Hành trình làm chủ
Ông Kiên từng sống bằng nghề “lái trâu”, rong ruổi khắp bản làng, chợ phiên từ Tân Uyên đến thành phố Lai Châu (cũ), mua trâu rồi bán lại kiếm lời. “Cái nghề lái trâu khổ lắm, dãi nắng dầm mưa, thức trắng đêm ngoài bãi. Làm mãi cũng chỉ đủ ăn, chẳng dư dả gì”, ông nhớ lại.
Ông Kiên rất chú ý đến việc tiêm vaccine Tụ huyết trùng, lở mồm long móng... cho bò. Ảnh: Đức Bình.
Năm 2019, sau nhiều năm tích góp, ông quyết định “giải nghệ”, dùng mảnh đất phía sau nhà xây chuồng trại nuôi bò sinh sản.
Trên diện tích khoảng 500 m², ông dựng chuồng kiên cố, thoáng mát, kèm kho dự trữ thức ăn. Dựa vào kinh nghiệm, ông chọn mua những con khỏe mạnh, giống tốt để nuôi sinh sản. Bò được ông chọn kỹ, chủ yếu là giống 3B, Lai Sind và Brahman nhờ trọng lượng lớn, tăng trưởng nhanh, thịt ngon.
“So với bò địa phương, bò 3B có tỷ lệ thịt cao gấp đôi, bán theo cân nên giá trị ổn định hơn”, ông nói. Nhờ hiệu quả rõ rệt, chỉ sau vài năm, ông mở rộng chuồng lên hơn 800 m², nuôi hơn 100 con bò.
Để chủ động nguồn thức ăn, ông trồng 2 ha cỏ voi, bổ sung thêm cám ngô khi cần thiết. Đàn bò được tiêm phòng định kỳ 6 tháng/lần, phòng các bệnh lở mồm long móng, tụ huyết trùng.
Dù chăn nuôi quy mô lớn, khu trại của ông không hề có mùi hôi. Bí quyết là đệm lót sinh học làm từ mùn cưa, trấu và men vi sinh. “Tôi rải lớp trấu dày 20 - 30 cm dưới nền chuồng, cứ 15 - 20 ngày lại rắc thêm lớp mới và men vi sinh. Cách này khử mùi tốt, giảm bệnh tật, lại không mất công dọn dẹp”, ông giải thích.
Đàn bò của ông phát triển tốt, mỗi năm bán bình quân giá từ 80.000 - 100.000 đồng/kg, các thương lái đến trực tiếp chuồng để mua, xuất chuồng đều hơn 50 - 80 con/năm.
Tập trung chế biến sâu
Bên cạnh chăn nuôi, vợ chồng ông Kiên còn phát triển thêm sản phẩm đồ khô từ trâu, bò, lợn. Tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, họ học kỹ thuật từ các cơ sở trong tỉnh, rồi tự mày mò hoàn thiện công thức.
Đây cũng là những món ăn đặc sản của tỉnh Lai Châu nói riêng, vùng Tây Bắc nói chung. Các sản phẩm trâu sấy, bò sấy, lợn sấy, xúc xích, lạp sườn, giò chả, gà ủ thảo mộc… của gia đình ông Kiên được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh đánh giá cao. Nhiều sản phẩm được chế biến từ trâu, bò, lợn của gia đình ông Kiên đã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao.
Các sản phẩm đồ khô như trâu gác bếp rất được khách hàng ưa chuộng. Ảnh: Đức Bình.
Vừa làm vừa đúc kết kinh nghiệm, các sản phẩm chế biến từ trâu, bò, lợn của gia đình ông dần khẳng định được thương hiệu và được nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh đặt mua, nhất là vào dịp Tết, giá bình quân mỗi sản phẩm trâu gác bếp khoảng 600.000 đồng/kg, lợn gác bếp khoảng 400.000 đồng/kg,..
Để làm ra những sản phẩm trâu sấy, lợn sấy có chất lượng, ông Kiên đặc biệt quan tâm tới các công đoạn, từ chọn thịt, thái thịt đến gia vị tẩm ướp, sấy.
Ông Kiên lấy ví dụ các bước làm thịt trâu gác bếp, thường sẽ có 3 công đoạn chính, chọn thịt, ướp thị và sấy. “Thịt phải chọn phần bắp ngon, thớ dài, thái đúng thớ để giữ độ dai. Sau khi ướp với mắc khén, tỏi, ớt, hạt dổi, sả... chừng 4 tiếng mới đem sấy. Nhờ thế, thịt có hương vị riêng, không bị ám khói”, ông nói thêm.
Nhờ làm chủ quy trình chế biến, sản phẩm của gia đình ông vừa đảm bảo an toàn thực phẩm, vừa mang đậm hương vị Tây Bắc. Hiện mỗi năm, cơ sở chế biến mang về doanh thu hơn 1 tỷ đồng, lãi trên 500 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.
Chủ tịch UBND xã Tân Uyên, ông Chu Văn Thanh, đánh giá cao những mô hình phát triển kinh tế như hộ gia đình ông Kiên. Theo ông Thanh, việc đẩy mạnh chăn nuôi gắn với chế biến sâu không chỉ giúp gia tăng giá trị sản phẩm, mà còn hình thành bản sắc riêng cho sản phẩm địa phương, tạo dấu ấn với du khách và người tiêu dùng khi nhắc đến xã Tân Uyên.
Thời gian tới, chính quyền xã định hướng nhân rộng mô hình nuôi bò thương phẩm 3B, khuyến khích người dân liên kết phát triển các cơ sở chế biến tập trung, qua đó tiêu thụ hiệu quả nguồn trâu, bò, lợn trên địa bàn, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế tập thể bền vững.
