Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất: Không để chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển đất nước

Sáng 3/8, phát biểu khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, kỳ họp diễn ra trong bối cảnh đất nước đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo nền tảng pháp lý cho phát triển nhanh và bền vững. Quốc hội cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, không để chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.

Trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), Chủ tịch Quốc hội thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội gửi lời chúc tốt đẹp tới lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam, các vị đại biểu Quốc hội, các vị khách quý, đồng bào, cử tri cả nước và đồng bào Việt Nam ở nước ngoài.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa thành công tốt đẹp, Bộ Chính trị cũng đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết.

Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tiến hành sơ kết một năm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Với nhiệm vụ trọng tâm là công tác lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước mà thực tiễn đặt ra, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan trong việc thể chế hóa, tổ chức thực hiện ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.

Cùng với đó, Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương đang khẩn trương triển khai Kết luận số 17 của Bộ Chính trị và định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, bảo đảm yêu cầu về chất lượng và tiến độ.

Thông tin về chương trình kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, theo chương trình đã được Quốc hội thông qua, tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, đồng thời cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật để làm cơ sở hoàn thiện, trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Hai.

Quốc hội cũng sẽ xem xét 7 vấn đề thuộc thẩm quyền, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia.

Kỳ họp diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ 3/8 đến 24/8/2026. Quốc hội dự kiến làm việc cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật, đồng thời bố trí thời gian giữa hai đợt họp để các cơ quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội thông qua ở đợt hai.

Để hoàn thành chương trình kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội dành thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, nhất là đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau và các nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp; đồng thời chấp hành nghiêm nội quy kỳ họp.

Đặc biệt, với quyết tâm thực hiện mục tiêu tạo 4 bước chuyển chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 đã xác định, cùng với Chính phủ và các cơ quan nâng cao hiệu quả thực thi theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật.

Theo đó, chính sách, pháp luật phải thực sự bám sát thực tiễn, đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả các vấn đề cấp bách từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và điều kiện thực hiện.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu trong toàn bộ quy trình xây dựng, ban hành chính sách, pháp luật, đặc biệt là cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra.

Mỗi dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo; đánh giá tác động đầy đủ; huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động.

Người đứng đầu cơ quan soạn thảo phải trực tiếp chỉ đạo, xử lý các vấn đề lớn, vấn đề khó, còn nhiều ý kiến khác nhau và chịu trách nhiệm về chất lượng dự án luật, dự thảo nghị quyết.

Đối với các dự án quan trọng quốc gia, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần xem xét kỹ lưỡng tính khả thi, tổng mức đầu tư, suất đầu tư, cơ cấu vốn, nguồn lực và khả năng thu hồi vốn, phương án đền bù tái định cư, đánh giá tác động môi trường cũng như hiệu quả kinh tế - xã hội, qua đó hạn chế thấp nhất việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc đề nghị tăng vốn trong quá trình triển khai.

Đánh giá về công tác xây dựng pháp luật thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả giữa Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan và địa phương, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật đã đạt nhiều kết quả tích cực, nổi bật là đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Với quyết tâm không để thể chế trở thành điểm nghẽn đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, Chủ tịch Quốc hội khẳng định nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; thảo luận sôi nổi, chất lượng tại tổ cũng như tại hội trường; chủ động phát hiện những quy định của pháp luật còn vướng mắc trong thực tiễn để kiến nghị, đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi và thuyết phục trong sửa đổi, bổ sung từng điều, từng khoản, từng câu chữ của mỗi dự thảo luật, nghị quyết.

Bày tỏ tin tưởng vào sự chuẩn bị công phu, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan, cùng tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, trách nhiệm và trí tuệ của các vị đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội tin tưởng Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra với chất lượng cao nhất.

Kết thúc bài phát biểu, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tuyên bố khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI và gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc, thành công tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam, các vị đại biểu Quốc hội, các vị khách quý cùng toàn thể đồng bào, cử tri cả nước.