Phê duyệt kết quả trúng thầu một đằng, ký hợp đồng một nẻo
Để phục vụ bữa ăn và dịch vụ bán trú cho hơn 1.000 học sinh trong năm học mới, ông Đỗ Văn Tự - Hiệu trưởng trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng (phường Hoa Lư) đã ký Quyết định số 522/QĐ-THDTH ngày 28/8/2025 về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu: Cung cấp suất ăn cho trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng năm học 2025-2026. Đơn vị trúng thầu là Công ty Cổ phần Vina Story (số 20, ngõ 42 đường Thanh Bình, phường Hà Đông, TP Hà Nội). Thời gian thực hiện là 9 tháng kể từ thời điểm ký hợp đồng.
Quyết định về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cung cấp suất ăn cho trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng năm học 2025-2026. Ảnh: Đ.T.
Phụ lục kèm theo Quyết định số 522 nêu rõ nội dung công việc là: cung cấp 154.000 suất ăn với đơn giá 21.000 đồng/suất, tổng giá trị trúng thầu là 3.234.000.000 đồng.
Trong hồ sơ gói thầu được chúng tôi sao chụp tại phòng làm việc của ông Đỗ Văn Tự, có một bản báo giá chi tiết suất ăn của Công ty Vina Story được đóng dấu treo gửi đến nhà trường. Trong đó, cơ cấu giá suất ăn bán trú 19.445 đồng chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) gồm: Chi phí thức ăn (đã bao gồm gia vị như dầu ăn, đường, muối, mắm, hành tỏi khô, mỳ chính, hạt nêm,…): 15.745 đồng; Chi phí gas, chất đốt: 1.200 đồng; Chi phí quản lý, chi phí nhân công (tiền lương, bảo hiểm, đồng phục, bảo hộ lao động…), khấu hao và lợi nhuận là 2.500 đồng. Nếu tính cả VAT thì tổng giá trị mỗi suất ăn là 21.000 đồng.
Bảng phân tích báo giá suất ăn đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng và năng lượng của Công ty Cổ phần Vina Story trong hồ sơ năng lực liên quan gói thầu cung cấp suất ăn cho học sinh trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng. Ảnh: H.K.
Bên cạnh đó, danh sách 7 nhân viên đã được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm trong hồ sơ năng lực nhà thầu cung cấp suất ăn cho học sinh trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng được ông Nguyễn Bá Lương - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Vina Story ký và đóng dấu xác nhận ngày 1/8/2025.
Hợp đồng cung cấp suất ăn giữa nhà trường và công ty Vina Story nêu rõ, nhà trường có trách nhiệm thanh toán chi phí lương của nhân viên phụ phục vụ tại bếp và cung cấp điện, nước phục vụ chế biến suất ăn. Ảnh: H.K.
Nhìn vào bảng phân tích chi phí cho suất ăn mà Công ty Vina Story cung cấp, ai cũng hiểu đó là suất ăn trọn gói đã bao gồm cả tiền lương nhân công và các chi phí khác. Thế nhưng, trong Hợp đồng dịch vụ cung cấp suất ăn giữa nhà trường và công ty, Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng phải chi trả tiền lương 5 nhân viên phụ bếp.
Cả 5 nhân viên nhà bếp được trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng chi trả lương hàng tháng đều có tên trong danh sách hồ sơ năng lực của Công ty Cổ phần Vina Story. Ảnh: H.K.
Khi chúng tôi tiếp cận khu bếp ăn tại trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng vào sáng ngày 9/4/2026 thì cả 6 nhân viên của công ty Vina Story (kê khai trong hồ sơ năng lực nhà thầu) gồm: bếp trưởng Quách Văn Chính và 5 nhân viên phụ phục vụ chế biến thức ăn: bà Đỗ Thị Minh Thêu (SN 1981), bà Trần Thị Hải Oanh (SN 1987), ông Đỗ Văn Bộ (SN 1981), bà Trịnh Thị Thúy (SN 1978), bà Nguyễn Thị Quế (SN 1969) đều đang làm việc tại bếp và mặc đồng phục của công ty.
