Khát vọng trung tâm tôm giống công nghệ cao: Tự chủ nguồn gen

Chiến lược nhập khẩu và quản lý tôm bố mẹ nghiêm ngặt

Trong chuỗi sản xuất giống tôm, chất lượng tôm bố mẹ được coi là "nguyên liệu đầu vào" quan trọng nhất quyết định tiềm năng tăng trưởng của tôm thương phẩm sau này. Hiện nay, các doanh nghiệp hàng đầu tại Khánh Hòa vẫn đang duy trì chiến lược hợp tác quốc tế sâu rộng để tiếp cận những nguồn gen ưu việt nhất thế giới.

Bài liên quan

Khát vọng trung tâm tôm giống công nghệ cao: Doanh nghiệp làm chủ công nghệ

Công ty TNHH Đầu tư thủy sản Newway (xã Vĩnh Hải) đang là đối tác chiến lược của các đơn vị cung ứng tôm bố mẹ hàng đầu thế giới, đặc biệt là ở Hoa Kỳ. 100% tôm thẻ chân trắng bố mẹ của Newway được nhập khẩu trực tiếp từ Hoa Kỳ, trong khi tôm sú bố mẹ gia hóa được nhập từ các trung tâm giống uy tín tại Thái Lan.

Ông Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư thủy sản Newway chia sẻ chi tiết về quy trình vận hành khu tôm bố mẹ: "Tôm bố mẹ sau khi nhập về được chăm sóc theo chế độ đặc biệt, gần như tương đương với môi trường tự nhiên nhưng sạch bệnh tuyệt đối. Chúng tôi sử dụng các loại thức ăn tươi sống như dời, mực, hàu đã qua kiểm định sát sao để kích thích tôm lên trứng tự nhiên mà không dùng thuốc kích thích".

Đơn vị tuân thủ tuyệt đối quy định của Nhà nước về thời gian khai thác tôm bố mẹ chỉ trong vòng 140 ngày (tương đương khoảng 4 tháng 20 ngày). Sau thời gian này, dù tôm vẫn có thể sinh sản nhưng chất lượng Nauplius (ấu trùng) sẽ giảm sút, do đó đơn vị sẽ tiến hành thay mới toàn bộ đàn bố mẹ để đảm bảo chất lượng con giống ổn định nhất. Một con tôm mẹ tại đây có thể cho ra từ 350.000 đến 500.000 trứng mỗi đợt với tỷ lệ nở luôn đạt mức ấn tượng từ 90 - 95%.

Tại Công ty TNHH Sản xuất Giống thủy sản Tuấn Hà (xã Vĩnh Hải), ông Phạm Đức Hanh, Giám đốc sản xuất Công ty khẳng định việc nhập khẩu 100% tôm bố mẹ từ Thái Lan là chìa khóa để đơn vị cung ứng ra thị trường dòng tôm có tốc độ tăng trưởng nhanh và độ đồng đều vượt trội. Tuy nhiên, đi kèm với việc nhập khẩu là quy trình hậu kiểm và giám sát cực kỳ gắt gao của cơ quan chức năng.

Ông Lê Đình Khiêm, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Khánh Hòa cho biết: Công tác quản lý tôm bố mẹ nhập khẩu được thực hiện xuyên suốt và chặt chẽ từ cửa khẩu đến khi về tận trại nuôi của doanh nghiệp.

Sau khi thông quan, toàn bộ lô tôm bố mẹ phải được đưa về khu cách ly tập trung theo đúng quy định. Tại đây, cán bộ thú y và thủy sản sẽ tiến hành lấy mẫu xét nghiệm các bệnh nguy hiểm như đốm trắng (WSSV), hoại tử gan tụy cấp (AHPND) hay vi bào tử trùng (EHP). Chỉ khi kết quả xét nghiệm âm tính 100% với các tác nhân gây bệnh theo danh mục của Bộ Nông nghiệp và Môi trường doanh nghiệp mới được phép đưa tôm vào quy trình sản xuất đại trà.

Xây dựng vùng sản xuất tôm bố mẹ ứng dụng công nghệ cao

Mặc dù nguồn tôm bố mẹ nhập khẩu đang đảm bảo chất lượng rất tốt, nhưng về lâu dài, việc tự chủ nguồn gen tại chỗ vẫn là mục tiêu chiến lược để ngành tôm Việt Nam không bị phụ thuộc và giảm thiểu chi phí.

Tỉnh Khánh Hòa đã sớm nhận ra điều này và quy hoạch vùng sản xuất tôm giống bố mẹ ứng dụng công nghệ cao tại khu vực Sơn Hải (xã Phước Dinh) với tổng diện tích lên tới 37,7ha. Đây là vùng quy hoạch chuyên biệt cho phân khúc tôm bố mẹ đầu tiên và duy nhất trong cả nước, hiện đã được giao cho các doanh nghiệp và tập đoàn lớn để thực hiện các dự án nghiên cứu gia hóa.

Ông Lê Đình Khiêm cho biết, tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp nghiên cứu chọn tạo các dòng tôm bố mẹ tăng trưởng nhanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, kháng bệnh, bảo đảm nguồn cung chất lượng cao cho nuôi thương phẩm.

Mục tiêu đến năm 2030, Khánh Hòa phấn đấu chủ động khoảng 60% tôm thẻ chân trắng bố mẹ và 80% tôm sú bố mẹ gia hóa ngay tại địa bàn. Để hiện thực hóa điều này, ngành nông nghiệp tỉnh đang đóng vai trò cầu nối, kết nối các doanh nghiệp lớn với các viện nghiên cứu, các trung tâm giống quốc gia để thực hiện các chương trình giải mã gen và chọn lọc những cá thể có đặc tính ưu việt như kháng bệnh tốt, thích nghi với độ mặn thấp hoặc tăng trưởng siêu tốc.

Ông Lê Văn Quê, Chủ tịch Hiệp hội Giống thủy sản tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh: Khi làm chủ được nguồn tôm bố mẹ, giá thành con giống sẽ giảm đáng kể, giúp tăng sức cạnh tranh cho tôm Việt Nam trên thị trường thế giới. Đồng thời, việc sản xuất tôm bố mẹ tại chỗ giúp kiểm soát được lý lịch gen, tránh tình trạng tôm bị cận huyết - một trong những nguyên nhân khiến tôm thương phẩm chậm lớn trong thời gian qua. Việc hình thành "hệ sinh thái" sản xuất giống tôm khép kín từ khâu gia hóa bố mẹ đến sản xuất giống thương mại sẽ là bước đệm để Khánh Hòa thực sự trở thành "thủ phủ" công nghệ cao của ngành thủy sản Việt Nam.