Luật Dầu khí (sửa đổi) tập trung vào 5 nhóm chính sách đột phá

Ngay sau phiên khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sáng 3/8, Quốc hội đã nghe các tờ trình, báo cáo về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; dự án Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang); cùng dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày tờ trình về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, sau hơn 3 năm triển khai, Luật Dầu khí năm 2022 đã từng bước phát huy hiệu quả, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động dầu khí, góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy đầu tư, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh năng lượng.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới của đất nước, những biến động của thị trường năng lượng và thực tiễn triển khai, một số quy định của luật cần tiếp tục được hoàn thiện nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển ngành dầu khí.

Bộ trưởng cho biết việc sửa đổi luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc; tăng cường phân cấp, phân quyền; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; khai thác hiệu quả tài nguyên và góp phần giữ vững an ninh năng lượng, chủ quyền quốc gia.

Theo đó, dự án luật tập trung thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về phát triển ngành công nghiệp năng lượng, trong đó có ngành dầu khí; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; kế thừa và hoàn thiện các quy định hiện hành để bảo đảm tính ổn định, phù hợp với thực tiễn; đồng thời bổ sung chính sách nhằm tăng cường tự chủ trong cung cấp các dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao.

5 nhóm chính sách lớn trong dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi)

Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định tiến bộ của Luật Dầu khí năm 2022, đồng thời cụ thể hóa 5 nhóm chính sách đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 81/NQ-CP ngày 3/4/2026.

Cụ thể, nhóm chính sách thứ nhất là đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền, giao quyền.

Nhóm thứ hai tập trung hoàn thiện quy định về hợp đồng và hoạt động dầu khí.

Nhóm thứ ba là chính sách ưu đãi đầu tư.

Nhóm thứ tư hướng đến phát triển chuỗi giá trị dầu khí, dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi.

Nhóm thứ năm quy định khung pháp lý về giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ các-bon (CCS).

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, việc sửa đổi luật cũng bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng như phù hợp với thông lệ của ngành công nghiệp dầu khí quốc tế.

Trên cơ sở đó, dự thảo luật gồm 12 chương, 62 điều, giảm so với Luật Dầu khí hiện hành gồm 11 chương, 69 điều. Dự thảo cơ bản kế thừa các quy định của luật hiện hành, đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến điều tra cơ bản về dầu khí, lựa chọn nhà thầu, hợp đồng dầu khí, hoạt động dầu khí, ưu đãi đầu tư, kế toán, kiểm toán cũng như chức năng, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan.

Đáng chú ý, dự thảo luật bổ sung các quy định về khai thác tận thu; khung pháp lý về thu giữ và lưu trữ các-bon (CCS); dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới của ngành.

"Việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí; tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn; tăng cường phân cấp, phân quyền; tạo cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút đầu tư, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên dầu khí. Đồng thời, từng bước mở rộng không gian phát triển của ngành dầu khí gắn với dịch vụ kỹ thuật cao, năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính", Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Đồng bộ với định hướng xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh

Việc sửa đổi Luật Dầu khí diễn ra trong bối cảnh Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Nghị quyết khẳng định, biển và đảo Việt Nam gắn liền với chủ quyền, không gian sinh tồn và phát triển của đất nước. Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là chiến lược phát triển lâu dài, gắn chặt với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời là nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị.

Nghị quyết đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới tư duy, nâng cao hiệu lực quản trị biển quốc gia; hoàn thiện thể chế và quy hoạch không gian biển; huy động hiệu quả các nguồn lực phát triển doanh nghiệp biển; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Cùng với đó là đột phá phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh và các lĩnh vực biển mới; phát triển đồng bộ hạ tầng biển, mở rộng không gian phát triển quốc gia; bảo vệ môi trường và hệ sinh thái biển; nâng cao đời sống cư dân vùng biển; đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn trên biển, tăng cường hội nhập và hợp tác quốc tế.

Phát triển dầu khí theo hướng hiện đại, bền vững

Trong nhóm nhiệm vụ về phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh và các ngành, lĩnh vực biển mới, Nghị quyết số 20-NQ/TW xác định phát triển ngành dầu khí và khai thác tài nguyên khoáng sản biển theo hướng hiệu quả, bền vững.

Theo đó, sẽ đẩy mạnh điều tra cơ bản, thăm dò, khai thác bằng công nghệ tiên tiến; ưu tiên khai thác các loại tài nguyên có giá trị cao; phát triển đồng bộ chuỗi từ khai thác đến chế biến sâu.

Nghị quyết cũng đặt mục tiêu phát triển công nghiệp dịch vụ kỹ thuật dầu khí và công trình biển theo hướng hiện đại; nâng cao năng lực thiết kế, chế tạo, thi công các công trình ngoài khơi; làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh đó là hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù đối với các dự án vùng nước sâu, xa bờ, điều kiện phức tạp và các mỏ cận biên; nâng cao hệ số thu hồi, khai thác tận thu; đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường dự trữ chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và nâng cao năng lực quản trị rủi ro.