| Hotline: 0983.970.780

Kết nối cung - cầu, đưa thị trường carbon vào thực tiễn

Thứ Sáu 14/08/2026 , 06:43 (GMT+7)

Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 làm rõ những bước tiến trong vận hành thị trường, cơ chế tín chỉ carbon và kết nối cung - cầu, hướng tới thị trường minh bạch, hiệu quả.

Ngày 14/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Viện Tư vấn và phát triển (CODE), Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) với sự hỗ trợ của Cục Kinh tế Liên bang Thuỵ Sĩ (SECO) tổ chức Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: "Từ chính sách đến hành động".

Diễn đàn có sự tham dự trực tiếp của 400 đại biểu Trung ương, địa phương, các hiệp hội, công ty chứng khoán, các định chế tài chính - ngân hàng thương mại, các quỹ đầu tư trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp trong lĩnh vực: năng lượng tái tạo, dầu khí, thép, xi măng, xây dựng, nông nghiệp giảm phát thải cùng các tổ chức quốc tế.

Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: 'Từ chính sách đến hành động' chính thức khai mạc vào sáng 14/8.

Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: "Từ chính sách đến hành động" chính thức khai mạc vào sáng 14/8.

Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon, với trọng tâm chuyển từ xây dựng, hoàn thiện chính sách và thể chế sang tổ chức thực thi, vận hành thị trường trên thực tế.

Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện khung chính sách, pháp luật về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon trong nước, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế về trao đổi kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Thông qua các phiên tham luận, tọa đàm và hoạt động kết nối doanh nghiệp, Diễn đàn hướng tới việc làm rõ những cơ hội, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách; đồng thời thúc đẩy kết nối về tín chỉ carbon, tài chính xanh, công nghệ, dữ liệu và các dự án giảm phát thải.

Tổng thuật: 'Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: Từ chính sách đến hành động'

Đặc biệt, Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 tập trung vào 3 phiên thảo luận chuyên sâu với các chủ đề đang được thị truờng quan tâm như vận hành thông suốt thị trường carbon Việt Nam; trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon theo Điều 6.2 và các khuôn khổ hợp tác song phương; Cơ chế Điều 6.4: chất lượng tín chỉ và tính toàn vẹn môi trường.

Độc giả quan tâm có thể theo dõi Diễn đàn trực tuyến trên các nền tảng đa phương tiện của Báo Nông nghiệp và Môi trường. 

 
 
Diễn đàn có sự tham dự trực tiếp của 400 đại biểu Trung ương, địa phương, các hiệp hội, công ty chứng khoán, các định chế tài chính - ngân hàng thương mại, các quỹ đầu tư trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực.

Diễn đàn có sự tham dự trực tiếp của 400 đại biểu Trung ương, địa phương, các hiệp hội, công ty chứng khoán, các định chế tài chính - ngân hàng thương mại, các quỹ đầu tư trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực.

Tất cảTổng thuật

11h30

Kết nối cung - cầu, đưa thị trường carbon vào thực tiễn

Nhằm thúc đẩy kết nối cung - cầu và từng bước đưa các cơ hội hợp tác trên thị trường carbon vào thực tiễn, phiên Kết nối Doanh nghiệp (Business Matching Session) tạo không gian để các đơn vị cung ứng tín chỉ carbon có cơ hội trao đổi với những doanh nghiệp có nhu cầu mua, trao đổi và bù trừ phát thải.

Nhập chú thích ảnh
Nhập chú thích ảnh

Khép lại phiên buổi sáng của diễn đàn, hai Biên bản ghi nhớ hợp tác về kết nối cung - cầu hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon đã được ký kết.

Để khép lại phiên buổi sáng của diễn đàn, hai Biên bản ghi nhớ hợp tác về kết nối cung - cầu hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon đã được ký kết, đánh dấu bước chuyển từ đối thoại, chia sẻ thông tin sang những cam kết hợp tác cụ thể. Viện Tư vấn Phát triển (CODE) và Công ty Cổ phần Quốc tế Ngọc Viễn Đông ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác về kết nối cung - cầu hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon.

Cùng với đó, Công ty Cổ phần Khoa học & Môi trường Giant Barb và Công ty Rockpine ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác về kết nối cung - cầu hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon.

Các lễ ký kết diễn ra dưới sự chứng kiến của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành; ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu; bà Phạm Liên Anh, Trưởng Chương trình Tư vấn Cải cách và Nghiên cứu Kinh tế Việt Nam, Lào, Campuchia, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC).

10h55

Chờ thêm tiêu chuẩn và quy trình chứng nhận để thúc đẩy thị trường carbon trong nước

Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu chuẩn bị dự án tạo tín chỉ carbon, nhưng khả năng biến tiềm năng giảm phát thải thành hàng hóa còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, cho biết Việt Nam đã có hàng trăm dự án theo Cơ chế phát triển sạch (CDM) được cấp tín chỉ. Một số dự án đang chuyển đổi sang cơ chế mới theo Thỏa thuận Paris. Ngoài ra, Việt Nam hơn 10 dự án theo Cơ chế tín chỉ chung (JCM) và nhiều dự án theo các tiêu chuẩn carbon khác.

Nhập chú thích ảnh

Các diễn giả thảo luận trong khuôn khổ "Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: Từ chính sách đến hành động", sáng 14/8.

Theo ông Quang, sự phát triển của các dự án carbon cũng mở ra nhu cầu đối với các tổ chức thẩm định. Hiện có khoảng 30 tổ chức đáp ứng yêu cầu về chứng nhận, xác nhận giá trị sử dụng theo quy định. Đây là một trong những mắt xích cần thiết bởi lượng giảm phát thải phải được đo lường, thẩm định và chứng nhận trước khi có thể trở thành tín chỉ giao dịch trên thị trường.

Làm rõ thêm về cách thức vận hành thị trường carbon, bà Phạm Liên Anh, Trưởng Chương trình Tư vấn Cải cách và Nghiên cứu Kinh tế Việt Nam, Lào, Campuchia của IFC, cho biết mức độ quan tâm của doanh nghiệp đang tăng rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp đã, đang hoặc chuẩn bị xây dựng dự án carbon gắn với các giải pháp giảm phát thải. "Cục Biến đổi khí hậu và IFC cũng đang chuẩn bị sổ tay hướng dẫn nhằm cung cấp các chỉ dẫn thực tiễn cho doanh nghiệp xây dựng dự án", bà nói.

