Sáng 5/6, tại Vinpearl Cửa Hội (Nghệ An), Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu: Từ chính sách đến hành động.
Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu có sự tham gia của hơn 300 đại biểu trực tiếp cùng 250-300 điểm cầu trực tuyến, thể hiện sự quan tâm và vào cuộc của các cấp, các ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.
Rất đông đại biểu, phóng viên các cơ quan báo chí Trung ương, địa phương có mặt tại đầu cầu trực tiếp của Diễn đàn.
Diễn đàn được xác định là kênh trao đổi, tham vấn chính sách quan trọng, nhằm rà soát, đánh giá những vấn đề phát sinh trong thực tiễn thi hành pháp luật về môi trường; đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, khả thi, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững.
Chương trình Diễn đàn gồm hai phiên chính: Phiên tham luận “Những chính sách mới và tác động thực tế” và phiên tọa đàm “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính”.
Trong phiên tham luận, các đại biểu tập trung trao đổi về các điểm mới của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; các đề xuất quy định về giảm phát thải khí nhà kính; giải pháp bảo vệ môi trường không khí gắn với kinh nghiệm từ các mô hình đô thị xanh. Đồng thời, đại diện cơ quan của Quốc hội sẽ có ý kiến định hướng đối với một số nội dung lớn trong quá trình sửa đổi Luật và công tác quản lý môi trường hiện nay.
Các đại biểu, phóng viên chăm chú theo dõi phần Tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn.
Thông qua các tham luận, Diễn đàn tập trung làm rõ yêu cầu hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, ổn định, dễ thực hiện; thúc đẩy chuyển từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro có kiểm soát; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon; đồng thời tháo gỡ khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật về môi trường.
Bên cạnh đó, Phiên tọa đàm “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính” được tổ chức như một diễn đàn đối thoại mở, đa chiều giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Tại đây, các nội dung trọng tâm như kiểm soát nguồn phát thải, thực hiện các cam kết quốc tế về khí hậu, cũng như các giải pháp công nghệ và quản trị nhằm giảm ô nhiễm không khí sẽ được trao đổi thẳng thắn, trên tinh thần đồng hành và chia sẻ trách nhiệm.
Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu: Từ chính sách đến hành động diễn ra tại Vinpearl Cửa Hội (Nghệ An), sáng 5/6.
Thông qua Diễn đàn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường mong muốn tiếp nhận các ý kiến, sáng kiến và đề xuất có giá trị thực tiễn, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường và khí hậu; đồng thời thúc đẩy triển khai các hành động cụ thể hướng tới phát triển bền vững.
Trên cơ sở các nội dung thảo luận, Diễn đàn hướng tới mục tiêu tạo chuyển biến rõ nét từ xây dựng chính sách sang tổ chức thực hiện; tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng; kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực thi pháp luật về môi trường, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.
Nằm trong chuỗi sự kiện quốc gia tại Cửa Lò nhằm hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, Diễn đàn tiếp tục lan tỏa thông điệp phát triển bền vững, thúc đẩy kinh tế biển xanh và nâng cao trách nhiệm của toàn xã hội trong bảo vệ môi trường. Đây cũng là bước cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn mới.
Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ truyền hình trực tiếp Diễn đàn
Thông tin tham dự trực tuyến qua Zoom:
Link: https://zoom.us/j/94268373034?pwd=390akWIOKPhxeRbeI5Bpbv2yiVSXAy.1
ID cuộc họp: 942 6837 3034
Mật mã: KH0605
11h30
Thể chế phải đi trước một bước, nhưng hiệu quả thực thi mới là yếu tố quyết định
Phát biểu kết thúc tại Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu, Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh, sau quá trình làm việc nghiêm túc, trách nhiệm và giàu tâm huyết, Diễn đàn đã hoàn thành toàn bộ nội dung đề ra, đồng thời làm rõ nhiều vấn đề lớn đặt ra đối với công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới.
Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh, thể chế phải đi trước một bước, nhưng hiệu quả thực thi mới là yếu tố quyết định.
Thứ trưởng chỉ rõ, áp lực môi trường sẽ tiếp tục gia tăng cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, thể hiện qua các thách thức ngày càng rõ nét như ô nhiễm không khí, suy giảm chất lượng môi trường, quản lý chất thải, phát thải khí nhà kính và các rủi ro khí hậu cực đoan. Những yếu tố này không chỉ tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân mà còn ảnh hưởng đến chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Từ thực tiễn đó, Thứ trưởng khẳng định yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển: môi trường không thể tiếp tục là lĩnh vực đi sau để xử lý hệ quả, mà phải trở thành nền tảng và động lực của phát triển bền vững. Chính sách môi trường trong giai đoạn tới cần đóng vai trò dẫn dắt, định hướng mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hơn, tuần hoàn hơn, phát thải thấp hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc khí hậu.
Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả, trong đó trọng tâm không chỉ là hoàn thiện thể chế mà còn là nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi, thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn.
Trên cơ sở đó, Thứ trưởng đề nghị tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, khẩn trương tổng hợp, tiếp thu tối đa các ý kiến tại Diễn đàn để hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ môi trường theo hướng minh bạch, ổn định, dễ thực hiện, đồng thời tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo.
Cần khẩn trương tổng hợp, tiếp thu tối đa các ý kiến tại Diễn đàn để hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ môi trường theo hướng minh bạch, ổn định, dễ thực hiện. Ảnh minh họa.
Cùng với đó, cần đổi mới tư duy quản lý theo hướng “kiến tạo tuân thủ”, lấy hiệu quả thực thi làm trung tâm, tăng cường vai trò hỗ trợ, đồng hành của cơ quan quản lý đối với doanh nghiệp và địa phương. Việc hiện đại hóa công tác quản lý cũng cần được đẩy mạnh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm có kiểm soát, tăng cường giám sát bằng dữ liệu số, quan trắc tự động, thời gian thực và ứng dụng công nghệ mới.
Thứ trưởng Lê Công Thành cũng yêu cầu tập trung giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc như ô nhiễm không khí tại đô thị, ô nhiễm nguồn nước, quản lý chất thải rắn và chất thải nhựa; đồng thời thúc đẩy phát triển hạ tầng môi trường đồng bộ, nâng cao năng lực quan trắc, cảnh báo. Song song, cần đẩy mạnh chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế tuần hoàn và thị trường carbon, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội và quốc tế.
