Chính quyền cơ sở trở thành “mắt xích” của chuỗi liên kết
Không chỉ đồng hành với nông dân bằng giống, vật tư nông nghiệp và bao tiêu đầu ra, Tập đoàn Lộc Trời đang tiên phong xây dựng mô hình liên kết sản xuất gắn với chính quyền địa phương 2 cấp trong triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Mô hình này tạo nên chuỗi liên kết chặt chẽ giữa chính quyền, HTX, doanh nghiệp, tổ khuyến nông cộng đồng và nông dân, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế nông thôn.
Đội ngũ kỹ sư "3 Cùng" của Tập đoàn Lộc Trời đồng hành cùng nông dân trên cánh đồng thuộc vùng nguyên liệu Đề án 1 triệu hecta, góp phần chuyển giao kỹ thuật, tổ chức sản xuất và xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp, HTX và chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Tại xã Khánh Bình (tỉnh Cà Mau), Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp được thành lập với sự tham gia của chính quyền, ngành chuyên môn, Tổ khuyến nông cộng đồng, HTX, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan. Mỗi thành viên được phân công nhiệm vụ rõ ràng từ tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất đến giám sát thực hiện và giải quyết các phát sinh trong chuỗi liên kết.
Theo bà Nguyễn Thị Kim Dung, Giám đốc Trung tâm Công ích xã Khánh Bình kiêm Tổ trưởng Tổ khuyến nông cộng đồng, chính quyền địa phương không chỉ làm tốt vai trò điều phối mà còn chủ động tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng kế hoạch, tổ chức tập huấn và phối hợp cùng đội ngũ kỹ sư của Lộc Trời chuyển giao quy trình canh tác lúa chất lượng cao theo hướng xanh, an toàn.
Nhờ vậy, nhận thức của nông dân từng bước thay đổi, nhiều hộ mạnh dạn áp dụng quy trình mới vì thấy rõ hiệu quả về năng suất, chất lượng và đầu ra sản phẩm.
Không dừng lại ở công tác chỉ đạo, Ban Chỉ đạo cấp xã còn đóng vai trò là cầu nối, trọng tài giữa doanh nghiệp, HTX và người dân. Khi phát sinh khó khăn trong quá trình liên kết, chính quyền kịp thời hỗ trợ tháo gỡ, bảo vệ quyền lợi các bên, góp phần giữ vững niềm tin của nông dân và hạn chế tình trạng đứt gãy chuỗi liên kết.
Đặc biệt, việc doanh nghiệp cung ứng trực tiếp giống, phân bón, thuốc BVTV đạt chuẩn cũng giúp nông dân tránh được nguy cơ sử dụng vật tư kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái.
Máy bay không người lái được ứng dụng trong vùng nguyên liệu của Tập đoàn Lộc Trời, góp phần giảm chi phí sản xuất, sử dụng vật tư nông nghiệp hiệu quả, giảm phát thải và nâng cao chất lượng lúa theo mục tiêu Đề án 1 triệu hecta. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Tiên phong kiến tạo mô hình liên kết bền vững
Là doanh nghiệp tiên phong tham gia Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp, Tập đoàn Lộc Trời không chỉ thực hiện vai trò bao tiêu sản phẩm mà còn cùng địa phương tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị. Từ vùng nguyên liệu, vật tư đầu vào, chuyển giao kỹ thuật đến thu mua, chế biến và xuất khẩu đều được vận hành đồng bộ, giúp nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tư duy kinh tế nông nghiệp hiện đại.
Ông Lư Minh Tiến, 70 tuổi, xã Khánh Bình, có ba thế hệ gắn bó với nghề trồng lúa, cho biết gia đình ông từng sản xuất theo kinh nghiệm, phụ thuộc nhiều vào vật tư mua ngoài thị trường nên không ít lần gặp phải hàng kém chất lượng. Bước ngoặt đến khi chính quyền địa phương phối hợp với HTX và Lộc Trời vận động tham gia mô hình liên kết. Ban đầu còn nhiều băn khoăn, nhưng sự đồng hành của chính quyền và đội ngũ kỹ sư “3 Cùng” đã giúp ông yên tâm thay đổi phương thức canh tác.
Theo ông Huỳnh Văn Thòn, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Lộc Trời, quyết định tiên phong triển khai vùng nguyên liệu quy mô lớn không chỉ nhằm xây dựng 100.000ha liên kết mà còn để chứng minh một mô hình sản xuất mới có thể vận hành hiệu quả. Khi doanh nghiệp cùng chính quyền, HTX và nông dân tổ chức sản xuất theo cùng một quy trình, chi phí được giảm, lợi nhuận của người trồng lúa tăng khoảng 10%, đồng thời phát thải khí nhà kính cũng giảm đáng kể. Thành công lớn nhất không nằm ở diện tích triển khai mà là niềm tin của nông dân khi tự nguyện tiếp tục gắn bó với mô hình.
Vùng lúa liên kết của Tập đoàn Lộc Trời bước vào thu hoạch, minh chứng hiệu quả của mô hình sản xuất gắn với Đề án 1 triệu hecta, giúp nâng cao thu nhập cho nông dân, ổn định đầu ra và hướng đến phát triển nông nghiệp xanh, bền vững. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Ông Nguyễn Trần Thức, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau, cho rằng bài học quan trọng nhất của Đề án không chỉ nằm ở tiến bộ kỹ thuật mà ở cách tổ chức sản xuất. Khi chính quyền địa phương 2 cấp trực tiếp vào cuộc, phân công trách nhiệm rõ ràng, kết nối doanh nghiệp, HTX và người dân, chuỗi liên kết sẽ được vận hành minh bạch, hạn chế rủi ro và tạo động lực để nông dân thay đổi tư duy sản xuất. Chính quyền xã giữ vai trò điều phối, giám sát, bảo vệ quyền lợi các bên, góp phần ngăn chặn tình trạng vật tư nông nghiệp kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái xâm nhập vùng sản xuất. Đây là nền tảng quan trọng để Đề án 1 triệu hecta được triển khai hiệu quả, hướng đến nền sản xuất lúa xanh, phát thải thấp, nâng cao thu nhập cho nông dân.