Tuy nhiên, sự quan tâm của doanh nghiệp chưa đồng nghĩa thị trường trong nước có thể lập tức phát triển mạnh. Theo bà Liên Anh, điều này còn phụ thuộc vào việc hoàn thiện các tiêu chuẩn carbon trong nước, quy trình chứng nhận đủ thuận lợi và doanh nghiệp hiểu rõ cách thực hiện.

Quan trọng hơn, thị trường cần có nhu cầu đủ lớn và mức giá phù hợp.Nhu cầu này được kỳ vọng tăng khi thị trường carbon qua giai đoạn thí điểm và số doanh nghiệp phải giao dịch hạn ngạch mở rộng. Khi đó, tín chỉ từ các dự án giảm phát thải sẽ có thêm đầu ra trong nước.

Không phải cứ có hoạt động giảm phát thải là tự động hình thành tín chỉ

Trả lời câu hỏi của PGS.TS Sử Thanh Long, Giám đốc Dự án sữa quốc tế Tập đoàn TH, giảng viên cao cấp Học viện Nông nghiệp Việt Nam, về việc trong cùng một tập đoàn, lĩnh vực phát thải âm có thể bù trừ cho lĩnh vực phát thải lớn được hay không và có phải qua sàn giao dịch carbon trong nước hay không, Phó Cục trưởng Nguyễn Tuấn Quang cho rằng, Tập đoàn TH không phải đối tượng được phân bổ hạn ngạch và việc bù trừ trong nội bộ để chứng minh chuỗi sản xuất trung hòa carbon là thực hiện được mà không phải qua sàn giao dịch carbon trong nước (vì không liên quan đến sàn).

Nhập chú thích ảnh

PGS.TS Sử Thanh Long, Giám đốc Dự án sữa quốc tế Tập đoàn TH, giảng viên cao cấp Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Về giá tín chỉ carbon, ông Quang cho rằng mức giá trên thị trường phụ thuộc lớn vào chi phí tạo ra tín chỉ đó trong từng dự án cụ thể. Do đặc thù công nghệ và suất đầu tư khác nhau, tín chỉ sinh ra từ các dự án chi phí cao (như chôn lấp, xử lý chất thải) hoặc dự án hệ sinh thái tự nhiên (như rừng ngập mặn) thường có mức giá cao hơn đáng kể so với tín chỉ thu được từ các dự án năng lượng tái tạo.

Trong trường hợp của TH cũng như thắc mắc của các doanh nghiệp đã đặt câu hỏi trước đó, không phải cứ có hoạt động giảm phát thải là tự động hình thành tín chỉ. Việc công nhận và phát hành tín chỉ đòi hỏi phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện, tiêu chuẩn và quy trình thẩm định nghiêm ngặt.

10h50

EU đã tổ chức hai đợt đấu giá theo cơ chế CBAM

Cập nhật về thị trường CBAM của Liên minh châu Âu (EU), ông Neeraj Joshi - đại diện IFC cho biết: “CBAM yêu cầu các nhà nhập khẩu vào châu Âu phải cung cấp chứng nhận về lượng phát thải carbon gắn với hàng hóa nhập khẩu. Đến nay, EU đã tổ chức hai đợt đấu giá vào tháng 4 và tháng 7. Chi phí tuân thủ thông qua các chứng nhận này hiện ở mức khoảng 75 euro cho mỗi tấn CO₂e”.

Cũng như, dự thảo cho phép 10% nghĩa vụ tuân thủ CBAM được bù trừ bằng tín chỉ carbon. Nội dung này đã được các bên liên quan góp ý và xem xét bởi Ủy ban châu Âu.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-110150_133

Ông Neeraj Roshi, Trưởng nhóm khu vực về Biến đổi Khí hậu, Khối Tư vấn Quốc gia & Kinh tế, khu vực Đông Á - Thái Bình Dương (EAP), IFC.

EU cũng nhận thấy CBAM là một cơ chế mới và đang tạo thêm yêu cầu đối với hoạt động nhập khẩu. Trong khi đó, thị trường carbon tại nhiều quốc gia đang từng bước hình thành và phát triển.Tại Việt Nam, thị trường cũng đang có những chuyển động tích cực, với nhiều quy định được đặt ra như tín chỉ carbon trong nước, khả năng giao dịch tín chỉ theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris và cơ hội đưa tín chỉ ra thị trường quốc tế.

Theo đại diện IFC, nếu Liên minh châu Âu chính thức cho phép sử dụng một tỷ lệ nhất định tín chỉ carbon để bù trừ nghĩa vụ CBAM, đây sẽ là một hướng cung mới cho thị trường tín chỉ carbon quốc tế, cũng như cơ hội cho các quốc gia trong đó có Việt Nam.

10h45

Thị trường carbon trong nước không quy định biên độ dao động giá

Theo Lãnh đạo Cục Biến đổi khí hậu, việc công nhận các tín chỉ carbon được phát triển theo những tiêu chuẩn độc lập như Verra, Gold Standard để giao dịch trên thị trường trong nước sẽ được xem xét trong thời gian tới. Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn bổ sung khác sẽ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu, đánh giá trên cơ sở bảo đảm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu và tiêu chuẩn theo quy định.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-110001_393

Hiện thị trường carbon trong nước không quy định biên độ dao động giá và đơn vị yết giá là đồng. Ảnh minh họa.

Về giá giao dịch tín chỉ carbon, ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, hiện thị trường carbon trong nước không quy định biên độ dao động giá và đơn vị yết giá là đồng. Vì vậy, đối với các loại tín chỉ thuộc diện được phép giao dịch, sau khi được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia và chuyển sang hệ thống lưu ký, việc mua bán sẽ được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên.

Theo đó, giá giao dịch tín chỉ carbon do bên mua và bên bán tự thỏa thuận, không bị giới hạn bởi mức giá trần, giá sàn hay biên độ dao động giá. Cơ chế này tạo điều kiện để các bên chủ động xác lập giá phù hợp với chất lượng, nguồn gốc và các đặc tính của từng loại tín chỉ.

10h40

Giá carbon phải đạt 147 USD/tấn mới tạo sức ép giảm phát thải

Trả lời câu hỏi về việc giá tín chỉ carbon, TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Tư vấn và Phát triển (CODE), Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ Quốc gia, dẫn dự báo của Ngân hàng Thế giới khi phân tích vai trò của giá carbon đối với quá trình chuyển đổi xanh.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-104856_204

TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Tư vấn và Phát triển (CODE), Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ Quốc gia.