Vậy tại sao trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng lại chi trả tiền công cho 5 nhân viên phụ bếp của Công ty Cổ phần Vina Story, đã được thể hiện rất rõ trong hồ sơ năng lực nhà thầu. Đồng thời giá suất ăn 19.445 đồng cũng đã bao gồm chi phí công ty trả tiền nhân công? Khi chúng tôi hỏi nhân viên bếp ở đây, thì họ cho biết được nhà trường tuyển dụng và trả lương.
Vậy, có sự thỏa thuận nào giữa Công ty Vina Story và nhà trường trong quá trình nộp hồ sơ và phê duyệt kết quả gói thầu hay không?
Nhân viên bếp ăn đều mặc đồng phục của Công ty Vina Story, nhưng lại được nhà trường trả tiền lương hàng tháng. Ảnh: H.K.
Hiệu trưởng trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng xác nhận: Công ty Vina Story là đơn vị tổ chức, điều hành việc chế biến bữa ăn cho các cháu tại trường. Tuy nhiên, vị lãnh đạo nhà trường thừa nhận: “Trong hợp đồng ghi rất rõ là “hai bên cùng hỗ trợ nhau”.
Theo Luật sư Dương Lê Ước An - Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội, đã gọi là “gói thầu cung cấp suất ăn” thì đơn vị trúng thầu phải chi trả toàn bộ chi phí để tạo nên suất ăn hoàn chỉnh. Đặc biệt, Văn bản số 37/SGDĐT-TC ngày 8/1/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình về việc hướng dẫn thực hiện các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục theo Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND ngày 2/12/2025 của HĐND tỉnh Ninh Bình cũng đã thể hiện rõ: Cơ sở giáo dục thu dịch vụ ăn bán trú (bao gồm tiền ăn, chất đốt) mua lương thực, thực phẩm, chất đốt và các chi phí khác có liên quan đến việc tổ chức ăn tại trường hoặc mua suất ăn đối với trường không tổ chức nấu ăn. Việc thu tiền dịch vụ nấu ăn để chi trả tiền công và các khoản đóng góp (nếu có) cho nhân viên nấu ăn tại các cơ sở giáo dục chỉ được thực hiện tại các cơ sở giáo dục tổ chức nuôi ăn bán trú.
“Như vậy, có thể khẳng định, khi trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng vừa ký hợp đồng mua suất ăn với công ty Vina Story, vừa thu thêm tiền từ phụ huynh học sinh để trả lương cho nhân công phụ bếp (khoảng 30 triệu đồng/tháng) và chi phí điện, nước nhà bếp là không đúng quy định của Nghị quyết số 30 năm 2025 của HĐND tỉnh Ninh Bình”.
Theo tìm hiểu của nhóm phóng viên, trước đây trên địa bàn phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình có nhiều trường cũng vừa thu tiền mua suất ăn, vừa thu tiền để chi trả cho nhân viên phục vụ tại bếp. Tuy nhiên, thực hiện theo Nghị quyết 30 năm 2025 của tỉnh Ninh Bình, các trường này đã xóa bỏ khoản thu dịch vụ nấu ăn khi đã ký hợp đồng cung cấp suất ăn trọn gói đối với nhà cung cấp.
Chia chác từ khoản tiền thu chênh dịch vụ bán trú?
Ngoài khoản tiền cho suất ăn trưa, phụ huynh học sinh còn phải đóng phí dịch vụ quản lý học sinh bán trú. Nghị quyết số 30 năm 2025 của HĐND tỉnh Ninh Bình đã quy định rõ, mức thu phí dịch vụ quản lý học sinh bán trú tối đa là 6.000 đồng/ngày/học sinh. Văn bản hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình nêu rõ: cơ sở giáo dục thu tiền dịch vụ quản lý học sinh bán trú để “chi trả tiền công trực trưa cho giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên được phân công”.
Giáo viên trực ăn - ngủ buổi trưa của trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng đang chia suất ăn cho học sinh. Ảnh: H.K.
Đặc biệt, nguyên tắc chung là “các khoản thu tính theo thời gian học thực tế của trẻ em, học sinh, học viên tại cơ sở giáo dục”, tức là học sinh ăn - ngủ bán trú tại trường ngày thì thu tiền ngày đó.