Thông điệp xuyên suốt được Thứ trưởng nhấn mạnh là: thể chế phải đi trước một bước, nhưng hiệu quả thực thi mới là yếu tố quyết định. Pháp luật về môi trường không được trở thành rào cản, mà phải là động lực thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.
11h25
Thúc đẩy quản lý môi trường không khí theo vùng và liên tỉnh
Trả lời câu hỏi những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào để đẩy nhanh và nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm không khí, ông Lê Hoài Nam - Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - cho biết, Bộ đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và thay đổi mô hình tăng trưởng.
Về hoàn thiện hành lang pháp lý bảo vệ môi trường, tập trung vào các văn bản hướng dẫn thi hành và hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn môi trường. Thêm vào đó là chuyển đổi quan điểm phát triển, thay đổi từ mô hình tăng trưởng cũ sang mô hình tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn. Đây là quan điểm then chốt để đáp ứng mục tiêu quản lý chất lượng môi trường song song với phát triển kinh tế.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và thay đổi mô hình tăng trưởng để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm không khí. Ảnh minh họa.
Thứ hai, thúc đẩy quản lý môi trường không khí theo vùng và liên tỉnh trong đó xây dựng cơ chế quản lý liên vùng vì ô nhiễm không khí mang tính chất liên vùng, không theo địa giới hành chính, Bộ sẽ xây dựng các cơ chế để quản lý vấn đề này.
Xây dựng quy chế ứng phó khẩn cấp để trình Chính phủ ban hành quy chế về ứng phó trong trường hợp môi trường không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng. Thúc đẩy hợp tác địa phương trong kiểm soát chất lượng không khí. "Ngày hôm qua, 4/6, Hà Nội và các tỉnh vùng Thủ đô vừa ký kết quy chế phối hợp về quản lý môi trường, bao gồm cả quản lý chất lượng không khí", ông Nam thông tin thêm.
Tiếp tục phần tham luận của mình, Phó Cục trưởng Cục Môi trường cho biết, ngoài công nghiệp và giao thông, Bộ sẽ chú trọng vào các lĩnh vực có đóng góp phát thải lớn là xây dựng và nông nghiệp. Ngành nông nghiệp hiện đang phát sinh khoảng 100 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp mỗi năm. Thay vì coi đây là chất thải gây ô nhiễm, Bộ sẽ xây dựng chính sách để đưa lượng phụ phẩm này trở lại vòng lặp kinh tế tuần hoàn, coi đó là nguồn tài nguyên quan trọng.
Thứ tư, đó là nâng cao năng lực cảnh báo và dự báo, ứng dụng công nghệ số, nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo chất lượng không khí để phục vụ xã hội. Hiện tại, công tác dự báo đang thực hiện được trong khoảng 3 ngày; mục tiêu sắp tới là nâng lên từ 5-7 ngày để người dân và cơ quan chức năng có thêm thời gian chủ động ứng phó, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Liên quan tới nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm không khí, giảm phát thải khí nhà kính, chia sẻ tại diễn đàn, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành Khối sản xuất Vinamilk cho biết, thời gian qua, các cơ quan Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn cụ thể giúp cộng đồng doanh nghiệp triển khai lộ trình giảm phát thải khí nhà kính, và Vinamilk cũng đã chủ động áp dụng các hướng dẫn này vào hoạt động sản xuất thực tế.
Từ kinh nghiệm chuyển đổi xanh của doanh nghiệp, ông Minh khuyến nghị các đơn vị nên tìm kiếm các tiêu chuẩn quốc tế. Thông tin của Vinamilk đã được công bố chính thức trên website của SBTi (Sáng kiến Mục tiêu dựa trên Cơ sở Khoa học). Đây là một tổ chức phi lợi nhuận uy tín toàn cầu, chuyên hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng lộ trình giảm phát thải một cách khoa học và thực tế nhất, đảm bảo tính tương thích với Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.
Đại diện Vinamilk nhấn mạnh, đối với các doanh nghiệp Việt Nam, nếu có đủ nguồn lực và điều kiện thì rất nên phối hợp với SBTi để nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật bài bản, từ đó định hình và chuẩn hóa lộ trình Net Zero của riêng mình một cách bền vững nhất.
11h23
Kiểm soát chất lượng không khí cần được xem là một ưu tiên quan trọng
PGS.TS Lý Bích Thủy, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng, để cải thiện chất lượng không khí, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước mang tính quyết định, đặc biệt trong việc xây dựng và thực thi chính sách.
Theo bà Thủy, giới nghiên cứu khoa học có thể hỗ trợ thông qua việc cung cấp cơ sở khoa học, dữ liệu và các kết quả nghiên cứu phục vụ đánh giá hiện trạng ô nhiễm không khí cũng như xây dựng các giải pháp quản lý phù hợp.
Bà Thủy cho biết, hiện nay Việt Nam đã có bức tranh tương đối tổng quan về ô nhiễm không khí, tuy nhiên vẫn cần nghiên cứu sâu hơn về các nguồn phát thải cụ thể, quá trình hình thành bụi mịn PM2.5, cũng như cơ chế vận chuyển ô nhiễm giữa các vùng.
“Chúng ta đã có cái nhìn tổng quan theo từng ngành, nhưng để xác định cụ thể nguồn phát thải ở đâu, mức độ bao nhiêu thì vẫn cần thêm dữ liệu và các nghiên cứu chuyên sâu hơn”, bà Thủy nói.
Cũng trong phần tham luận của mình, PGS.TS Lý Bích Thủy phân tích, một trong những khoảng trống hiện nay là thiếu dữ liệu đánh giá hiệu quả thực thi các chính sách kiểm soát ô nhiễm không khí, đặc biệt là dữ liệu liên quan đến chi phí và tác động kinh tế - xã hội.
Bà cho rằng, việc kiểm soát ô nhiễm không khí cần tính toán mức độ phù hợp đối với từng lĩnh vực, từng ngành nghề, đi cùng với đánh giá chi phí mà xã hội và doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện. Tuy nhiên, bà đánh giá cơ quan quản lý hiện đã có nhiều bước tiến trong kiểm soát chất lượng không khí, đặc biệt là việc đưa ra các mục tiêu cụ thể về giảm ô nhiễm tại các đô thị lớn.
Theo bà Thủy, trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, kiểm soát chất lượng không khí cần được xem là một ưu tiên quan trọng, với sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, giới khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng.