Theo ông, mức khoảng 147 USD cho mỗi tấn carbon là ngưỡng giá có thể tạo ra tác động đủ lớn tới quyết định của các chủ thể phát thải. Khi giá còn thấp hơn nhiều, sức ép kinh tế để doanh nghiệp thay đổi công nghệ, đầu tư giảm phát thải chưa thực sự mạnh.

Điều này xuất phát từ bản chất của cơ chế định giá carbon. Khi phát thải trở thành một khoản chi phí đáng kể, doanh nghiệp phải đặt lên bàn cân giữa tiếp tục trả tiền cho lượng phát thải và bỏ vốn đầu tư công nghệ, thay đổi quy trình sản xuất để giảm lượng khí nhà kính. Giá carbon càng thấp, động lực kinh tế cho lựa chọn thứ hai càng hạn chế.

Ông Nghĩa cho rằng khoảng cách này đặc biệt đáng chú ý tại các nước đang phát triển, nơi giá carbon nhìn chung còn thấp. Việt Nam cũng đang ở giai đoạn đầu của quá trình hình thành và vận hành thị trường, nên còn một chặng đường dài để mức giá carbon đủ sức tạo ra hiệu ứng giảm phát thải như kỳ vọng.

Chuyên gia nhìn nhận, đây là vấn đề cần được tính đến trong quá trình hoạch định chính sách. Mục tiêu của thị trường carbon không chỉ là hình thành một nơi mua bán hạn ngạch hay tín chỉ, mà quan trọng hơn là tạo được tín hiệu giá đủ mạnh để tác động đến hành vi của bên phát thải.

Vì vậy, mức giá cao hay thấp không đơn thuần quyết định giá trị của một tín chỉ carbon. Nếu giá phát thải vẫn thấp hơn đáng kể so với chi phí doanh nghiệp phải bỏ ra để chuyển đổi công nghệ, thị trường khó tạo được sức ép đủ lớn cho quá trình giảm phát thải.

Cấp hạn ngạch dễ dàng có thể khiến thị trường mất động lực

TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định, thị trường carbon là một thị trường đặc biệt. Không chỉ có hoạt động đầu tư thương mại mà giá cả hàng hóa là phần thưởng cho những chủ thể tích cực giảm phát thải và phạt những bên phát thải vượt mức quy định. Có thể nói, thị trường carbon chính là đỉnh cao của nền kinh tế xanh.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-105140_952

Việc siết chặt hạn ngạch sẽ thúc đẩy nhu cầu giao dịch, tăng thanh khoản. Ảnh minh họa.

Nói về tính thanh khoản của thị trường carbon, đây là một vấn đề phức tạp phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Yếu tố đầu tiên xuất phát từ hạn ngạch do Chính phủ cấp. Nếu cơ quan quản lý phân bổ hạn ngạch dễ dàng, ví dụ một doanh nghiệp phát thải 10 tấn CO₂ nhưng được cấp hạn ngạch tới 9,5 tấn, họ sẽ chỉ có nhu cầu mua bù đắp 0,5 tấn. Nếu khắt khe hơn chỉ cấp 7 tấn, doanh nghiệp bắt buộc phải tìm mua 3 tấn trên thị trường. Việc siết chặt hạn ngạch sẽ thúc đẩy nhu cầu giao dịch, tăng thanh khoản.

Thứ hai là chúng ta có cho đầu cơ thị trường không. Để hình thành một thị trường đúng nghĩa, chính sách cần tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tham gia mua gom ở vùng giá thấp và bán ra khi giá cao, qua đó tạo dòng luân chuyển hàng hóa và kích thích thanh khoản.

Thứ ba là cần có sự tham gia của quốc tế thay vì chỉ giới hạn ở phạm vi trong nước.

Yếu tố cuối cùng là mặt bằng lãi suất ngân hàng. Doanh nghiệp đi mua tín chỉ hay hạn ngạch carbon đều cần vốn và cần vay ngân háng. Nếu mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao cũng khó có thể tạo ra thanh khoản, không chỉ trên thị trường carbon mà cả trên thị trường chứng khoán.

TS. Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh, ngay trong giai đoạn thí điểm hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần tính toán các yếu tố nêu trên nhằm tăng thanh khoản. Có như vậy, khi bước vào giai đoạn vận hành chính thức, thị trường mới có thể hoạt động sôi động thực sự, tránh tình trạng èo uột khiến các bên mất đi động lực chuyển đổi xanh.

10h25

Cơ chế giám sát giao dịch thị trường carbon được tổ chức theo 3 cấp

Chia sẻ tại Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) cho biết, công tác giám sát giao dịch trên thị trường carbon được xây dựng và triển khai trên cơ sở các quy định tại Nghị định 29/2026 của Chính phủ và Thông tư 48/2026 của Bộ Tài chính, trong đó tập trung vào các quy định tại Điều 4 và Điều 5 của Thông tư 48.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-104712_314

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX).

Theo ông Dũng, hoạt động giám sát hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon được tổ chức theo nguyên tắc đồng nhất, thống nhất, thường xuyên, liên tục và kịp thời. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng bởi thị trường carbon là một lĩnh vực mới, có tính chất đặc thù và khác biệt so với các thị trường giao dịch hàng hóa, tài sản tài chính hiện nay.

Hệ thống giao dịch carbon cũng có cấu trúc hạ tầng phức tạp khi phải kết nối giữa nhiều đơn vị, gồm các sở giao dịch, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) và hạ tầng của các bộ, ngành quản lý. Do đó, việc vận hành và giám sát đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), nhằm bảo đảm thị trường hoạt động an toàn, ổn định.

Về mô hình giám sát, ông Dũng cho biết thị trường carbon được tổ chức theo cơ chế phối hợp giữa ba cấp. Ở cấp thứ nhất là các thành viên giao dịch, chủ yếu là các công ty chứng khoán. Đây là đầu mối trực tiếp tham gia thị trường, đồng thời có trách nhiệm thực hiện báo cáo và cung cấp các tài liệu liên quan phục vụ công tác giám sát.

