Không có gạo ST25 giả mà là gạo lộn, nhái thương hiệu để trục lợi

Tại Hội nghị gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nuôi trồng, chế biến thủy sản và sản xuất lúa công nghệ cao do UBND tỉnh An Giang tổ chức đầu tháng 8, Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua, “cha đẻ” giống lúa ST25, cho rằng cần nhìn đúng bản chất tình trạng gạo ST25 bị làm giả trên thị trường. “Nhiều người cứ nói là gạo giả, thật ra không có gạo giả mà là gạo lộn, làm nhái thương hiệu để trục lợi”, ông Cua nói.

Theo ông Cua, gạo ST25 từng được công nhận là gạo ngon nhất thế giới (cuộc thi gạo ngon quốc tế vào các năm 2019, 2023 và 2025), nhưng chất lượng sản phẩm phụ thuộc rất lớn vào điều kiện sản xuất. Giống ST25 trồng ở vùng nước lợ, đặc biệt trong hệ thống canh tác lúa - tôm ven biển ĐBSCL, cho chất lượng gạo thơm ngon nhất. Trong khi đó, cùng giống lúa này nếu trồng ở vùng nước ngọt, đất phù sa thì chất lượng cơm lại nhạt hơn, ăn không ngon bằng.

Điều ông Cua lo ngại là hiện chưa có quy chuẩn cụ thể về độ thuần của giống cũng như điều kiện sản xuất gạo ST25. Đây là khoảng trống khiến sản phẩm cùng mang tên ST25 nhưng chất lượng rất khác nhau, lâu dài có nguy cơ ảnh hưởng uy tín của loại gạo đã nhiều lần được vinh danh gạo ngon thế giới.

Theo ông Cua, vùng lúa - tôm tại An Giang hiện có thể sản xuất khoảng 300.000 tấn gạo ST25 mỗi năm. Trong khi DNTN Hồ Quang Trí (TP. Cần Thơ) của gia đình ông chỉ sản xuất dưới 10.000 tấn và chủ yếu vùng nguyên liệu cũng tại vùng lúa - tôm An Giang. Gạo Ông Cua được sản xuất theo quy trình hữu cơ, vi sinh, có thương hiệu riêng nên giá bán trên 1 USD/kg, xuất khẩu sang Mỹ khoảng 1,5 USD/kg.

Chính giá trị thương mại cao khiến ST25 trở thành mục tiêu bị trà trộn các loại gạo khác hoặc nhái bao bì, nhãn hiệu để bán với giá cao, trục lợi. Ông Cua cho biết doanh nghiệp từng nhiều lần thay đổi mẫu mã bao bì, mỗi lần tốn cả trăm triệu đồng, nhưng mẫu mới vừa đưa ra thị trường đã nhanh chóng bị làm nhái.

Ông Cua mong các cơ quan chức năng tiếp tục kiểm tra, xử lý thường xuyên những hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính và uy tín gạo Việt Nam.

Ngày 5/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã khởi tố vụ án xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm. Trước đó, lực lượng chức năng tỉnh An Giang kiểm tra hai hộ kinh doanh Tân Gia Minh (phường Vĩnh Thông) và Chí Cường (xã Bình Sơn), phát hiện hơn 22 tấn gạo không rõ nguồn gốc được sang chiết vào bao bì mang nhãn hiệu ST25 của DNTN Hồ Quang Trí nhằm bán giá cao để trục lợi, tổng trị giá hàng hóa hơn 440 triệu đồng.