'Lá chắn xanh' bảo vệ rừng Điện Biên

Những cánh rừng trải dài trên các sườn núi Điện Biên không chỉ là “lá phổi xanh” điều hòa môi trường sinh thái mà còn trở thành nguồn sinh kế, gắn bó mật thiết với cuộc sống của người dân vùng cao. Từ khi chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) được triển khai, ý thức bảo vệ rừng trong cộng đồng ngày càng được nâng lên, tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn.

Theo Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên, số hộ dân trực tiếp tham gia bảo vệ rừng tăng liên tục qua các năm. Nếu năm 2022 toàn tỉnh có gần 96.000 hộ tham gia thì đến năm 2025 con số này đã tăng lên 122.441 hộ. Sự chuyển biến về số lượng người dân tham gia cho thấy chính sách DVMTR không chỉ tạo nguồn lực tài chính cho công tác bảo vệ rừng mà còn khơi dậy tinh thần trách nhiệm của người dân đối với tài nguyên rừng.

Ông Vàng A Sinh, người dân xã Sín Thầu, chia sẻ: “Nhờ chính sách chi trả DVMTR, người dân hiểu rằng giữ rừng không chỉ là trách nhiệm mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Bà con thường xuyên tổ chức kiểm tra rừng, nhắc nhở nhau không xâm lấn đất rừng, không khai thác lâm sản trái phép. Rừng được bảo vệ tốt thì cuộc sống của người dân cũng ổn định hơn”.

Hiệu quả của chính sách DVMTR còn được thể hiện qua những chuyển biến trong công tác bảo vệ rừng. Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên, số vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp giảm 41 vụ so với cùng kỳ; trong đó, số vụ phá rừng trái pháp luật còn 213 vụ, giảm 62 vụ so với cùng kỳ năm 2025.

Những con số trên cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của cộng đồng trong quản lý, bảo vệ rừng. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà đã trở thành lực lượng trực tiếp tham gia giữ rừng tại cơ sở. Từ các tổ, nhóm tuần tra cộng đồng đến những hộ gia đình nhận khoán bảo vệ rừng, nhiều người dân đã chủ động phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng ngay từ sớm.

Theo ông Trần Xuân Tâm, Phó Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên, một trong những kết quả nổi bật của chính sách DVMTR là đã tạo được sự gắn kết giữa quyền lợi và trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ rừng.

“Thực tế cho thấy, ở những địa bàn triển khai hiệu quả chính sách DVMTR, người dân đã chủ động hơn trong công tác tuần tra, bảo vệ rừng. Việc số hộ tham gia bảo vệ rừng ngày càng tăng cùng với xu hướng giảm các vụ vi phạm lâm luật là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chính sách. Khi quyền lợi được gắn với trách nhiệm, người dân chính là lực lượng bảo vệ rừng hiệu quả nhất”, ông Trần Xuân Tâm cho biết.

Cùng với việc thực hiện chi trả DVMTR, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên tiếp tục phối hợp với các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn cộng đồng thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng; hỗ trợ các chủ rừng mở tài khoản ngân hàng để nhận tiền chi trả DVMTR và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách.

Việc ngày càng có nhiều hộ dân tích cực tham gia bảo vệ rừng không chỉ góp phần giảm áp lực cho lực lượng kiểm lâm mà còn tạo nên “lá chắn xanh” ngay từ cơ sở. Cộng đồng đang trở thành lực lượng nòng cốt trong phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, đồng thời lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường đến gần hơn các thôn, bản.

Từ những cánh rừng đầu nguồn đến các bản làng vùng cao, chính sách DVMTR đang từng bước biến người dân từ đối tượng thụ hưởng thành chủ thể bảo vệ rừng. Khi lợi ích kinh tế được gắn với trách nhiệm gìn giữ tài nguyên thiên nhiên, những cánh rừng Điện Biên không chỉ được bảo vệ tốt hơn mà còn trở thành nền tảng cho phát triển xanh và sinh kế bền vững của cộng đồng.