Ở cấp thứ hai là các Sở Giao dịch Chứng khoán. Trong đó, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) là đơn vị trực tiếp thực hiện giám sát hoạt động giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. HNX tiến hành giám sát dựa trên dữ liệu giao dịch được ghi nhận trên hệ thống, kết hợp với các báo cáo, tài liệu do công ty chứng khoán cung cấp, qua đó kịp thời phát hiện những giao dịch có dấu hiệu bất thường.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, HNX sẽ báo cáo Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam để phối hợp phân tích, đánh giá và làm rõ. VNX cùng HNX sẽ xem xét các giao dịch có dấu hiệu bất thường, từ đó xác định tính chất và mức độ của vấn đề trước khi chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền.

Cấp thứ ba là UBCKNN. Trường hợp VNX và HNX phân tích, đánh giá và nhận thấy giao dịch có dấu hiệu vi phạm, thông tin sẽ được báo cáo kịp thời tới UBCKNN để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.

Bảng thông tin giao dịch sàn carbon trong nước, ngày 29/6. Ảnh: Thủy TrươngBảng thông tin giao dịch sàn carbon trong nước, ngày 29/6. Ảnh: Thủy Trương

Bảng thông tin giao dịch sàn carbon trong nước, ngày 29/6. Ảnh: Thủy Trương/VnExpress.

Mặc dù các tiêu chí giám sát cụ thể được quy định trong các quy chế nghiệp vụ và không được công bố rộng rãi, ông Dũng cho biết một số nhóm hành vi sẽ được tập trung theo dõi. Trong đó có hành vi cấu kết, lôi kéo người khác cùng mua, bán; sử dụng các phương thức giao dịch kết hợp với việc tung tin đồn sai lệch, cung cấp thông tin không đúng sự thật nhằm thao túng, làm giá thị trường; cùng các hành vi bất thường khác liên quan đến giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon theo quy định của pháp luật.

Đặc thù của thị trường carbon cũng đặt ra yêu cầu về sự phối hợp giữa cơ quan quản lý thị trường và cơ quan quản lý hàng hóa. Theo ông Dũng, hoạt động giám sát giao dịch trên sàn carbon còn được thực hiện trên cơ sở các biên bản phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với các đơn vị thuộc hệ thống sở giao dịch.

Việc vận hành sàn giao dịch carbon được thực hiện theo các quy định về phối hợp tại Điều 33 Nghị định 29 của Chính phủ. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin đối với các trường hợp giao dịch trên sàn, đồng thời hỗ trợ xác định cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xử lý trong những trường hợp phát hiện vi phạm.

Bên cạnh việc xây dựng hệ thống giám sát, nâng cao năng lực nghiệp vụ và đào tạo các chủ thể tham gia cũng được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Ông Dũng cho biết hiện UBCKNN, VNX và HNX đang phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) để tiếp tục nghiên cứu, trao đổi, qua đó nâng cao năng lực giám sát và đào tạo nghiệp vụ cho các đơn vị liên quan.

Đặc biệt, theo ông Dũng, công tác tuyên truyền, phổ biến và đào tạo cho doanh nghiệp tham gia thị trường cần được chú trọng ngay từ giai đoạn đầu. Doanh nghiệp không chỉ cần hiểu rõ các quy định liên quan đến hạn ngạch phát thải do cơ quan quản lý cấp mà còn phải được trang bị kiến thức về tín chỉ carbon - một phân khúc được dự báo sẽ có phạm vi và số lượng chủ thể tham gia ngày càng rộng trong thời gian tới.

Việc xây dựng cơ chế giám sát nhiều cấp, kết hợp giữa giám sát tại thành viên giao dịch, giám sát trực tiếp tại sở giao dịch và sự kiểm tra, xử lý của cơ quan quản lý nhà nước được kỳ vọng tạo nền tảng cho thị trường carbon vận hành minh bạch, an toàn, hạn chế các hành vi thao túng và giao dịch bất thường, đồng thời củng cố niềm tin của các chủ thể tham gia thị trường.

10h15

Không phải mọi hoạt động giảm phát thải đều tạo được tín chỉ carbon

Đối với hoạt động thu gom, xử lý chất thải để sản xuất nhiên liệu của Công ty Ngôi Sao Vàng, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục biến đổi khí hậu, cho biết có thể xem xét cấp tín chỉ carbon. Tuy nhiên, các hoạt động này còn cần đáp ứng các điều kiện theo quy định.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-105444_104

Ông Trương Đồng Tâm, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Ngôi Sao Vàng.

Một trong những yêu cầu quan trọng là phải chứng minh được tính bổ sung của dự án. Chẳng hạn, dự án áp dụng công nghệ vượt mức thông thường hoặc tạo ra mức giảm phát thải mà nếu không có dự án thì khó có thể đạt được. Về tài chính, nguồn thu từ tín chỉ carbon có thể là yếu tố cần thiết để bảo đảm tính khả thi và duy trì hoạt động của dự án. “Ngoài ra, dự án phải đáp ứng các yêu cầu về tính bền vững môi trường và những tiêu chí liên quan khác. Do đó, không phải mọi hoạt động giảm phát thải đều có thể tạo tín chỉ carbon.

Trong trường hợp của Công ty Ngôi Sao Vàng, doanh nghiệp có thể trao đổi trực tiếp với Cục Biến đổi khí hậu và cung cấp thông tin cụ thể về công nghệ, quy mô dự án, mức giảm phát thải dự kiến cùng các yếu tố liên quan. Trên cơ sở đó, Cục sẽ xem xét khả năng dự án tạo tín chỉ carbon và hướng dẫn các điều kiện, thủ tục cần thiết để được cấp tín chỉ”, ông trả lời.

Liên quan đến vấn đề tăng nguồn cung tín chỉ carbon cho thị trường nội địa, Phó Cục trưởng Nguyễn Tuấn Quang cho biết, không phải tất cả tín chỉ carbon đều được phép giao dịch trên thị trường trong nước. Các tín chỉ được giao dịch trên sàn carbon gồm: Tín chỉ được cấp tại Việt Nam; tín chỉ hình thành từ các cơ chế hợp tác theo Điều 6.2 của Thỏa thuận Paris; và tín chỉ theo Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-104418_608

Không phải tất cả tín chỉ carbon đều được phép giao dịch trên thị trường trong nước. Ảnh minh họa.

Đối với yêu cầu bù trừ hạn ngạch trong nước, việc bảo đảm nguồn cung tín chỉ carbon là vấn đề cần được quan tâm. Một trong những nguồn cung tiềm năng là tín chỉ carbon từ lâm nghiệp. Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Tiêu chuẩn quốc gia về tín chỉ carbon rừng. Đây là cơ sở quan trọng để chuẩn hóa việc xác định, thẩm định tín chỉ carbon rừng, qua đó góp phần mở rộng nguồn cung cho giao dịch trên thị trường carbon trong nước cũng như phục vụ bù trừ hạn ngạch phát thải.

