Kinh tế tuần hoàn nâng sức cạnh tranh cho ngành sản xuất Việt

Theo các chuyên gia, sản xuất bền vững không còn chỉ là câu chuyện môi trường mà đã trở thành bài toán về công nghệ, dữ liệu và năng lực quản trị.

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng tác động mạnh đến dòng vốn đầu tư và thương mại quốc tế, kinh tế tuần hoàn được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng giúp ngành sản xuất Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.

Theo bà Andrea Sühl, Tổng Lãnh sự Đức tại TP.HCM, Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu. Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư và chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên việc sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Bà Sühl cho rằng, kinh tế tuần hoàn không đơn thuần là hoạt động tái chế mà là chiến lược phát triển dài hạn, giúp kéo dài vòng đời vật liệu, giảm thiểu chất thải, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

“Đối với Đức, tái sử dụng và tái chế vật liệu không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra cơ hội kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp”, bà Sühl nhấn mạnh.

Theo bà Sühl, Đức sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình chuyển đổi xanh thông qua chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm quản trị và tăng cường hợp tác đầu tư. Nhiều doanh nghiệp Đức tại Việt Nam đã áp dụng các mô hình kinh tế tuần hoàn trong sản xuất. Chính phủ Đức cũng hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận mô hình này thông qua các chương trình hợp tác của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ).

Kinh nghiệm của Đức cho thấy, kinh tế tuần hoàn không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động của thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) nhận định, kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu khi thế giới đối mặt với biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và áp lực giảm phát thải carbon.

Theo bà Vân, trong lĩnh vực sản xuất, kinh tế tuần hoàn góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chi phí và gia tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, TP.HCM đang triển khai nhiều cơ chế đặc thù nhằm tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố cũng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và kinh tế xanh làm nền tảng, từng bước chuyển từ phát triển dựa vào vốn sang phát triển dựa vào tri thức và công nghệ.

“Nhiều doanh nghiệp Đức đã góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam thông qua chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao”, bà Vân cho biết.

Theo ông Nguyễn Trọng Luật, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ TP.HCM (HASI), thách thức lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở năng lực quản trị, chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật và khả năng kết nối với các tập đoàn FDI.

Các yêu cầu mới về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng đang trở thành rào cản nếu doanh nghiệp không kịp thời thích ứng. Vì vậy, chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng và tăng cường kết nối nhà cung ứng là những yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Erick Contreras, Tổng Giám đốc BASF Việt Nam cho rằng, kinh tế tuần hoàn đang mở ra động lực tăng trưởng mới cho ngành sản xuất. Trong bối cảnh áp lực về nguyên liệu, năng lượng, phát thải và các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng gia tăng, mô hình tuần hoàn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo thêm giá trị gia tăng. Bên cạnh đó, chuyển đổi số và tự động hóa được xem là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu sản xuất bền vững.