“Đây không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà cần trở thành hành động chung của toàn xã hội để cải thiện chất lượng môi trường sống”, PGS.TS Lý Bích Thủy nhấn mạnh.
11h20
Thị trường carbon thực sự là một 'sân chơi kinh tế' mới
Thị trường carbon không chỉ là một công cụ môi trường mà thực sự là một “sân chơi kinh tế” mới, nơi doanh nghiệp buộc phải thay đổi tư duy phát triển. PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Nông nghiệp và Môi trường, khẳng định, bảo vệ môi trường và giảm phát thải là trách nhiệm chung của tất cả các Bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, chứ không phải là lựa chọn mang tính tự nguyện.
Thị trường carbon không chỉ là một công cụ môi trường mà thực sự là một “sân chơi kinh tế” mới. Ảnh minh họa.
Khi tham gia thị trường carbon, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ lưu ý doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng một số điểm then chốt. Thứ nhất, phải hiểu rõ cơ chế vận hành của thị trường, bao gồm việc đo đạc, báo cáo và kiểm kê phát thải một cách minh bạch.
Thứ hai, cần chủ động xây dựng chiến lược giảm phát thải dài hạn, thay vì phản ứng bị động khi chính sách đã áp dụng.
Thứ ba, phải chuẩn bị năng lực tài chính và công nghệ để thích ứng, nhất là trong bối cảnh chi phí chuyển đổi có thể rất lớn. Và cuối cùng, doanh nghiệp cần tích cực tham gia các cơ chế bù trừ carbon, tín chỉ carbon để tối ưu chi phí tuân thủ.
Thực tế cho thấy, nếu doanh nghiệp không có sự chuẩn bị từ sớm thì nguy cơ không tuân thủ quy định là rất cao. Khi đó, chi phí mua tín chỉ hoặc bị xử phạt có thể ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh, thậm chí đẩy doanh nghiệp vào tình thế khó khăn về tài chính.
Hay nói cách khác, khi tham gia thị trường carbon quốc tế đã phát sinh nhu cầu lớn về tín chỉ phát thải; nếu không có kế hoạch bù trừ phù hợp, doanh nghiệp có thể chịu áp lực rất lớn.
Do đó, lời khuyên quan trọng nhất mà PGS.TS Nguyễn Đình Thọ dành cho doanh nghiệp là cần tiếp cận thị trường carbon một cách thông minh: chủ động đầu tư công nghệ, chuyển đổi năng lượng, tối ưu hiệu quả sản xuất và tận dụng cơ hội từ tín chỉ carbon. Khi làm tốt, đây không chỉ là nghĩa vụ mà còn trở thành cơ hội tạo ra giá trị mới, nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.
11h15
VNSTEEL xem hạn ngạch phát thải là động lực chuyển đổi xanh
Ông Nguyễn Phú Dương, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL) khẳng định, việc áp dụng thí điểm sàn giao dịch và phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính (KNK) trong thời gian tới không nên nhìn nhận như một áp lực, mà chính là động lực thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi xanh.
Việc áp dụng thí điểm sàn giao dịch và phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cũng có thể coi là động lực thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi xanh. Ảnh minh họa.
Chủ động trước lộ trình này, VNSTEEL đã triển khai đồng bộ các giải pháp quản trị carbon cốt lõi. Cụ thể, tổng công ty đã tiến hành chuẩn hóa năng lực kiểm kê khí nhà kính tại các nhà máy thành viên để đảm bảo tính chính xác theo quy chuẩn quốc tế, đồng thời đánh giá rà soát chuyên sâu nhằm nhận diện rõ các nguồn phát thải lớn và rủi ro khí hậu trong dây chuyền sản xuất thép.
Từ cơ sở dữ liệu đó, doanh nghiệp đã ứng dụng các công nghệ tiên tiến, tối ưu hóa hiệu suất năng lượng nhằm giảm thiểu tối đa dấu chân carbon trên mỗi tấn sản phẩm. Đối với việc tham gia thị trường carbon, chiến lược trước mắt của VNSTEEL là quản lý và tối ưu hóa lượng hạn ngạch phát thải được cơ quan quản lý cấp nhằm tiết kiệm chi phí và tạo dư địa phát triển cho sản xuất.
Đi xa hơn, doanh nghiệp đang chủ động đa dạng hóa nguồn tín chỉ carbon bù đắp bằng cách tận dụng quỹ đất trống tại các mỏ khoáng sản chưa khai thác để triển khai các dự án trồng rừng tạo tín chỉ nội bộ. VNSTEEL đang kiện toàn tổ chức, thành lập bộ phận chuyên trách về giao dịch tài sản carbon để sẵn sàng tham gia thị trường chính thức.
Với những bước đi bài bản và mang tính chiến lược như vậy, VNSTEEL kỳ vọng sẽ chuyển giao giai đoạn thách thức này thành cơ hội bứt phá, nâng cao năng lực cạnh tranh xanh cho thương hiệu thép Việt trên thị trường.
11h10
Heineken Việt Nam đồng hành chuyển đổi từ cam kết xanh sang hành động
Chia sẻ về hành trình của doanh nghiệp, bà Phạm Thị Trúc Thanh, Giám đốc Phát triển bền vững Heineken Việt Nam cho biết, Heineken Việt Nam hiện có 5 nhà máy hiện đại trải dài từ Bắc vào Nam, tạo ra hơn 172.000 việc làm trong chuỗi giá trị, và đóng góp khoảng 0,5% GDP quốc gia.
Bà Phạm Thị Trúc Thanh, Giám đốc Phát triển bền vững Heineken Việt Nam.
Đối với Heineken, phát triển bền vững không phải là một khẩu hiệu nhất thời mà là trọng tâm cốt lõi được định hình ngay từ những ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam. Đến nay cam kết ấy đã bền bỉ đi qua chặng đường 35 năm.
Xác định đây là một con đường lâu dài, chiến lược “Vì một Việt Nam tốt đẹp hơn” của doanh nghiệp đã đưa ra ba trụ cột: môi trường, xã hội và uống có trách nhiệm, trong đó kỳ vọng Net Zero nhất quán với định hướng của Chính phủ.