10h05

Doanh nghiệp tránh bỏ lỡ nguồn thu từ tín chỉ carbon

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải nhưng chưa nhận diện được khả năng tạo tín chỉ carbon từ chính những hoạt động này, qua đó bỏ lỡ một nguồn thu tiềm năng.

Theo bà Phạm Liên Anh, Trưởng Chương trình Tư vấn Cải cách và Nghiên cứu Kinh tế Việt Nam, Lào, Campuchia, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), đây là một trong những vấn đề được ghi nhận qua khảo sát phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu năm 2025 tại các doanh nghiệp thuộc một số ngành có tiềm năng tạo tín chỉ carbon ở Việt Nam.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-104635_180

Bà Phạm Liên Anh, Trưởng Chương trình Tư vấn Cải cách và Nghiên cứu Kinh tế Việt Nam, Lào, Campuchia, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC).

Thực tế, doanh nghiệp có thể đã triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng hoặc giảm phát thải phục vụ hoạt động sản xuất, nhưng chưa biết những kết quả này có thể gắn với việc phát triển dự án tín chỉ carbon. Vì vậy, cơ hội biến lượng phát thải cắt giảm thành một nguồn doanh thu bổ sung chưa được tận dụng.

Bà Liên Anh khuyến nghị, để tham gia thị trường carbon, trước hết doanh nghiệp phải biết mình phát thải bao nhiêu, nguồn phát thải chính nằm ở đâu và có khả năng đo lường, giám sát, báo cáo, thẩm định (MRV) các số liệu này. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy năng lực MRV của doanh nghiệp Việt Nam còn khá hạn chế, việc triển khai cũng như số hóa dữ liệu mới ở bước đầu.

Để có thể tiến thêm một bước, doanh nghiệp cần xác định giải pháp hoặc dự án nào có khả năng giảm phát thải và có thể phát triển thành tín chỉ carbon. Doanh nghiệp cũng nên xác định tín chỉ tạo ra sẽ hướng tới thị trường nào, như thị trường tự nguyện, thị trường tuân thủ, thị trường trong nước hay chuyển giao quốc tế theo Điều 6.2 của Thỏa thuận Paris.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-103149_450

Quản trị carbon cần được nhìn nhận gắn với năng lực cạnh tranh, khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu cũng như tín dụng và tài chính xanh. Minh họa: Báo Nhân Dân.

Một hạn chế khác được chuyên gia chỉ ra, là tín chỉ carbon chưa thực sự được tích hợp vào hoạt động sản xuất kinh doanh, kế hoạch đầu tư và chiến lược dài hạn của nhiều doanh nghiệp. Trong khi đó, theo đại diện IFC, quản trị carbon cần được nhìn nhận gắn với năng lực cạnh tranh, khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu cũng như tín dụng và tài chính xanh.

Việc nhận diện đầy đủ giá trị của lượng phát thải được cắt giảm vì thế có thể tạo ra thay đổi về cách tiếp cận, từ giảm phát thải để đáp ứng yêu cầu tuân thủ sang coi carbon là một yếu tố có thể tạo thêm giá trị cho hoạt động kinh doanh.

10h00

Chu kỳ thanh toán tín chỉ carbon đang là T+0

Hiện nay, việc chuyển quyền sở hữu tài sản và thanh toán tiền với tín chỉ carbon được thực hiện ngay trong ngày giao dịch.

Chia sẻ tại phiên tọa đàm về cơ chế lưu ký và thanh toán tín chỉ carbon trong khuôn khổ Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026: "Từ chính sách đến hành động", bà Tạ Thanh Bình, Tổng Giám đốc Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết, sau khi Nghị định 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch tín chỉ carbon được ban hành, VSDC đã phối hợp với Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) triển khai các nhiệm vụ tổ chức và vận hành thị trường.

Nhập chú thích ảnh

Bà Tạ Thanh Bình, Tổng Giám đốc Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC).

Theo phân công, HNX đảm nhận vai trò tổ chức giao dịch, trong khi VSDC chịu trách nhiệm về lưu ký và thanh toán sau giao dịch. Để đáp ứng yêu cầu vận hành thị trường mới, VSDC đã nhanh chóng xây dựng, triển khai hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thử nghiệm hệ thống với các thành viên nhằm bảo đảm các quy trình được vận hành chính xác, an toàn.

Về tình hình hoạt động thực tế, bà Tạ Thanh Bình cho biết đến thời điểm diễn ra tọa đàm, đã có 8 công ty chứng khoán đăng ký trở thành thành viên lưu ký. Hệ thống cũng đã mở 20 tài khoản cho các chủ thể tham gia thị trường, trong đó có 14 tài khoản của tổ chức trong nước và 6 tài khoản của tổ chức nước ngoài.

Đáng chú ý, số dư hạn ngạch carbon được lưu ký trên hệ thống tính đến ngày 11/5 đạt 4.510 tấn carbon. Đây là những kết quả bước đầu cho thấy các cấu phần về lưu ký, quản lý tài sản và thanh toán đang từng bước được hình thành để phục vụ thị trường carbon.

Theo cơ chế được quy định tại Nghị định 29/2026/NĐ-CP, mỗi chủ thể tham gia thị trường được mở một tài khoản lưu ký tại một thành viên lưu ký. Đối với những hạn ngạch chưa được đưa vào giao dịch, chủ thể chưa bắt buộc phải lưu ký tại VSDC.

Tuy nhiên, khi có nhu cầu giao dịch, hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon phải được ký gửi vào hệ thống lưu ký trước khi nhà đầu tư có thể đặt lệnh giao dịch vào ngày tiếp theo. VSDC cùng các thành viên lưu ký sẽ thực hiện việc đối chiếu số dư định kỳ, qua đó bảo đảm số lượng hạn ngạch, tín chỉ được quản lý trên hệ thống chính xác và thống nhất giữa các bên.

Về cơ chế thanh toán và bù trừ, Tổng Giám đốc VSDC cho biết phương thức thanh toán của thị trường tín chỉ carbon có những điểm tương đồng với thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, dựa trên ba nguyên tắc quan trọng.

