa phương.
Từ năm 2010, Tổ chức Bảo tồn Quốc tế cùng 16 cộng đồng ngư dân và các cơ quan chính phủ đã kiên trì phục hồi khoảng 1.000 ha rừng ngập nước suy thoái quanh Biển Hồ. Các hoạt động bao gồm tái trồng cây bản địa, tuần tra bảo vệ môi trường sống, phòng chống cháy rừng và hỗ trợ sinh kế cho người dân.
Bộ trưởng Nông nghiệp Campuchia Dith Tina nhận định sự xuất hiện của mèo cá là chỉ số quan trọng cho thấy hệ sinh thái rừng ngập nước và nguồn lợi thủy sản đang phục hồi tốt. "Điều này không chỉ bảo vệ thiên nhiên mà còn đảm bảo nghề cá bền vững, củng cố sinh kế cho người dân sống dựa vào vùng đất ngập nước này", ông chia sẻ.
Đồng quan điểm, Bộ trưởng Môi trường Eang Sophalleth coi đây là bằng chứng cho sự phát triển đa dạng sinh học tại các khu bảo tồn, phản ánh cam kết mạnh mẽ của Campuchia trong chiến lược "xanh hóa" đất nước và ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.