Thế nhưng, tại trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, ngoài thu tiền suất ăn của học sinh 21.000 đồng/bữa ăn thực tế, nhà trường ấn định khoản thu tiền phục vụ học sinh bán trú là 170.000 đồng/tháng (tương đương với mức khoảng 9.500 đồng/học sinh/ngày thực tế bán trú. Mức thu này vượt 3.500 đồng/người/ngày so với mức thu tối đa theo Nghị quyết số 30 của HĐND tỉnh Ninh Bình. Đặc biệt, nếu nhân với số lượng khoảng 1.050 học sinh bán trú mỗi ngày, thì khoản tiền chênh lệch trên là rất lớn (hơn 35 triệu đồng/tháng). Nếu nhà trường áp dụng mức thu này cho cả năm học 2025-2026 (9 tháng) thì số tiền thu chênh có thể lên tới hơn 300 triệu đồng?
Việc trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng thu tiền phục vụ bán trú cố định 170.000 đồng/tháng/học sinh là không đúng với hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo. Ảnh: H.K.
Câu hỏi trên cần được các cơ quan chức năng xác minh, làm rõ. Tuy nhiên, có một thực tế là, thu nhập từ khoản thu dịch vụ quản lý bán trú hàng tháng của lãnh đạo, cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Đinh Tiên Hoàng cao ngất ngưởng. Ví dụ, số tiền ông Đỗ Văn Tự - Hiệu trưởng nhà trường nhận được từ nhiệm vụ quản lý bán trú khoảng 11,3 triệu đồng/tháng; 02 Phó hiệu trưởng là ông Nguyễn Thành Nam và bà Lương Thị Châm mỗi người nhận gần 8,7 triệu đồng/tháng; kế toán Vũ Thị Thu Hường nhận được tổng tiền khoảng 11,5 triệu đồng/tháng…
Công thức chia tiền công phục vụ học sinh bán trú của trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng với mức chi cố định 170.000 đồng/tháng/học sinh. Ảnh: H.K.
Theo phương án thu tiền phục vụ bán trú cố định 170.000 đồng/học sinh/tháng của trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, dù số ngày học sinh có ăn - ngủ tại trường nhiều hay ít thì vẫn phải đóng tiền công cho bộ phận trực ăn - ngủ, bộ phận nhà bếp, bộ phận quản lý, giáo viên chủ nhiệm lớp, nhân viên phục vụ bán trú và hỗ trợ tiền ăn cho người trực trưa.
Tất cả nhân viên trong trường từ người trực tiếp quản lý học sinh trong giờ bán trú đến những nhân viên không hề liên quan như kế toán, thủ quỹ, tin học đều được chia phần từ khoản thu này.
Điều khó hiểu là tên của các nhân viên bếp của công ty Vina stoty cũng được đưa vào danh sách hưởng chế độ "trực ăn ngủ trưa", trong khi đây là thời gian họ phải thực hiện nhiệm vụ và đã được trả lương cho phần việc này?
Phải chăng trường Đinh Tiên Hoàng đang nại đủ lý do để thu tiền của phụ huynh học sinh và chi tiêu tùy ý, bất nguyên tắc.
Theo Luật sư Dương Lê Ước An, cơ quan chức năng cần làm rõ có hay không dấu hiệu sai phạm từ hoạt động thu - chi dịch vụ bán trú tại trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng. Văn bản hướng dẫn số 37/SGDĐT-TC ngày 8/1/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình đã nêu rõ: Trách nhiệm của Sở Giáo dục và Đào tạo là phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan hướng dẫn trình tự, thủ tục, hạch toán kế toán và kiểm tra, giám sát việc thực hiện các khoản thu dịch vụ phục vụ và hỗ trợ hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Trách nhiệm của UBND xã, phường là hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các khoản thu, chi tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn theo phân cấp quản lý, kịp thời chấn chỉnh tình trạng lạm thu, xử lý nghiêm theo quy định đối với đơn vị, cá nhân, người đứng đầu cơ sở giáo dục có sai phạm.