Thứ nhất, trước thời điểm giao dịch và thanh toán, nhà đầu tư phải bảo đảm có đủ số dư hàng hóa và tiền trên hệ thống. Cơ chế này nhằm hạn chế rủi ro và bảo đảm quá trình thanh toán diễn ra an toàn, không phát sinh tình trạng thiếu tài sản hoặc thiếu tiền thanh toán.

Thứ hai, thị trường áp dụng chu kỳ thanh toán T+0. Theo đó, việc chuyển quyền sở hữu tín chỉ carbon và thanh toán tiền được thực hiện ngay trong ngày giao dịch, thay vì phải chờ đến những ngày tiếp theo.

Thứ ba, việc thanh toán được thực hiện theo phương thức thanh toán tổng tức thời. Trong trường hợp phát sinh lỗi trong ngày thanh toán, VSDC sẽ thực hiện hủy thanh toán đối với giao dịch bị lỗi. Trường hợp giao dịch đã hoàn tất thanh toán và được chuyển sang ngày hôm sau, giao dịch vẫn được ghi nhận trên hệ thống theo quy định.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-102732_761

Khi có nhu cầu giao dịch, hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon phải được ký gửi vào hệ thống lưu ký trước khi nhà đầu tư có thể đặt lệnh giao dịch vào ngày tiếp theo. Ảnh minh họa: BIDV.

Hiện BIDV là ngân hàng thanh toán được chỉ định cho các giao dịch tín chỉ carbon. Theo bà Tạ Thanh Bình, đến thời điểm chia sẻ tại diễn đàn, hệ thống lưu ký và thanh toán tín chỉ carbon đang được vận hành an toàn, ổn định và chính xác.

Việc hoàn thiện hạ tầng lưu ký, thanh toán và bù trừ được xem là một trong những điều kiện quan trọng để đưa thị trường carbon từ khuôn khổ chính sách vào vận hành thực tế. Cùng với hệ thống giao dịch do HNX đảm nhận, hạ tầng hậu giao dịch của VSDC sẽ góp phần hình thành một quy trình khép kín, bảo đảm quyền sở hữu, chuyển giao và thanh toán đối với hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon trên thị trường.

9h50

Thị trường carbon Việt Nam bước đầu vận hành theo cơ chế liên thông

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) thông tin, sau khi khai trương vào ngày 29/6 và đi vào vận hành, thị trường carbon tại HNX đang được tổ chức đồng bộ, an toàn, với hệ thống giao dịch kết nối liên tục giữa các bên. Tổng khối lượng hạn ngạch đã được đăng ký khoảng hơn 510 triệu tấn. Trong đó, hơn 1.200 tấn CO₂e đã được giao dịch với tổng trị giá hơn 161 triệu đồng.

Đến nay, Hệ thống đăng ký quốc gia ghi nhận 92 tổ chức đăng ký tham gia, tập trung chủ yếu ở ba lĩnh vực gồm sản xuất thép, xi măng và nhiệt điện. Đây cũng là những nhóm ngành có lượng phát thải lớn và thuộc diện được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính.

Nhập chú thích ảnh

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).

Ông Nguyễn Tuấn Anh cho biết, trong quá trình vận hành, thị trường carbon có một số điểm khác biệt so với thị trường chứng khoán truyền thống mà các tổ chức, doanh nghiệp cần lưu ý.Trước hết, quy trình đăng ký và giao dịch được thực hiện qua nhiều hệ thống liên thông.

Các tổ chức được phân bổ hạn ngạch phát thải hoặc sở hữu tín chỉ carbon phải đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Cục Biến đổi khí hậu quản lý. Sau khi thông tin được cập nhật, Cục Biến đổi khí hậu truyền dữ liệu sang Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. Chỉ những tài khoản đã hoàn tất việc lưu ký trong ngày trước đó mới được thực hiện giao dịch vào ngày tiếp theo.

Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, đây là điểm đặc thù quan trọng trong cơ chế vận hành, bởi quyền giao dịch chỉ được kích hoạt sau khi dữ liệu về hàng hóa và tài khoản được đồng bộ giữa Hệ thống đăng ký quốc gia và hệ thống lưu ký.

Bên cạnh đó, đối tượng được giao dịch đối với hạn ngạch phát thải khí nhà kính là các doanh nghiệp được phân bổ hạn ngạch.

Một điểm khác biệt nữa là phương thức thanh toán trên thị trường carbon tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội được thực hiện theo cơ chế thanh toán tức thời đối với từng giao dịch. Theo đó, khi bên mua có đủ tiền và bên bán có đủ hạn ngạch phát thải trên tài khoản lưu ký, các bên có thể thực hiện giao dịch thỏa thuận (thỏa thuận thông thường hoặc thỏa thuận điện tử).

Kết quả giao dịch được ghi nhận ngay trên hệ thống. Đây là những điểm khác biệt chính trong cơ chế vận hành hiện nay của thị trường carbon mà các tổ chức, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần lưu ý khi tham gia.

9h40

Siết chặt thẩm định, minh bạch dữ liệu kiểm kê khí nhà kính

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, nhấn mạnh các doanh nghiệp, cơ sở thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính cần thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Sau đó, các thông tin, dữ liệu được gửi cho tổ chức thẩm định để kiểm tra, xác nhận.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-100427_355

Ông Nguyễn Tuấn Quang (trái), Phó Cục trưởng Cục biến đổi khí hậu.

Các tổ chức thẩm định này được quản lý chặt chẽ theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. Hiện nay, thông tin trên trang web của Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy, có khoảng 28 tổ chức trong nước và gần 30 tổ chức nước ngoài được công nhận đủ điều kiện thẩm định. Các tổ chức này thực hiện thẩm định theo các tiêu chuẩn ISO và quy trình đã được cấp phép.

“Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước là rà soát, kiểm tra việc tổ chức thẩm định có thực hiện đúng quy trình và các nội dung thẩm định theo quy định hay không. Nếu có sai lệch giữa số liệu kiểm kê do doanh nghiệp, cơ sở cung cấp và kết quả thẩm định, chúng tôi sẽ xử lý trong quá trình thẩm định.

Để hạn chế việc thực hiện và báo cáo kiểm kê theo hồ sơ giấy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng hệ thống báo cáo trực tuyến. Hệ thống này sẽ giúp doanh nghiệp báo cáo nhanh chóng, chính xác và minh bạch hơn, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý dễ dàng đối soát dữ liệu của các cơ sở thực hiện kiểm kê”, ông Quang cho biết.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-100723_91

Các doanh nghiệp, cơ sở thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính cần thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Ảnh minh họa.

