Liên kết sản xuất để nâng tầm hạt gạo
Ngày 5/6, tại HTX nông nghiệp Toàn Thịnh, xã Phương Thịnh, tỉnh Đồng Tháp, Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) phối hợp Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, Công ty Cổ phần Phân bón MTK Hữu Thành và chính quyền địa phương tổ chức lễ khởi động “Vùng liên kết một triệu héc-ta canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp”.
Đây là mô hình liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ nhằm góp phần hiện thực hóa Đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030.
Lãnh đạo các đơn vị, chuyên gia và doanh nghiệp tham dự lễ khởi động “Vùng liên kết một triệu hecta canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp” tại HTX Toàn Thịnh, xã Phương Thịnh, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Khác với các mô hình trình diễn đơn lẻ, vùng liên kết quy tụ đầy đủ các mắt xích trong chuỗi giá trị, từ nông dân, HTX, doanh nghiệp cung ứng vật tư, đơn vị cơ giới hóa, doanh nghiệp thu mua đến hệ thống đánh giá, chứng nhận gạo phát thải thấp.
Theo các đơn vị tổ chức, mục tiêu của vùng liên kết không chỉ nâng cao năng suất mà còn xây dựng vùng sản xuất đồng bộ, áp dụng chung quy trình kỹ thuật, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và giảm phát thải theo yêu cầu thị trường.
PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Trưởng Ban Cơ giới sau thu hoạch của IRRI, cho biết: Nền tảng kỹ thuật của mô hình là công nghệ sạ hàng hiệu ứng hàng biên kết hợp vùi phân. Theo đó, hạt giống được gieo ở độ sâu phù hợp, trong khi phân bón được đưa xuống vùng rễ, giúp cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, cách bố trí hàng rộng xen hàng hẹp giúp ruộng lúa thông thoáng, tăng khả năng quang hợp, giảm áp lực sâu bệnh và hạn chế đổ ngã. Việc giảm lượng giống gieo sạ, nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón cũng góp phần giảm phát thải khí nhà kính trong quá trình canh tác.
“Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là thay đổi tư duy sản xuất. Khi kết hợp gieo sạ chính xác, quản lý nước hiệu quả, bón phân hợp lý và xử lý rơm rạ theo hướng tuần hoàn, nông dân có thể giảm chi phí đầu vào, giảm phát thải nhưng vẫn tăng năng suất và lợi nhuận”, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, việc hình thành vùng liên kết tại Đồng Tháp được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới cho quá trình triển khai Đề án 1 triệu heca lúa chất lượng cao, phát thải thấp, góp phần xây dựng ngành hàng lúa gạo ĐBSCL theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.
Cơ giới hóa đồng ruộng, tăng lợi nhuận cho nông dân
Làm rõ hơn hiệu quả của công nghệ, kỹ sư Nguyễn Hồng Thiện, Giám đốc Công ty TNHH Cơ khí Tư Sang, cho biết: Máy gieo sạ khí động kết hợp vùi phân được thiết kế nhằm đáp ứng các tiêu chí của Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Máy có khả năng giảm lượng giống gieo sạ, đồng thời thực hiện cùng lúc hai công đoạn gieo sạ và vùi phân. Phân bón được đưa trực tiếp xuống đất ngay từ đầu vụ giúp hạn chế thất thoát, tăng hiệu quả sử dụng dinh dưỡng và tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng tốt.
Mô hình giúp giảm chi phí giống, phân bón và thuốc BVTV. Đồng thời, cây lúa cứng cáp hơn, hạn chế đổ ngã, giảm thất thoát sau thu hoạch và góp phần nâng cao lợi nhuận cho người sản xuất.
Một tín hiệu tích cực khác là sự tham gia chủ động của doanh nghiệp và HTX. Sau khi chứng kiến hiệu quả từ các mô hình thí điểm trước đây, nhiều đơn vị đã tự nguyện đầu tư nguồn lực để tham gia xây dựng vùng liên kết và nhân rộng mô hình.
Máy gieo sạ khí động kết hợp vùi phân được đưa vào sản xuất tại vùng liên kết, góp phần giảm lượng giống, nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón và giảm phát thải trong canh tác lúa. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Ở góc độ doanh nghiệp đồng hành cùng Đề án, ông Phạm Quốc Trung, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phân bón MTK Hữu Thành, cho rằng hiệu quả sản xuất không chỉ phụ thuộc vào chất lượng vật tư mà còn ở cách tổ chức và chuyển giao kỹ thuật cho nông dân.
Hiện nay Công ty Phân bón MTK Hữu Thành đồng hành cùng HTX và bà con trong suốt quá trình sản xuất. Sự liên kết chặt chẽ giữa các bên là yếu tố quan trọng để mô hình phát triển bền vững và mang lại hiệu quả thực chất”, ông Trung nói.
Ông Nguyễn Chí Toàn, Giám đốc HTX nông nghiệp Toàn Thịnh, kỳ vọng vùng liên kết sẽ giúp nông dân thay đổi phương thức sản xuất truyền thống. Khi tham gia mô hình, nông dân trong HTX được hỗ trợ đồng bộ từ kỹ thuật, vật tư, cơ giới hóa đến tiêu thụ sản phẩm, qua đó nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.
