Đẩy mạnh tuyên truyền ngay đầu mùa khô
Thời điểm trước, trong và sau Tết năm nay trùng với giai đoạn khô hạn gay gắt. Lượng mưa gần như không đáng kể, nền nhiệt ban ngày tăng cao, độ ẩm không khí giảm sâu. Nhiều diện tích rừng trồng, rừng tre nứa, cỏ tranh, lồ ô rụng lá tạo lớp vật liệu cháy dày, chỉ cần một tàn lửa nhỏ cũng có thể bùng phát thành đám cháy lớn.
Các đơn vị đẩy mạnh thông tin tuyên truyền sâu rộng đến từng người dân ngay đầu mùa khô. Ảnh: Minh Sáng.
Không chỉ yếu tố thời tiết, nguy cơ cháy rừng còn đến từ hoạt động của con người trong dịp đầu năm. Người dân vào rừng thăm mộ, đốt nhang, vàng mã; du xuân, dã ngoại; đốt dọn thực bì, xử lý rẫy giáp ranh; sử dụng lửa bắt ong, nấu nướng… Lượng người ra vào rừng tăng cao khiến nguy cơ phát sinh cháy càng lớn.
Trước thực trạng đó, các đơn vị quản lý rừng xác định phương châm: chủ động phòng ngừa từ sớm, phát hiện nhanh, xử lý kịp thời, không để cháy nhỏ lan thành cháy lớn.
Tại Khu Bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai, đơn vị quản lý hơn 100 nghìn ha rừng, công tác phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) được xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt mùa khô. Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Trần Đình Hùng cho biết, ngay từ đầu năm, đơn vị đã rà soát, hoàn thiện phương án PCCCR; phân công Ban Chỉ huy và các tổ trực khu vực, sẵn sàng tiếp nhận, xử lý thông tin khi có tình huống.
Lực lượng tăng cường tuần tra, kiểm soát người ra vào rừng, kiên quyết ngăn chặn hành vi mang lửa vào rừng. Ảnh: Minh Sáng.
Lực lượng tăng cường tuần tra, kiểm soát người ra vào rừng, kiên quyết ngăn chặn hành vi mang lửa vào rừng. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh ngay từ những ngày đầu năm, yêu cầu người dân ký cam kết không đốt nương rẫy, không xử lý thực bì trái quy định. Các trường hợp vi phạm bị lập biên bản và xử lý nghiêm.
Song song đó, đơn vị tổ chức xử lý thực bì theo đúng thiết kế kỹ thuật; duy tu chòi canh lửa, đập nước, nhà trạm; bảo trì các tuyến tuần tra. Công tác giám sát diện tích đất lâm nghiệp giao khoán cũng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm.
Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc, lực lượng bảo vệ rừng được bố trí theo phương án đã phê duyệt. Trang thiết bị như máy thổi gió, dao phát, cuốc, bình chữa cháy xách tay… được kiểm tra, bổ sung đầy đủ, sẵn sàng huy động. Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc Tô Thế Mạnh cho biết, đơn vị tập trung kiểm soát các khu vực giáp ranh, quản lý chặt việc xử lý vật liệu cháy sau khai thác; mọi hoạt động sử dụng lửa đều phải đăng ký, giám sát chặt chẽ.
Tại Vườn quốc gia Cát Tiên, phương án PCCCR được xây dựng phù hợp từng trạng thái rừng, từng khu vực địa hình. Lực lượng duy trì trực 24/24 giờ tại điểm nguy cơ cao; tăng cường tuần tra ban đêm; kiểm soát các tuyến đường mòn, cửa rừng, bến sông, khu vực giáp ranh. Năm 2026, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như hệ thống cảnh báo cháy, SMART, GIS, GPS… để theo dõi điểm nóng, hỗ trợ chỉ đạo điều hành.
Lực lượng duy trì trực 24/24 giờ tại điểm nguy cơ cao; tăng cường tuần tra ban đêm; kiểm soát các tuyến đường mòn, cửa rừng, bến sông, khu vực giáp ranh. Ảnh: Minh Sáng.