9h10

Bên mua - bên bán tự thỏa thuận trước khi giao dịch trên sàn

Theo ông Trần Trọng Kiên, Phó Giám đốc Phòng Thị trường chứng khoán phái sinh - Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), vào ngày 29/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan đã chính thức đưa sàn giao dịch carbon vào hoạt động tại HNX. Đây là bước đi đầu tiên nhằm thương mại hóa lượng giảm phát thải của các tổ chức thành loại hàng hóa có thể giao dịch công khai trên thị trường.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-100236_630

Ông Trần Trọng Kiên, Phó Giám đốc Phòng Thị trường chứng khoán phái sinh - Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX).

Trong mô hình này, HNX được phân công cung cấp dịch vụ giao dịch cho hai loại hàng hóa chính là hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. Về đối tượng tham gia có sự phân biệt theo từng loại hàng hóa. Đối với hạn ngạch phát thải, chỉ các cơ sở, tổ chức được Nhà nước phân bổ hạn ngạch mới có quyền thực hiện giao dịch mua bán.

Đối với tín chỉ carbon, tất cả các tổ chức hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam đều có thể tham gia giao dịch. Muốn mua bán hàng hóa carbon, các tổ chức, doanh nghiệp bắt buộc phải mở tài khoản và giao dịch thông qua các thành viên giao dịch là các công ty chứng khoán thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX).

Hiện đã có 6 công ty chứng khoán trở thành thành viên giao dịch carbon. Sàn giao dịch carbon hiện áp dụng phương thức giao dịch thỏa thuận dựa trên nguyên tắc hai bên tự thương lượng, thống nhất các điều khoản trước khi nhập lệnh vào hệ thống. Trước khi phát lệnh, nhà đầu tư cùng thành viên giao dịch phải kiểm tra kỹ các thông tin về mã sản phẩm, khối lượng và đặc biệt là giá giao dịch. Điều kiện bắt buộc là tài khoản phải có đủ số dư tiền và hàng trước khi đặt lệnh.

Cần lưu ý, do thị trường carbon ở giai đoạn đầu chưa có biên độ giao dịch, nếu hai bên nhập nhầm giá và phía đối ứng xác nhận thì lệnh vẫn sẽ được hệ thống ghi nhận thành công. Nhà đầu tư chỉ được sửa hoặc hủy đối với các lệnh chưa khớp/chưa được xác lập trên hệ thống; một khi giao dịch đã xác lập thành công thì không thể sửa hoặc hủy trên hệ thống của HNX.  Trong ngày giao dịch đầu tiên (29/6/2026), sàn đã ghi nhận giao dịch sản phẩm hạn ngạch mã VN2025 với tổng giá trị giao dịch 161.660.000 đồng.

Ông Kiên bày tỏ kỳ vọng trong thời gian tới, thị trường sẽ tiếp tục đón nhận thêm các sản phẩm tín chỉ carbon mới để gia tăng hàng hóa và tính thanh khoản.

9h00

Doanh nghiệp không thể dùng tín chỉ carbon để bù toàn bộ phát thải

Doanh nghiệp thuộc diện phân bổ hạn ngạch chỉ được dùng tín chỉ carbon để bù trừ tối đa 30% lượng hạn ngạch được cấp, thay vì mua tín chỉ để thay thế hoàn toàn nghĩa vụ giảm phát thải. Đây là một trong những nguyên tắc đáng chú ý của thị trường carbon Việt Nam được ông Nguyễn Thành Công, Trưởng phòng Thị trường, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chia sẻ.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-094725_819

Ông Nguyễn Thành Công, Trưởng phòng Thị trường, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Trong giai đoạn thí điểm, thị trường trước mắt áp dụng với khoảng 150 doanh nghiệp phát thải lớn thuộc ba lĩnh vực nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng. Hạn ngạch phát thải được phân bổ miễn phí 100%.

Hạn ngạch có thể hiểu là lượng khí nhà kính doanh nghiệp được phép phát thải trong một giai đoạn nhất định. Khi kết thúc kỳ tuân thủ, doanh nghiệp phải nộp trả số hạn ngạch tương ứng với lượng phát thải thực tế đã được kiểm kê.

Nếu phát thải vượt hạn ngạch được phân bổ, doanh nghiệp có thể mua thêm hạn ngạch từ đơn vị còn dư hoặc sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ. Tuy nhiên, lượng tín chỉ được sử dụng không vượt quá 30% hạn ngạch đã phân bổ. Doanh nghiệp cũng được vay tối đa 15% hạn ngạch của giai đoạn kế tiếp để thực hiện nghĩa vụ hiện tại.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-095216_264

Doanh nghiệp thuộc diện phân bổ hạn ngạch chỉ được dùng tín chỉ carbon để bù trừ tối đa 30% lượng hạn ngạch được cấp, thay vì mua tín chỉ để thay thế hoàn toàn nghĩa vụ giảm phát thải. Ảnh minh họa.

Chẳng hạn, một doanh nghiệp được phân bổ một triệu hạn ngạch thì chỉ có thể sử dụng tối đa 300.000 tín chỉ carbon để bù trừ. Quy định này giới hạn khả năng chỉ dựa vào việc mua tín chỉ trên thị trường để đáp ứng nghĩa vụ phát thải.

Ở chiều ngược lại, nếu doanh nghiệp đầu tư công nghệ và phát thải thấp hơn mức được phân bổ, lượng hạn ngạch còn dư có thể được bán trên sàn hoặc chuyển sang giai đoạn tiếp theo.Theo lộ trình, với giai đoạn tuân thủ 2025-2026, doanh nghiệp phải nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính trước ngày 1/12/2027 và hoàn thành nộp trả hạn ngạch trước ngày 31/12/2027.

Cơ chế này đặt doanh nghiệp trước 2 lựa chọn trực tiếp. Hoặc đầu tư để giảm lượng khí nhà kính trong hoạt động sản xuất, hoặc phải cân đối thêm chi phí mua hạn ngạch và tín chỉ khi phát thải vượt mức được phân bổ.

8h50

Thị trường carbon Việt Nam chuyển từ đối thoại sang hành động

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành, để thị trường vận hành hiệu quả, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực kỹ thuật, bảo đảm tính minh bạch và phát huy vai trò trung tâm của cộng đồng doanh nghiệp.

