Ngày 11/02/2026, tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II, phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam đã diễn ra Lễ Khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Chương trình kết hợp hình thức trực tuyến và trực tiếp, được thực hiện qua liên kết cầu truyền hình từ điểm cầu Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc) và điểm cầu hiện trường tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II, phường Móng Cái 1 (Quảng Ninh, Việt Nam).
Các đại biểu thăm quan, nghe giới thiệu về cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Ảnh: Cường Vũ.
Tại cầu Bắc Luân II, các lãnh đạo chủ chốt của tỉnh Quảng Ninh và chính quyền thành phố Phòng Thành Cảng (Trung Quốc) cùng đông đảo đại diện sở, ngành và doanh nghiệp đã trực tiếp chứng kiến những viên gạch đầu tiên được đặt xuống cho công trình này. Đây là kết quả trực tiếp từ Quyết định số 164/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam ban hành vào cuối tháng 01/2026, phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh với mục tiêu đầy tham vọng.
Phạm vi của đề án tập trung vào hai khu vực trọng điểm là cầu Bắc Luân I và cầu Bắc Luân II. Tại khu vực cầu Bắc Luân I, dự án tập trung vào việc hiện đại hóa luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh bằng cách áp dụng đồng bộ các công nghệ nhận diện sinh trắc học tiên tiến nhất như nhận diện khuôn mặt và vân tay.
Ông Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh phát biểu. Ảnh: Cường Vũ.
Việc triển khai hệ thống cổng kiểm soát tự động e-Gate sẽ giúp rút ngắn tối đa thời gian làm thủ tục, hướng tới một mô hình thông quan hoàn toàn không tiếp xúc. Điều này không chỉ mang lại sự thuận tiện và chính xác cho cư dân biên giới cùng khách du lịch mà còn đảm bảo an ninh quốc gia ở mức cao nhất thông qua các dữ liệu số hóa chính xác.
Trong khi đó, luồng vận chuyển hàng hóa tại khu vực cầu Bắc Luân II lại được xem là "trái tim" công nghệ và là điểm đột phá lớn nhất của toàn bộ dự án. Tại đây, Việt Nam và Trung Quốc sẽ thí điểm triển khai hệ thống xe tự hành không người lái thông minh (IGV) vận hành trên nền tảng mạng di động 5G cùng hệ thống định vị vệ tinh chính xác cao.
Giải pháp này cho phép dòng chảy hàng hóa xuyên biên giới được duy trì liên tục 24 giờ trong ngày và 7 ngày trong tuần, xóa bỏ những rào cản về thời gian làm việc hành chính, giảm sự phụ thuộc vào nhân lực và loại bỏ các ảnh hưởng tiêu cực từ điều kiện ngoại cảnh như thời tiết hay dịch bệnh. Đây chính là bước tiến giúp Việt Nam khẳng định vị thế là một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng khu vực, đồng thời đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công tác kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng.
Lộ trình thực hiện dự án được tính toán kỹ lưỡng theo hai giai đoạn chiến lược nhằm đảm bảo tính khả thi và bền vững.
Ông Khưu Minh Hồng - Thị trưởng Chính quyền nhân dân thành phố Phòng Thành Cảng, Quảng Tây, Trung Quốc phát biểu. Ảnh: Cường Vũ.
Trong năm 2026, giai đoạn một sẽ tập trung hoàn thiện hạ tầng tại Bắc Luân I để phục vụ hành khách ngay trong quý đầu tiên, đồng thời xây dựng luồng chuyên dụng và Trung tâm điều hành thông minh (IOC) tại Bắc Luân II để sẵn sàng cho hoạt động của xe IGV.
Bước sang giai đoạn hai từ năm 2027 đến 2030, tầm nhìn của dự án sẽ được mở rộng đáng kể với việc đầu tư vào các công trình hậu cần quy mô như Công viên logistics Bắc Luân II, Trung tâm thương mại điện tử và các kho bãi hiện đại.
Thậm chí, tùy theo lưu lượng hàng hóa thực tế, hai bên còn nghiên cứu triển khai mô hình vận chuyển hàng hóa bằng đường ray trên cao (sky-rail) để tối ưu hóa năng lực thông quan, biến khu vực này thành một tổ hợp kinh tế biên mậu sầm uất và hiện đại nhất khu vực.
Lãnh đạo hai nước khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Ảnh: Cường Vũ.
Việc hiện thực hóa cửa khẩu thông minh tại Móng Cái không chỉ là một dự án hạ tầng mà còn mang ý nghĩa chính trị và kinh tế sâu sắc. Thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh thông thoáng, hiện đại và minh bạch, đồng thời là minh chứng cho mối quan hệ hợp tác ngày càng gắn bó và phát triển giữa Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây và tỉnh Quảng Ninh.
Đây là bước đi vững chắc để Việt Nam phát triển kinh tế bền vững trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế sâu rộng, mở ra một chương mới cho hoạt động thương mại xuyên biên giới trong tương lai.
