Lào Cai siết chặt quản lí nuôi trồng thủy sản trên sông, hồ

Với diện tích mặt nước rộng lớn trên 23.000 ha, tỉnh Lào Cai có nhiều tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản (NTTS). Tuy nhiên, khi ngành thủy sản bước vào giai đoạn phát triển "nóng", những hệ lụy về ô nhiễm môi trường và sự cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên đã xảy ra như một bài toán nan giải.

Nuôi thủy sản thiếu kiểm soát làm ô nhiễm môi trường

Trong thời gian qua, tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên vùng hồ Séo Mý Tỷ, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai do việc nuôi cá lồng ồ ạt, thiếu kiểm soát đã gây ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng trăm hộ dân.

Hồ Séo Mý Tỷ vốn là nguồn nước của Thủy điện Séo Chong Hô từng là điểm đến thu hút khách du lịch nhờ cảnh quan nguyên sơ, trữ tình. Sự xuất hiện dày đặc của các lồng bè nuôi cá trái phép của Công ty cổ phần Cá tầm - Cá hồi Sa Pa và một số cá nhân đã khiến hệ sinh thái bị phá vỡ. Hàng trăm lồng bè chen kín mặt hồ, xả thải trực tiếp xuống nước gây ra tình trạng ô nhiễm.

Theo người dân trong khu vực thông tin, không khí quanh hồ nhiều thời điểm trở nên ngột ngạt. Mùi tanh, hôi, nồng bốc lên khiến người dân không thể sinh hoạt bình thường. Có những ngày nắng nóng, gió lớn, mùi hôi lan khắp bản làng, buộc các hộ phải đóng kín cửa, thậm chí rời đi để tránh mùi hôi thối.

Không chỉ môi trường bị tàn phá, các khu homestay ven hồ của người dân gần như đóng cửa suốt một năm qua. Khách du lịch không còn lui tới, không gian từng nhộn nhịp giờ trở nên ảm đạm.

Trước thức trạng này, ngày 16/3/2026, UBND tỉnh Lào Cai ban hành văn bản số 1882 gửi các đơn vị liên quan đề nghị xử lý dứt điểm tình trạng vi phạm, ô nhiễm môi trường tại hồ Séo Mý Tỷ.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai giao UBND xã Tả Van thực hiện quyết liệt trong tổ chức ứng phó, khắc phục đối với sự cố ô nhiễm nguồn nước tại hồ Séo Mý Tỷ. Tổ chức rà soát, thống kê và xử lý những vấn đề có liên quan đến hành lang bảo vệ nguồn nước hồ thủy điện Séo Chong Hô theo quy định.

Đồng thời, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu Công ty TNHH Đầu tư điện lực Việt Trung thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc quản lý đất đai đã được UBND tỉnh cho thuê (nhất là đối với diện tích lòng hồ). Thực hiện việc xử lý giảm thiểu ô nhiễm môi trường trước mắt và có phương án xử lý triệt để ô nhiễm nguồn nước mặt hồ chứa thủy điện Séo Chong Hô, không để mùi hôi tanh ảnh hưởng đến các hộ dân và môi trường xung quanh.

Yêu cầu Công ty cổ phần Cá tầm - Cá hồi Sa Pa và các hộ dân nuôi cá trái phép trong khu vực lòng hồ Séo Mý Tỷ nghiêm túc thực hiện việc tháo dỡ, di chuyển toàn bộ lồng bè đang nuôi cá ra khỏi khu vực. Chỉ được phép nuôi cá trong lòng hồ khi được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo đúng quy định pháp luật.

Ông Cao Bá Quý, Chủ tịch UBND xã Tả Van cho biết, từ ngày 23/3, Công ty cổ phần Cá tầm - Cá hồi Sa Pa đã bắt đầu tiến hành tháo dỡ những lồng bè nuôi cá không phép trên hồ Séo Mý Tỷ. Đến nay, việc tháo dỡ vẫn chưa hoàn thành. Hiện các đơn vị liên quan đã và đang thực hiện hút váng, rải vi sinh, rắc vôi bột. Tình trạng mùi hôi thối đã giảm.

Siết chặt công tác quản lý, hướng tới nuôi trồng xanh

Câu chuyện tại hồ Séo Mý Tỷ là điểm tối trong công tác quản lý nguồn nước và NTTS trên địa bản tỉnh. Đứng trước lằn ranh giữa khai thác và bảo tồn, tỉnh Lào Cai đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm siết chặt quản lý hệ sinh thái thủy sinh. Đây không chỉ là nỗ lực bảo vệ đa dạng sinh học, mà còn là chiến lược then chốt để đảm bảo sinh kế bền vững cho hàng nghìn hộ dân vùng cao.

Để siết chặt công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực nuôi trồng, đánh  bắt thủy sản, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Công văn số 1234 ngày 13/2/2026, yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải ngăn chặn triệt để những hành vi gây suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi tự nhiên như: sử dụng xung điện, chất độc, ngư cụ cấm để khai thác, đánh bắt thủy sản. Qua đó, các lực lượng chức năng của tỉnh đã tổ chức gần đợt tuần tra, xử lý 25 vụ vi phạm, thu giữ và tiêu hủy hơn 20.000 mét lưới và nhiều dụng cụ đánh bắt, khai thác trái phép.

Bên cạnh tăng cường quản lý, việc tái tạo nguồn lợi thủy sản cũng được tỉnh đặc biệt quan tâm thông qua các hoạt động xã hội hóa. Năm 2025, từ nguồn ngân sách tỉnh, Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản đã thả hơn 133.000 con cá giống (cá chày, cá trắm đen...) xuống hồ Thác Bà và sông Hồng.

Đáng chú ý, sự tham gia của các doanh nghiệp đã mang lại kết quả tích cực, điển hình như Công ty Cổ phần Nuôi trồng và Chế biến thủy sản Việt Nam đã thả hơn 8 triệu con cá giống xuống hồ Thác Bà. Những nỗ lực này không chỉ giúp phục hồi nguồn lợi thủy sản mà còn cải thiện hệ sinh thái vùng nước tự nhiên.

Ông Đỗ Thành Giang - Chi cục phó Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh Lào Cai cho biết thêm, hiện nay, toàn tỉnh có gần 5.000 ha ao, hồ nuôi thủy sản và trên 2.800 lồng cá. Thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục hướng dẫn kỹ thuật, phòng, chống dịch bệnh và khuyến khích các mô hình nuôi thủy sản hiệu quả. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành sản lượng khai thác 29.000 tấn thủy sản trong năm 2026. Nhìn xa hơn đến năm 2030, giá trị sản xuất thủy sản toàn tỉnh phấn đấu đạt 1.186 tỷ đồng với sản lượng 33.000 tấn, tập trung vào các sản phẩm chủ lực như cá nước lạnh và thủy sản đặc sản.

Tỉnh xác định việc phát triển nuôi trồng thủy sản trên các hồ chứa không chỉ là giải pháp phát huy lợi thế mặt nước, mà còn là đòn bẩy chiến lược để tạo sinh kế bền vững, trực tiếp nâng cao đời sống cho đồng bào vùng cao. Điểm then chốt trong lộ trình này chính là việc ưu tiên đầu tư, ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại vào sản xuất. Bằng cách chuyển đổi sang mô hình nuôi trồng "xanh", giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, Lào Cai đang hướng tới một nền kinh tế thủy sản vừa hiện đại, vừa thân thiện với môi trường.