Nhập chú thích ảnh

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhìn nhận, thị trường carbon vẫn là lĩnh vực mới đối với Việt Nam.

Sáng 14/8, phát biểu khai mạc Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 - “Từ chính sách đến hành động”, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết, diễn đàn được tổ chức trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng đối với lộ trình phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.

Đây cũng là cơ hội để các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức tài chính, công nghệ cùng trao đổi về những yêu cầu đặt ra trong quá trình đưa thị trường carbon vào vận hành thực tế.

Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết, thời gian qua, Chính phủ và các Bộ, ngành đã từng bước xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về ứng phó với biến đổi khí hậu. Đến nay, khung pháp lý về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon cơ bản đã được hình thành và tiếp tục được hoàn thiện.

Một dấu mốc đáng chú ý là ngày 29/6/2026, sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào vận hành thí điểm, tạo nền tảng cho việc trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.Thông qua thị trường, doanh nghiệp có thêm cơ sở để lựa chọn các giải pháp giảm phát thải với chi phí phù hợp, từng bước thích ứng với các yêu cầu xanh ngày càng cao của thị trường quốc tế.

“Đây cũng là lý do chúng ta cần đưa thị trường carbon từ chính sách vào thực tiễn một cách minh bạch, hiệu quả và có trách nhiệm”, Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh.

Thứ trưởng Lê Công Thành nhìn nhận, thị trường carbon vẫn là lĩnh vực mới đối với Việt Nam. Trong quá trình triển khai thí điểm, các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định và quản trị dữ liệu.

Cùng với hoàn thiện các điều kiện vận hành, cơ quan quản lý sẽ tăng cường tham vấn, lắng nghe những khó khăn, vướng mắc và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp để kịp thời đưa ra các giải pháp phù hợp.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-101013_38

Thị trường carbon vẫn là lĩnh vực mới đối với Việt Nam. Ảnh minh họa.

Song song đó, Việt Nam cần tăng cường kết nối với các đối tác, tổ chức quốc tế nhằm thúc đẩy hợp tác về tài chính, công nghệ, nâng cao năng lực và phát triển các dự án giảm phát thải có chất lượng.

Thứ trưởng kỳ vọng sau diễn đàn sẽ hình thành thêm nhiều kết nối cụ thể, có thêm nhiều dự án được quan tâm đầu tư, đồng thời ngày càng nhiều doanh nghiệp chủ động xây dựng năng lực giảm phát thải và tham gia thị trường carbon.

Để thị trường carbon Việt Nam phát triển, theo Thứ trưởng Lê Công Thành, cần sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chủ thể. Nhà nước có vai trò kiến tạo thể chế và bảo đảm tính minh bạch của thị trường; các tổ chức tài chính cung cấp nguồn lực; các tổ chức công nghệ cung cấp giải pháp; còn chuyên gia và các tổ chức tư vấn góp phần nâng cao chất lượng dự án và năng lực thị trường.

Đặc biệt, doanh nghiệp phải trở thành chủ thể trung tâm của quá trình chuyển đổi. Thay vì chỉ nhìn giảm phát thải như một nghĩa vụ phải thực hiện, doanh nghiệp cần chuyển sang tư duy chủ động tạo ra giá trị từ hoạt động giảm phát thải. Theo Thứ trưởng, đây là sự thay đổi rất quan trọng về tư duy trong quá trình phát triển thị trường carbon.

8h40

Đối thoại, minh bạch - nền tảng phát triển thị trường carbon

Phát biểu khai mạc tại Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp tổ chức với Cục Biến đổi khí hậu, Viện Tư vấn và Phát triển, Tổ chức Tài chính Quốc tế cùng các đối tác, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch cho biết, thị trường carbon Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, khi những chủ trương, chính sách từng bước được cụ thể hóa và đi vào thực tiễn.

“Với một lĩnh vực mới, có tính liên ngành và hội nhập quốc tế sâu rộng như thị trường carbon, khoảng cách từ chính sách đến thực tiễn chỉ có thể được thu hẹp bằng đối thoại thực chất, thông tin minh bạch và những kết nối cụ thể”, ông Thạch cho hay.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-090405_99

Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch phát biểu khai mạc tại Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026.

Tại diễn đàn hôm nay, các chuyên gia, tổ chức quốc tế, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp sẽ cùng trao đổi về khung pháp lý, lộ trình phát triển thị trường carbon Việt Nam, cơ chế giao dịch, tín chỉ carbon, các quy định của Thỏa thuận Paris và những kinh nghiệm quốc tế; đồng thời mở ra những cơ hội kết nối giữa doanh nghiệp, dự án giảm phát thải, nguồn vốn, công nghệ và thị trường.

Từ đây, những kết nối mới, những sáng kiến mới, những cơ hội hợp tác mới và những kiến nghị thiết thực sẽ góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả thị trường carbon Việt Nam. Theo ông, tinh thần “Từ chính sách đến hành động” không chỉ là thông điệp của một diễn đàn, mà cần trở thành những hành động cụ thể, thường xuyên và liên tục của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội.

khai-mac-dien-dan-carbon-viet-nam-2026-tu-chinh-sach-den-hanh-dong-094929_340

Thị trường carbon Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, khi những chủ trương, chính sách từng bước được cụ thể hóa và đi vào thực tiễn. Ảnh minh họa.

Trong quá trình chuyển đổi xanh, Báo Nông nghiệp và Môi trường xác định báo chí không chỉ là kênh thông tin mà còn đóng góp vai trò kết nối chính sách với cuộc sống, các chủ thể và lan tỏa những giá trị mới.

“Với vai trò là cơ quan báo chí chuyên ngành, Báo Nông nghiệp và Môi trường cam kết tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia, tổ chức quốc tế và các đối tác; góp phần đưa những chính sách mới đến gần hơn với doanh nghiệp và người dân; phản ánh trung thực thực tiễn; thúc đẩy đối thoại và lan tỏa những giải pháp cho chuyển đổi xanh, giảm phát thải và phát triển bền vững”, Tổng Biên tập Nguyễn Ngọc Thạch khẳng định.

Xem thêm
Việt Nam - Anh thúc đẩy hợp tác nông nghiệp, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng tiếp Đại sứ Anh Iain Frew, trao đổi về hợp tác nông nghiệp, môi trường, thương mại nông lâm thủy sản và ứng phó biến đổi khí hậu.

Kết nối cung - cầu, đưa thị trường carbon vào thực tiễn