Heineken Việt Nam nỗ lực xây dựng văn hóa uống có trách nhiệm thông qua việc đẩy mạnh sản phẩm đồ uống không cồn Heineken 0.0. Doanh nghiệp đã đồng thời đồng hành cùng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia nhằm thúc đẩy hành vi “Đã uống rượu bia, không lái xe” trong cộng đồng, lan tỏa tinh thần uống có trách nhiệm mạnh mẽ hơn nữa đến người dân, mang đến những tác động tích cực cho xã hội.
Về mặt xã hội, doanh nghiệp xây dựng một môi trường làm việc tôn trọng sự đa dạng, bình đẳng và hòa nhập. Minh chứng là có 3/5 nhà máy có nữ giám đốc, và tỷ lệ nữ giới nắm giữ các vị trí lãnh đạo cấp cao lên tới 46%. Song song với đó là các hoạt động trách nhiệm xã hội thiết thực nhằm hỗ trợ sinh kế và đồng hành cùng bà con tại các vùng khó khăn. Riêng về môi trường, Heineken kiên trì mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) trên toàn chuỗi cung ứng.
Để hiện thực hóa những mục tiêu tham vọng này trong tương lai, Heineken Việt Nam cam kết tiếp tục đầu tư, đổi mới và đóng góp vào sự phát triển bền vững của Việt Nam. "Chúng tôi sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với Chính phủ, các Bộ, ngành và hiệp hội doanh nghiệp để biến những định hướng chính sách này thành các giải pháp thực tiễn", bà Trúc Thanh nhấn mạnh.
11h00
Sàn giao dịch carbon trong nước có thể vận hành thí điểm ngay trong tháng 6
Quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay không còn là yêu cầu mang tính hành chính, mà đã trở thành nhu cầu thực tế của chính doanh nghiệp dưới áp lực từ thị trường, chuỗi cung ứng và các cam kết giảm phát thải.Nhiều doanh nghiệp đã có sự chuẩn bị từ sớm và bước đầu đạt được những kết quả tích cực trong giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng hiệu quả và chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh hơn.
Liên quan đến việc vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, cho biết, Cục được lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao làm đầu mối phối hợp với Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan để triển khai.
Nếu các thủ tục còn lại được hoàn tất đúng tiến độ, việc vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước có thể được triển khai trong tháng 6. Ảnh minh họa.
Theo quy định tại Nghị định 29, việc vận hành sàn giao dịch carbon có sự tham gia của nhiều bên, gồm cơ quan quản lý nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, các ngân hàng thanh toán và các công ty chứng khoán tham gia hỗ trợ giao dịch.
Đến nay, nhiều công việc chuẩn bị đã được triển khai. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư quy định về hệ thống đăng ký quốc gia đối với hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đã ban hành quy chế giám sát giao dịch carbon.
Theo ông Quang, hiện còn một số nội dung kỹ thuật cần hoàn thiện, trong đó có quy chế vận hành giao dịch thị trường carbon và việc cấp phép cho các công ty chứng khoán tham gia thị trường.Về hạ tầng kỹ thuật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cơ bản đã hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu đăng ký hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. Hệ thống đã được phê duyệt mức độ an toàn thông tin và sẵn sàng vận hành. Các đơn vị liên quan cũng đã tiến hành kiểm thử kỹ thuật đối với hệ thống giao dịch.
Song song với đó, công tác tập huấn, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp cũng đang được triển khai nhằm giúp các doanh nghiệp sẵn sàng tham gia thị trường carbon trong nước.
Ông Nguyễn Tuấn Quang thông tin thêm, nếu các thủ tục còn lại được hoàn tất đúng tiến độ, việc vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước có thể được triển khai trong tháng 6, mở ra thêm công cụ thị trường phục vụ mục tiêu giảm phát thải và chuyển đổi xanh của Việt Nam.
10h50
Chuyển đổi xanh, giảm phát thải giúp Vinamilk tối ưu chi phí sản xuất
Ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành Khối sản xuất Vinamilk chia sẻ, việc thực hiện giảm phát thải của doanh nghiệp đã được thực hiện từ rất sớm. Từ năm 2012, Vinamilk đã thực hiện chuyển đổi xanh khi khái niệm này còn khá mới mẻ đối với nhiều doanh nghiệp trong nước. Mục tiêu của Vinamilk hướng tới tớ là phục vụ cộng đồng, bảo vệ môi trường.
Ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành Khối sản xuất Vinamilk.
Việc chuyển đổi xanh được thực hiện trên nhiều lĩnh vực nhằm tối ưu chi phí sản xuất, tối ưu sức lao động trong sản xuất. Trước hết, đó là chuyển đổi từ nhận thức của người lao động, giúp họ có ý thức hơn trong hoạt động để đưa năng suất lao động, năng suất của dây chuyền máy móc cao hơn, tiết kiệm được năng lượng, nguyên vật liệu nhiều hơn. Từ đó nó sẽ tương ứng với giảm phát thải.
Thứ hai là chuyển đổi cách thức sử dụng năng lượng. Vinamilk hạn chế sử dụng các năng lượng hóa thạch trong quá trình sản xuất; sử dụng vận hành các lò hơi bằng những viên nén tiến tới loại bỏ hoàn toàn, không sử dụng năng lượng hóa thạch để đốt lò hơi, từ đó góp phần giảm khí thải.
Thứ ba, chuyển đổi công nghệ, máy móc. Khi đầu tư máy móc thiết bị, Vinamlik luôn hướng tới việc máy móc đó sẽ phải hiệu quả hơn về năng suất, chất lượng, mẫu mã sản phẩm… Mẫu số chung sẽ là giảm phát thải khí nhà kính cho toàn bộ quá trình sản xuất. Lấy ví dụ, ông Minh cho hay: Vinamilk đã thí điểm sử dụng xe tự hành không người lái thay thế hoàn toàn xe người lái, hiệu quả tiết kiệm năng lượng lên tới 70-80% so với những kho sử dụng người lái. Tất nhiên, chi phí đầu tư cũng rất lớn đòi hỏi DN phải có năng lực tài chính mạnh.Vinamilk hiện đã có hơn 20 sản phẩm đưa ra thị trường được sự đón nhận rất tốt. Đây là những sản phẩm có chỉ số phát thải.
Ông Minh khuyến nghị, các doanh nghiệp đang thực hành những chuyển đổi này để đồng hành cùng Chính phủ trong mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 trong lộ trình sắp tới.
