Lời cảnh báo về kỹ năng ứng cứu tai nạn giao thông chưa bao giờ thừa. Bởi lẽ, nếu đánh giá đúng tình hình và nạn nhân được đưa đến cơ sở y tế đủ năng lực sớm hơn trong "giờ vàng", mọi hậu quả sẽ được hạn chế tối đa.
Bác sĩ chuyên khoa kiểm tra cho bệnh nhân M.Y sau ca phẫu thuật. Ảnh: A.M.
Ngày 24/8 vừa qua, chị M.Y (45 tuổi) không may gặp phải một tai nạn giao thông nghiêm trọng. Cú va chạm mạnh đã khiến chân của chị bị đứt ngang phần đùi. Chi dưới tổn thương nặng nề đến mức gần như rời hẳn ra, chỉ còn dính lại một vạt da mỏng. Ngay sau khi tai nạn xảy ra, nạn nhân được đưa vào bệnh viện địa phương để thực hiện cấp cứu ban đầu nhằm cầm máu giữ tính mạng, sau đó khẩn trương chuyển tuyến đến TP.HCM.
Tuy nhiên, hành trình di chuyển và xử lý ban đầu kéo dài khiến thời gian từ khi gặp tai nạn đến khi chị M.Y tới Bệnh viện Minh Anh đã chạm mốc 9 tiếng đồng hồ, một khoảng thời gian vượt quá xa hạn mức an toàn của y khoa đối với các trường hợp chi bị đứt lìa.
Tiếp nhận bệnh nhân trong tình trạng nguy cấp, các bác sĩ nhận định tình hình vô cùng phức tạp: toàn bộ hệ thống mạch máu, thần kinh đã bị đứt lìa hoàn toàn, các mô cơ xung quanh dập nát nghiêm trọng. Đáng ngại hơn, tình trạng hoại tử cơ đã bắt đầu đe dọa trực tiếp đến tính mạng bệnh nhân.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Trương Văn Tài, người trực tiếp phẫu thuật ca bệnh này, cho biết: “Nếu không xử lý kịp thời, nguy cơ bệnh nhân tử vong là rất cao. Những mô độc từ các phần cơ đã chết giải phóng vào máu có khả năng làm nhiễm độc thận và gây suy thận cấp tính".
Trước ranh giới mong mong giữa sống và chết, các bác sĩ đành phải đưa ra chỉ định phẫu thuật cấp cứu đoạn chi - cắt cụt phần chân bị dập nát để giữ lại tính mạng cho chị M.Y. Ê-kip phẫu thuật đã phải khẩn trương truyền 2 túi máu liên tục để duy trì chỉ số sinh tồn. Bên cạnh đó, tình trạng tuột da diện rộng khiến phần xương trơ ra, buộc các bác sĩ phải tỉ mỉ phẫu thuật tái tạo mỏm cụt thật chuẩn xác.
Hiện tại, sức khỏe của chị M.Y đã hồi phục ổn định. Dự kiến sau khoảng 1 tuần nữa chị sẽ được xuất viện. Khoảng 1 tháng sau, khi vết thương mỏm cục lành hoàn toàn, bệnh nhân sẽ được hỗ trợ lắp chân giả để có thể tự di chuyển, từng bước hòa nhập lại với cuộc sống thường nhật.
Nhìn lại ca phẫu thuật, các chuyên gia y tế không giấu nổi sự tiếc nuối. Đây là một trường hợp vô cùng đáng tiếc khi bệnh nhân đến bệnh viện có chuyên môn quá trễ, dẫn đến việc không thể giữ lại phần chân đã đứt.
Lời cảnh báo mà bác sĩ chuyên khoa 1 Trương Văn Tài đưa ra: "Thời gian vàng để cứu sống bộ phận chi bị đứt rời thường là trong vòng 3 tiếng đầu sau tai nạn giao thông. Khoảng thời gian này có thể kéo dài tối đa đến 6 tiếng nếu phần chi đứt rời được bảo quản đông lạnh đúng cách. Đến sớm trong khung giờ này, khả năng phục hồi chức năng của nạn nhân là rất cao"
Đối với tai nạn giao thông, ngoài lời cảnh báo “thời gian vàng”, thì việc nắm rõ kiến thức sơ cứu và bảo quản phần cơ thể bị đứt lìa sẽ quyết định khả năng lành lặn của nạn nhân.
Thứ nhất, không rửa trực tiếp chi đứt lìa bằng nước cất hay xà phòng: Điều này dễ làm tổn thương các tế bào mạch máu delicate.
Thứ hai, cho phần tay/chân đứt lìa vào túi nilon sạch, cột kín: Tuyệt đối tránh để phần chi tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh vì sẽ gây bỏng lạnh mô và làm chết tế bào.
Thứ ba, đặt túi nilon chứa chi vào thùng/túi đá lạnh: Giữ nhiệt độ mát (khoảng 4-8°C) để bảo quản mô tốt nhất.
Thứ tư, khẩn trương chuyển nạn nhân và phần chi đứt đến Bệnh viện chuyên khoa: Cần di chuyển nhanh nhất có thể đến các bệnh viện có khả năng vi phẫu/nối chi trong vòng 3-6 tiếng đầu tiên.