Ban Quản lý rừng phòng hộ Tân Phú cũng khẳng định, 67 cán bộ bảo vệ rừng chuyên trách được bố trí theo phương châm “4 tại chỗ”. Hơn 900 sổ cam kết PCCCR đã được ký với các hộ dân ven rừng. Công tác diễn tập, phát dọn băng cản lửa được triển khai thường xuyên ngay sau Tết.
Phát huy vai trò cộng đồng giữ rừng
Đồng Nai bước vào cao điểm mùa khô 2026 trong điều kiện nắng nóng kéo dài, độ ẩm thấp, gió mạnh cục bộ xuất hiện nhiều ngày. Dưới tán rừng, lớp thực bì khô giòn tích tụ lâu ngày trở thành nguồn “mồi lửa” nguy hiểm. Trước nguy cơ đó, các cơ quan, đơn vị, chủ rừng trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt siết chặt công tác PCCCR. Lực lượng được bố trí trực 24/24 giờ tại các điểm xung yếu, sẵn sàng xử lý khi có cháy.
Các đơn vị đã xây dựng phương án PCCCR cụ thể; bố trí điểm gác; chuẩn bị máy thổi gió, dụng cụ tạo đường băng cản lửa. Ảnh: Minh Sáng.
Những diện tích rừng tiếp giáp nông trường, vườn rẫy được xác định là khu vực có nguy cơ cao. Vì vậy, cùng với tăng cường tuần tra, chuẩn bị nhân lực, vật lực, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân được đặc biệt chú trọng.
Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Bù Đốp (quản lý hơn 8,4 nghìn ha rừng), đơn vị đã xây dựng phương án PCCCR cụ thể; bố trí điểm gác; chuẩn bị máy thổi gió, dụng cụ tạo đường băng cản lửa. Nhờ chủ động phòng ngừa, nhiều vụ cháy nhỏ chỉ xảy ra trên diện tích vài chục đến vài trăm mét vuông đã được khống chế kịp thời, không để lan rộng. Ông Trần Văn Phước, Trưởng ấp Tân Lập, xã Hưng Phước cho biết, trong mùa thu hoạch điều, việc quét, đốt lá khô tiềm ẩn nguy cơ cháy rất lớn. Ban ấp phối hợp chủ rừng và tổ cộng đồng tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao cảnh giác.
Trong mùa thu hoạch điều, việc quét, đốt lá khô tiềm ẩn nguy cơ cháy rất lớn. Ảnh: Minh Sáng.
Ông Điểu Ngớt, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ rừng ấp Mười Mẫu chia sẻ, tổ nhận khoán 2,5 nghìn ha rừng. Mùa nắng, các thành viên được phân công tuần tra hằng ngày, nhắc nhở bà con không mang lửa vào rừng. 70 hộ nhận khoán, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, được chi trả dịch vụ môi trường rừng kịp thời, tạo động lực gắn bó lâu dài với công tác bảo vệ rừng.
Theo ông Nguyễn Thành Vinh, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bù Đốp, nhờ sự vào cuộc đồng bộ của lực lượng chức năng và ý thức chấp hành của người dân, thời gian qua trên địa bàn không xảy ra cháy rừng hay vi phạm nghiêm trọng.
Dự báo thời gian tới, nắng nóng tiếp tục kéo dài, nguy cơ cháy rừng vẫn ở mức cao. Các đơn vị xác định duy trì nghiêm chế độ trực 24/24 giờ; tăng cường tuần tra, kiểm soát; giảm vật liệu cháy tại các điểm trọng yếu; siết chặt quản lý nguồn lửa trong và ven rừng. Thông điệp được nhấn mạnh là “giữ rừng như giữ nhà”.
Dưới tán rừng, lớp thực bì khô giòn tích tụ lâu ngày trở thành nguồn “mồi lửa” nguy hiểm. Ảnh: Minh Sáng.
Ngay sau Tết, khi nhiều hoạt động sản xuất, sinh hoạt trở lại bình thường, mỗi người dân cần nâng cao ý thức, sử dụng lửa an toàn, chung tay bảo vệ tài nguyên rừng. Sự đồng hành của cộng đồng chính là yếu tố quyết định để rừng Đồng Nai luôn xanh bền vững trong mùa khô 2026.