10h40
Giảm phát thải cũng là cơ hội để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh
Chia sẻ về các giải pháp giảm phát thải carbon trong ngành thép, ông Nguyễn Phú Dương - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam - cho biết: Ngành thép là một trong những lĩnh vực có mức phát thải khí nhà kính lớn, vì vậy doanh nghiệp nhận thức rõ trách nhiệm trong việc thực hiện các cam kết của Chính phủ về giảm phát thải. Tổng công ty đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm vừa giảm phát thải carbon, vừa duy trì năng lực cạnh tranh.
Ông Nguyễn Phú Dương - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam.
Trước hết, doanh nghiệp tập trung đổi mới công nghệ sản xuất theo hướng hiện đại, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Đây là giải pháp cốt lõi giúp giảm lượng khí nhà kính ngay từ quá trình sản xuất.
Bên cạnh đó, Tổng công ty đẩy mạnh sử dụng năng lượng hiệu quả, tối ưu hóa quy trình vận hành và tăng cường tái chế, tận dụng phế liệu trong sản xuất thép, qua đó góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng từng bước chuyển đổi sang sử dụng các nguồn nguyên, nhiên liệu thân thiện hơn với môi trường, đồng thời tham gia các chương trình, lộ trình giảm phát thải theo định hướng của Nhà nước.
Ngành thép là một trong những lĩnh vực có mức phát thải khí nhà kính lớn. Ảnh minh họa.
Theo ông Nguyễn Phú Dương, việc giảm phát thải không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là cơ hội để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế.
10h35
Dư địa giảm phát thải của doanh nghiệp Việt hiện vẫn còn rất lớn
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng dư địa giảm phát thải của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, năng lượng, nông nghiệp và sử dụng tài nguyên.
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Nông nghiệp và Môi trường.
Theo ông Thọ, quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua đã bắt đầu hình thành rõ nét hơn dưới tác động của các cam kết quốc tế, yêu cầu từ thị trường xuất khẩu cũng như các tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, mức độ chuyển đổi giữa các nhóm doanh nghiệp hiện vẫn còn chênh lệch lớn, nhất là giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ông nhận định cơ chế phát triển thị trường carbon và tín chỉ carbon sẽ mở ra cơ hội đáng kể cho doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới. Đây không chỉ là công cụ tài chính cho quá trình chuyển đổi xanh mà còn tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng phát thải thấp.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là khả năng huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh. Theo ông Thọ, nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong tiếp cận tài chính xanh, công nghệ xanh và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến phát thải thấp.
Quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua đã bắt đầu hình thành rõ nét hơn dưới tác động của các cam kết quốc tế. Ảnh minh họa.
Ông cũng cho rằng trong thời gian tới, hệ sinh thái chính sách sẽ gắn ngày càng chặt với mô hình kinh tế carbon thấp, kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh. Khi các cơ chế về thị trường carbon, tín chỉ carbon và hệ thống đo đếm phát thải được hoàn thiện, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm cơ hội tham gia vào các chuỗi giá trị xanh toàn cầu.
10h30
2.166 doanh nghiệp bắc buộc phải kiểm kê khí nhà kính
Ông Nguyễn Tuấn Quang (Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu) cho biết, trong quá trình thực hiện những quy định kiểm soát khí thải nhà kính, ngoài việc yêu cầu các doanh nghiệp tuân thủ thực hiện, Cục thường xuyên tuyên truyền tới các doanh nghiệp về việc tuân thủ những quy định này cũng giúp họ có thêm nhiều cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu.
Hiện nay, các DN đã tuân thủ rất đầy đủ những quy định này. Báo cáo định kỳ, các doanh nghiệp hiện đang tuân thủ tốt việc kê khai, với tần suất báo cáo kiểm kê và kế hoạch giảm nhẹ phát thải là 2 năm một lần. Hiện có 2.166 cơ sở bắt buộc kiểm kê, được Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính và báo cáo lên các Bộ, ngành. Nhóm này chiếm khoảng 70% tổng lượng phát thải trực tiếp.
Về phân bổ hạn ngạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu Chính phủ ban hành quyết định phân bổ hạn ngạch cho 110 cơ sở lớn nhất (chiếm khoảng 40% lượng phát thải). Việc kiểm soát tốt nhóm này sẽ đóng góp lớn vào mục tiêu chung.
Bên cạnh các quy định bắt buộc, Chính phủ cũng ban hành nhiều chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi như ưu đãi tài chính: Áp dụng các chính sách về thuế, phí, ví dụ như ưu đãi lệ phí trước bạ cho xe điện hoặc ưu đãi thuế nhập khẩu đối với các công nghệ cao.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn và áp dụng tiêu chí ESG để trình Thủ tướng Chính phủ.
Việc giảm phát thải nhà kính hiện nay gắn bó mật thiết với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Quy trình cấp phép đầu tư cần có các quy định về tiêu chí môi trường và xác nhận dự án đầu tư theo danh mục để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các cơ chế tài chính đồng hành trong việc giảm phát thải.
10h20
Cần nỗ lực tổng thể và toàn diện trong cải thiện chất lượng không khí
Tham gia Tọa đàm, PGS.TS Lý Bích Thủy - Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, thực trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam hiện nay ngày càng đáng lo ngại, đặc biệt là tại hai đô thị lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Tại Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng, thời gian ô nhiễm nhất thường rơi vào mùa đông và mùa xuân với các chỉ số ô nhiễm không khí đều vượt quy chuẩn.
PGS.TS Lý Bích Thủy - Đại học Bách khoa Hà Nội.
Ở phía Nam, dù TP. Hồ Chí Minh có chất lượng không khí nhỉnh hơn Hà Nội đôi chút, nhưng thực tế vẫn nằm trong ngưỡng báo động và chưa thể coi là an toàn cho sức khỏe. Với quy mô đô thị và mật độ dân số khổng lồ, TP. Hồ Chí Minh đang phải chịu áp lực cực kỳ lớn từ khí thải giao thông và công nghiệp, đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác quản lý.
Để có thể cải thiện chất lượng bầu không khí trong thời gian tới, đây không còn là nhiệm vụ riêng lẻ của bất kỳ ai, mà đòi hỏi một nỗ lực tổng thể và toàn diện. Cần có sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương, kết hợp với sự phối hợp đồng bộ giữa các địa phương, doanh nghiệp và hành động cụ thể từ cấp cơ sở như phường, xã, kết hợp cùng ý thức của mỗi người dân.
10h10
Làm rõ trách nhiệm trong quản lý chất lượng không khí
Trả lời câu hỏi tại Tọa đàm về việc quản lý chất lượng môi trường không khí trong thời gian qua và định hướng khi sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường cho biết: Ô nhiễm không khí là một trong những thách thức môi trường lớn hiện nay và đã được Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặc biệt quan tâm.
Thời gian qua, Bộ đã tham mưu hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, trong đó Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã có bước chuyển quan trọng từ quản lý theo nguồn thải sang quản lý chất lượng môi trường không khí dựa trên mục tiêu, kết hợp cách tiếp cận liên ngành.
Ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường.
Bộ cũng đã phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương triển khai điều tra, kiểm kê phát thải, qua đó xác định rõ các nguồn gây ô nhiễm chính để có giải pháp kiểm soát phù hợp. Nhiều biện pháp đã được thực hiện như siết chặt tiêu chuẩn khí thải trong công nghiệp và giao thông; ban hành lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với ô tô, xe máy; thúc đẩy đầu tư công nghệ xử lý và giảm phát thải.
Đáng chú ý, Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được ban hành, đặt ra các mục tiêu cụ thể cho từng địa phương. Nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch cải thiện chất lượng không khí, cho thấy sự vào cuộc đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.
Ô nhiễm không khí là một trong những thách thức môi trường lớn hiện nay. Ảnh: Thanh Nhàn/Báo Quân đội nhân dân.
Trong thời gian tới, khi sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, việc quản lý chất lượng không khí sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng cường quản lý dựa trên mục tiêu chất lượng, đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và hệ thống quan trắc, nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo ô nhiễm.
Đồng thời, sẽ làm rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương; thúc đẩy chuyển đổi công nghệ, kiểm soát phát thải tại nguồn, đặc biệt trong các lĩnh vực có nguy cơ ô nhiễm cao như giao thông và công nghiệp. Mục tiêu là kiểm soát hiệu quả ô nhiễm không khí, bảo vệ sức khỏe người dân và góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
10h00
Những kết quả đạt được trong công tác bảo vệ môi trường trong thời gian qua là minh chứng cho sức mạnh của sự chung tay, đồng lòng giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội trong hành trình hướng tới phát triển bền vững.
Thứ trưởng Lê Công Thành (ngoài cùng bên trái) và Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch (ngoài cùng bên phải) vinh danh các đơn vị đồng hành.
Ban Tổ chức ghi nhận và đánh giá cao sự đồng hành, hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đối với chương trình. Để ghi nhận những đóng góp đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành đã trao Giấy chứng nhận, trong khi Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch tặng hoa cảm ơn các đơn vị đồng hành.
9h30
Đổi từ 'cấm đoán' sang 'kiến tạo' trong Luật Bảo vệ môi trường
Tham luận tại Diễn đàn, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - Cơ quan chủ trì soạn thảo đã rất khẩn trương, nghiêm túc và bài bản trong quá trình soạn thảo Dự án Luật Bảo vệ môi trường nhằm bảo đảm chất lượng và tiến độ.
Ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.
Trong bối cảnh đất nước cần đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, bước vào kỷ nguyên vươn mình, chúng ta không thể để những rào cản về thể chế cản trở bước tiến. Chính vì vậy, việc sửa đổi Luật lần này phải thực sự là một cuộc cách mạng về tư duy. Để tạo ra một hành lang pháp lý vừa kiến tạo, vừa quản lý hiệu quả, Luật Bảo vệ môi trường cần đổi mới triệt để tư duy từ “cấm đoán” sang “kiến tạo”, từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” và quản lý rủi ro.
Thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Luật chỉ quy định những vấn đề khung, nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho doanh nghiệp và địa phương.
Bên cạnh đó, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính phải là một “đột phá” thực chất. Cần rà soát kỹ các quy định của chính sách này để thể chế hóa đúng các quan điểm, chủ trương của Đảng về “phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường là trung tâm", để thể hiện tinh thần kiến tạo hơn nữa như các quy định pháp luật trong các ngành, lĩnh vực khác.
Đặc biệt, cần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, gắn với trách nhiệm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Các quy định về thẩm quyền phải gắn với trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm người đứng đầu địa phương trong công tác bảo vệ môi trường, đúng tinh thần là “chịu trách nhiệm về ô nhiễm xảy ra trên địa bàn”.
Luật phải đi trước, mở đường cho chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn. Dự thảo Luật lần này cần có đủ cơ sở pháp lý để thúc đẩy các mô hình sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn. Việc coi chất thải là tài nguyên, sử dụng nền tảng số để quản lý chất thải, thúc đẩy thị trường carbon… là những hướng đi đúng.
Cuối cùng, ông Tạ Đình Thi nhấn mạnh về chất lượng của Luật. Một đạo luật tốt, khả thi và đi vào cuộc sống cần có các quy định phải rõ ràng, minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện, ổn định. Một khi Luật được ban hành, phải bảo đảm tính thượng tôn, và phải có chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là các hành vi tham nhũng, lợi ích nhóm trong lĩnh vực môi trường, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định của Đảng và Nhà nước trong xây dựng pháp luật.
9h10
Nghệ An không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, mà hướng tới quản lý minh bạch, hiệu quả
Những năm qua, việc triển khai Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 tại Nghệ An không chỉ tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý mà còn từng bước định hình tư duy phát triển bền vững trong toàn hệ thống.
Tham luận tại Diễn đàn, ông Nguyễn Duy Nhật, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An khẳng định, kết quả nổi bật trước hết đến từ việc tỉnh đã chủ động hoàn thiện thể chế, tăng cường chỉ đạo điều hành đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, qua đó đưa hoạt động bảo vệ môi trường đi vào nền nếp, rõ trách nhiệm và hiệu quả hơn.
Ông Nguyễn Duy Nhật - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An.
Đáng chú ý, cải cách thủ tục hành chính là một điểm sáng mang tính đột phá. Thời gian giải quyết nhiều thủ tục được rút ngắn mạnh, có nội dung giảm tới hơn 50%, trong khi 100% hồ sơ vẫn được xử lý đúng và trước hạn. Điều này không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân mà còn khẳng định định hướng nhất quán của Nghệ An: không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, mà hướng tới quản lý minh bạch, hiệu quả.
Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra được triển khai quyết liệt, có trọng tâm, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về môi trường. Việc xử lý nghiêm các vi phạm, cùng với duy trì hiệu quả đường dây nóng 24/7, đã giúp địa phương kịp thời phát hiện, xử lý các vấn đề phát sinh, không để hình thành “điểm nóng” kéo dài. Đây là minh chứng rõ nét cho quyết tâm siết chặt kỷ cương môi trường bằng những hành động cụ thể.
Ở chiều sâu, ông Nhật cho biết, công tác tuyên truyền đã có chuyển biến rõ rệt, đi vào thực chất với nhiều mô hình thiết thực, dễ lan tỏa trong cộng đồng. Khi người dân và doanh nghiệp trở thành chủ thể tham gia, bảo vệ môi trường không còn là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý mà trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Nhờ đó, chất lượng môi trường trên địa bàn cơ bản được kiểm soát, đa dạng sinh học tiếp tục được bảo tồn, hệ thống quan trắc được đầu tư đồng bộ. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Duy Nhật, Nghệ An vẫn đối mặt với những áp lực lớn, đặc biệt là trong quản lý chất thải rắn và hạ tầng xử lý môi trường chưa theo kịp tốc độ phát triển.
Từ thực tiễn triển khai, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường 2020 theo hướng rõ ràng, đồng bộ và dễ áp dụng hơn. Trọng tâm là hoàn thiện các quy định về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường; giữ vững nguyên tắc phân loại rác tại nguồn; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn; đồng thời bảo đảm tính thống nhất giữa các luật và thiết kế cơ chế phân cấp phù hợp với năng lực địa phương.
Thông điệp xuyên suốt là bảo vệ môi trường chỉ thực sự hiệu quả khi thể chếđủ rõ, thực thi đủ mạnh và sự tham gia của xã hội đủ sâu. Đây cũng là nền tảng để Nghệ An vừa bảo vệ môi trường, vừa mở ra không gian phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
9h00
Giao địa phương kiểm kê phát thải khí nhà kính
Ông Nguyễn Tuấn Quang (Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu) cho biết, Luật Bảo vệ Môi trường 2020 có 1 Chương quy định về biến đổi khí hậu với các nội dung về quản lý giảm phát thải khí nhà kính (KNK).
Ông Nguyễn Tuấn Quang - Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu.
Trên cơ sở Điều 91 của Luật BVMT 2020, một loạt các Nghị định quan trọng đã được ban hành để triển khai thực hiện như: Nghị định 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải KNK và bảo vệ tầng ozone (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 119/2025/NĐ-CP); Nghị định số 45/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT (Điều 45); Thông tư hướng dẫn kỹ thuật của các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực về đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm phát thải KNK (MRV) và kiểm kê KNK của ngành, lĩnh vực… Công tác quản lý nhà nước về giảm phát thải KNK đã đạt được những kết quả nền tảng bước đầu.
Việc thực hiện các quy định về quản lý phát thải KNK hiện nay còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Thực hiện kiểm kê KNK 2 năm/lần gây khó khăn cho việc theo dõi, đánh giá hiệu quả và hoạch định chính sách giảm nhẹ phát thải KNK của doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Báo cáo kết quả kiểm kê chưa được thực hiện bằng hình thức trực tuyến. Về đề xuất kiểm kê hằng năm, việc này có thể tăng thêm chi phí của các địa phương, cơ sở nhưng sẽ có các phương án cụ thể để giảm thiểu vấn đề này.
Ngoài ra, quy định về MRV chưa được chi tiết đối với các tiểu lĩnh vực. Phân bổ hạn ngạch phát thải KNK cần quy định tiêu chí các định cho các cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải KNK. Chưa quy định Bộ quản lý lĩnh vực đề xuất mục tiêu giảm phát thải KNK... Chưa quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong thực hiện kiểm kê KNK; Quản lý danh mục cơ sở phải thực hiện kiểm kê KNK trên địa bàn…
Trên cơ sở đó, ông Quang kiến nghị: các Bộ quản lý lĩnh vực là cơ quan nắm rõ nhất về công nghệ, năng lực sản xuất và hiện trạng phát thải của các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý. Theo quy định của pháp luật hiện hành tất cả các cơ sở phải thực hiện kiểm kê KNK đều được phân bổ hạn ngạch phát thải KNK.
Tuy nhiên, theo kinh nghiệm quốc tế, giai đoạn đầu của thị trường carbon bắt buộc, chỉ phân bổ hạn ngạch cho các cơ sở phát thải KNK lớn, có đầy đủ dữ liệu. Vì vậy, cần quy định tiêu chí xác định các cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải KNK.
Công tác quản lý nhà nước về giảm phát thải khí nhà kính đã đạt được những kết quả nền tảng bước đầu. Ảnh minh họa.
Nội dung giảm nhẹ phát thải KNK chỉ là một trong những hoạt động của quản lý phát thải KNK. Để đáp ứng yêu cầu quản lý phát thải KNK hiện nay và thực hiện phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, đề xuất các quy định về “Quản lý phát thải khí nhà kính” với các nội dung sửa đổi, bổ sung như sau:
Kiểm kê KNK cần thực hiện hằng năm; cung cấp nền tảng dữ liệu để vận hành thị trường carbon và thực hiện cam kết quốc tế.
Giao UBND cấp tỉnh thực hiện kiểm kê KNK cấp tỉnh; lập, cập nhật, ban hành Danh mục cơ sở phải thực hiện kiểm kê KNK trên địa bàn. Xây dựng kế hoạch giảm phát thải KNK ở địa phương; bảo đảm tính thống nhất, cập nhật của thông tin, số liệu.
Các Bộ, ngành quản lý lĩnh vực có trách nhiệm hướng dẫn kiểm kê KNK. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng hệ thống kiểm kê KNK; đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm phát thải KNK trực tuyến; phân bổ, theo dõi, đánh giá hạnh ngạch phát thải KNK; theo dõi, đánh giá hoạt động tạo tín chỉ carbon…
8h55
Bốn nhóm nội dung cốt lõi trong sửa đổi Luật Môi trường
Theo TS. Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường, sau hơn 5 năm triển khai, Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã tạo ra nhiều chuyển biến trong công tác quản lý nhà nước thông qua các công cụ như giấy phép môi trường, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và thị trường carbon. Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, nhiều quy định hiện hành cần tiếp tục hoàn thiện.
TS. Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 82 trong tổng số 171 điều của Luật hiện hành, tập trung vào 4 nhóm nội dung chính gồm: cắt giảm thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp; hoàn thiện hành lang pháp lý cho chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn; tăng cường quản lý chất lượng môi trường; đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc cải cách mạnh thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường. Dự thảo đề xuất bãi bỏ 9 thủ tục hành chính, giúp giảm hơn 52% thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Số dự án phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và xin giấy phép môi trường cũng được cắt giảm trên 90% thông qua việc đơn giản hóa phân loại dự án theo tiêu chí môi trường.
Dự thảo tiếp tục đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, với 96% hoạt động thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và 95% việc cấp giấy phép môi trường được giao cho cấp địa phương thực hiện.
Trong lĩnh vực quản lý chất thải, dự thảo bổ sung nhiều quy định nhằm thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải và phát triển kinh tế tuần hoàn. Chính phủ sẽ quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ vật liệu tái chế bắt buộc, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế EPR.
Chính phủ sẽ quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ vật liệu tái chế bắt buộc, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế EPR. Ảnh minh họa.
Chuyển đổi số cũng là nội dung xuyên suốt của dự thảo. Các cơ sở phát sinh chất thải sẽ phải cung cấp, cập nhật dữ liệu điện tử; hệ thống quản lý chất thải được xây dựng trên nền tảng số, cho phép kiểm soát và truy xuất dòng chất thải theo thời gian thực.
Đối với quản lý chất lượng môi trường, dự thảo bổ sung các quy định về dự báo ô nhiễm môi trường không khí, kiểm kê khí thải, kiểm soát phát thải từ giao thông; đồng thời chuyển phương thức quản lý từ “cảnh báo khi ô nhiễm đã xảy ra” sang “dự báo để chủ động phòng ngừa”.
Trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, dự thảo chuyển hướng từ “giảm nhẹ phát thải” sang “quản lý phát thải”, rút ngắn chu kỳ kiểm kê khí nhà kính xuống hằng năm và bổ sung quy định về trao đổi quốc tế kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon và quản lý sàn giao dịch carbon.
8h47
Nghệ An đặt mục tiêu tăng trưởng xanh vào trọng tâm phát triển
Tại Diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đệ, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết: Sự kiện diễn ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm chất lượng môi trường và ô nhiễm không khí đang trở thành những thách thức toàn cầu hết sức nghiêm trọng. Đồng thời, Việt Nam đang quyết liệt triển khai các cam kết quốc tế về phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 theo cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị COP26.
Với Nghệ An - một tỉnh có diện tích tự nhiên lớn, địa hình đa dạng, vừa có biển, đồng bằng, trung du và miền núi, bảo vệ môi trường không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là điều kiện tiên quyết bảo đảm cho phát triển bền vững lâu dài.
Ông Nguyễn Văn Đệ, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An.
Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, Tỉnh đã ban hành và triển khai nhiều chương trình, kế hoạch quan trọng như: Nghị quyết số 08-NQ/TU về tăng cường bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh; Chương trình hành động số 20-CTr/TU thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính.
Thời gian tới, Nghệ An xác định ưu tiên tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường và khí hậu; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của chính quyền cơ sở; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.
Tỉnh cũng ưu tiên phát triển mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng theo hướng sạch và bền vững; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ giảm phát thải khí nhà kính. Đồng thời, tập trung giải quyết căn cơ vấn đề chất thải rắn sinh hoạt và chất thải công nghiệp; tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí, nhất là tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị và các tuyến giao thông trọng điểm.
Cùng với kiểm soát ô nhiễm, tỉnh sẽ tăng cường bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; bảo vệ nghiêm ngặt vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An; đẩy mạnh trồng rừng, phục hồi hệ sinh thái và nâng cao tỷ lệ che phủ rừng bền vững. Song song với đó là phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng.
Khu dự trữ sinh quyển Tây Nghệ An có tính đa dạng sinh học rất cao.
Thông qua Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu, tỉnh Nghệ An mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành và hỗ trợ từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các Bộ, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế, các nhà khoa học cùng cộng đồng doanh nghiệp. Đây sẽ là điều kiện để tỉnh tiếp cận nhanh chóng với các mô hình quản trị tiên tiến, công nghệ hiện đại và các nguồn lực chất lượng phục vụ mục tiêu tăng trưởng bền vững.
8h40
Chìa khóa của ứng phó biến đổi khí hậu là hành động thực chất
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải chuyển mạnh từ “cam kết” sang “hành động thực chất”, coi đây là chìa khóa để giải quyết hiệu quả các thách thức môi trường và biến đổi khí hậu hiện nay.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu khai mạc Diễn đàn.
Diễn đàn được tổ chức tại Nghệ An trong khuôn khổ các sự kiện hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2026. Đây không chỉ là hoạt động mang tính biểu trưng mà còn là diễn đàn đối thoại chính sách quan trọng, kết nối cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và giới khoa học nhằm cùng đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi.
Chủ đề của Diễn đàn: “Từ chính sách đến hành động” được lựa chọn nhằm tạo không gian đối thoại thực chất, nhận diện rõ các điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện, từ đó đề xuất giải pháp có thể triển khai hiệu quả. Diễn đàn cũng đóng vai trò là kênh tham vấn quan trọng trong quá trình sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, hướng tới hoàn thiện hành lang pháp lý cho chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển thị trường carbon.
Thứ trưởng Lê Công Thành đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận một số nội dung trọng tâm: hoàn thiện chính sách theo hướng nâng cao hiệu lực thực thi, chuyển từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro; xử lý các vấn đề môi trường cấp bách, nhất là ô nhiễm không khí; thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050; tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội; đồng thời chia sẻ các mô hình hiệu quả và kinh nghiệm thực tiễn.
Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn nhưng cũng là cơ hội để đổi mới mô hình tăng trưởng. Ảnh minh họa.
“Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế. Thành công không chỉ phụ thuộc vào chính sách đúng, mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện hiệu quả, với sự tham gia thực chất của tất cả các chủ thể”, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định.
Kết thúc bài phát biểu, Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng Diễn đàn sẽ đưa ra nhiều khuyến nghị thiết thực, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ tư duy sang hành động, từ cam kết sang thực thi, qua đó tạo chuyển biến rõ nét trong công tác bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
